‘એવેન્જર્સ: એન્ડગેમ’ ફરી બની વિશ્વની સૌથી વધુ કમાણી કરનારી ફિલ્મ, ‘અવતાર’ને પાછળ છોડી
હોલિવૂડની દુનિયામાં બોક્સ ઓફિસનો એક એવો રેકોર્ડ છે, જેના માટે બે મોટી ફિલ્મો વચ્ચે લાંબા સમયથી રસપ્રદ ટક્કર જોવા મળી રહી છે. એક તરફ જેમ્સ કેમેરૂનની 2009માં આવેલી વિઝ્યુઅલ માસ્ટરપીસ ‘અવતાર’ છે, જ્યારે બીજી તરફ માર્વેલ સિનેમેટિક યુનિવર્સની સુપરહિટ ફિલ્મ ‘એવેન્જર્સ: એન્ડગેમ’ છે. હવે આ જંગમાં ફરી એકવાર મોટો ફેરફાર થયો છે.
2019માં રિલીઝ થયેલી ‘એવેન્જર્સ: એન્ડગેમ’એ ફરી એક વખત વિશ્વની સૌથી વધુ કમાણી કરનારી ફિલ્મનો ખિતાબ પોતાના નામે કરી લીધો છે. ખાસ વાત એ છે કે ફિલ્મને આ સ્થાન તેની મૂળ રિલીઝથી નહીં, પરંતુ ફરીથી સિનેમાઘરોમાં રિલીઝ કરવાના કારણે મળ્યું છે. થોડા વધારાના દૃશ્યો સાથે ફિલ્મને ફરી દર્શકો સુધી પહોંચાડવામાં આવી અને તેના કારણે તેની વૈશ્વિક કમાણીમાં મોટો વધારો થયો.
પાંચ વર્ષ બાદ ફરી ‘એન્ડગેમ’નો જલવો
‘એવેન્જર્સ: એન્ડગેમ’ જ્યારે 2019માં સિનેમાઘરોમાં આવી ત્યારે તેણે બોક્સ ઓફિસ પર અનેક રેકોર્ડ તોડી નાખ્યા હતા. ફિલ્મે શરૂઆતથી જ એવી કમાણી કરી હતી કે તેણે લાંબા સમયથી નંબર વન પર રહેલી ‘અવતાર’ને પણ પાછળ છોડી દીધી હતી.

જોકે આ સ્થાન લાંબા સમય સુધી ‘એન્ડગેમ’ પાસે રહ્યું નહીં. ‘અવતાર’ને ફરીથી સિનેમાઘરોમાં રિલીઝ કરવામાં આવી અને તેની કમાણીમાં ફરી વધારો થયો. પરિણામે ‘એન્ડગેમ’ બીજા ક્રમે પહોંચી ગઈ અને ‘અવતાર’ ફરી એકવાર સૌથી વધુ કમાણી કરનારી ફિલ્મ બની.
હવે લગભગ પાંચ વર્ષ બાદ ફરી એક વખત બંને ફિલ્મોની વચ્ચેનો આ બોક્સ ઓફિસ મુકાબલો ‘એન્ડગેમ’ની તરફેણમાં ગયો છે.
2.925 બિલિયન ડોલર સુધી પહોંચી કમાણી
વૈશ્વિક બોક્સ ઓફિસના આંકડા અનુસાર ‘એવેન્જર્સ: એન્ડગેમ’ની કુલ કમાણી હવે આશરે 2.925 બિલિયન ડોલર સુધી પહોંચી ગઈ છે. ભારતીય ચલણમાં આ રકમ હજારો કરોડ રૂપિયા જેટલી થાય છે.
બીજી તરફ ‘અવતાર’ની કુલ વૈશ્વિક કમાણી લગભગ 2.923 બિલિયન ડોલર હોવાનું જણાવવામાં આવે છે. એટલે બંને ફિલ્મોની વચ્ચેનો તફાવત ખૂબ જ નાનો છે. આ જ કારણસર આ મુકાબલો વધુ રસપ્રદ બની જાય છે.
સામાન્ય રીતે ફિલ્મો થોડા અઠવાડિયા કે મહિનાઓ સુધી બોક્સ ઓફિસ પર કમાણી કરે છે. પરંતુ ‘અવતાર’ અને ‘એન્ડગેમ’ જેવી ફિલ્મો માટે રિ-રિલીઝ પણ કમાણીનો મોટો સ્ત્રોત બની છે. જૂની ફિલ્મને ફરીથી મોટા પડદા પર જોવાની દર્શકોની ઈચ્છાએ બંને ફિલ્મોને અબજો ડોલરની કમાણી સુધી પહોંચાડવામાં મહત્વની ભૂમિકા ભજવી છે.
ફરી કેમ રિલીઝ કરવામાં આવી ‘એન્ડગેમ’?
‘એવેન્જર્સ: એન્ડગેમ’ માત્ર એક ફિલ્મ નથી, પરંતુ માર્વેલ સિનેમેટિક યુનિવર્સના સૌથી મહત્વપૂર્ણ અધ્યાયોમાંથી એક છે. ફિલ્મમાં વર્ષોથી ચાલી રહેલી અનેક સુપરહીરો વાર્તાઓને એક મોટા મુકામ સુધી પહોંચાડવામાં આવી હતી.
હવે માર્વેલ તરફથી આગામી મોટી ફિલ્મ માટે માહોલ તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યો છે. આ જ કારણસર ‘એન્ડગેમ’ને ફરી સિનેમાઘરોમાં લાવવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો.
રી-રિલીઝ દરમિયાન ફિલ્મમાં થોડા વધારાના દૃશ્યો અને સામગ્રી ઉમેરવામાં આવી હતી. આ કારણે એવા દર્શકો પણ ફરી સિનેમાઘરોમાં પહોંચ્યા જેઓ આ ફિલ્મ અગાઉ જોઈ ચૂક્યા હતા. માર્વેલના ચાહકો માટે મોટા પડદા પર ‘એન્ડગેમ’ ફરી જોવાની તક પોતાનામાં જ ખાસ બની ગઈ.
રિ-રિલીઝથી પણ થઈ કરોડો ડોલરની કમાણી
ફિલ્મની ફરી રિલીઝથી પણ તેને જબરદસ્ત પ્રતિસાદ મળ્યો છે. અહેવાલો અનુસાર રિ-રિલીઝ દરમિયાન ‘એન્ડગેમ’એ વૈશ્વિક સ્તરે આશરે 126 મિલિયન ડોલરની કમાણી કરી છે.
ભારતીય રૂપિયામાં જોવામાં આવે તો આ રકમ પણ એક હજાર કરોડ રૂપિયાથી વધુ થાય છે. આ આંકડો બતાવે છે કે વર્ષો પહેલાં રિલીઝ થયેલી ફિલ્મ માટે પણ દર્શકોમાં કેટલો ઉત્સાહ હોઈ શકે છે.
સામાન્ય રીતે નવી ફિલ્મો બોક્સ ઓફિસ પર ધૂમ મચાવે ત્યારે તેને મોટી સફળતા માનવામાં આવે છે. પરંતુ કોઈ ફિલ્મ વર્ષો બાદ ફરી રિલીઝ થાય અને માત્ર થોડા દિવસો કે અઠવાડિયામાં કરોડો ડોલરની કમાણી કરે તો તે ફિલ્મની લોકપ્રિયતાનો અલગ જ પુરાવો છે.
‘અવતાર’ની સફર પણ રહી છે અસાધારણ
‘એવેન્જર્સ: એન્ડગેમ’ને ટક્કર આપતી ‘અવતાર’ની સફર પણ હોલિવૂડના ઈતિહાસમાં ખાસ છે. 2009માં રિલીઝ થયેલી આ ફિલ્મે પોતાની અદભુત દૃશ્યાત્મક દુનિયા અને નવી ટેક્નોલોજીના કારણે દર્શકોને મંત્રમુગ્ધ કરી દીધા હતા.
જેમ્સ કેમેરૂનની આ ફિલ્મ લાંબા સમય સુધી વિશ્વની સૌથી વધુ કમાણી કરનારી ફિલ્મ બની રહી. લગભગ એક દાયકા સુધી તેનો રેકોર્ડ કોઈ ફિલ્મ તોડી શકી નહોતી.
2019માં ‘એવેન્જર્સ: એન્ડગેમ’ આવી ત્યારે પરિસ્થિતિ બદલાઈ. માર્વેલના લોકપ્રિય સુપરહીરો, લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી વાર્તા અને વિશ્વભરમાં રહેલા ચાહકોના કારણે ફિલ્મે બોક્સ ઓફિસ પર એવી કમાણી કરી કે ‘અવતાર’નો રેકોર્ડ તૂટી ગયો.
પરંતુ ‘અવતાર’એ પણ હાર સ્વીકારી નહીં. ફરીથી રિલીઝ થયા બાદ ફિલ્મે પોતાની કમાણીમાં વધારો કર્યો અને ફરી નંબર વન સ્થાન મેળવી લીધું.
‘એન્ડગેમ’ સામે ‘અવતાર’ની ટક્કર કેમ ખાસ છે?
બંને ફિલ્મોની શૈલી અને વાર્તા એકદમ અલગ છે. ‘અવતાર’ પોતાની કલ્પનાશીલ દુનિયા, અદ્યતન દૃશ્ય પ્રભાવ અને ટેક્નોલોજી માટે જાણીતી છે. બીજી તરફ ‘એન્ડગેમ’ અનેક વર્ષોથી ચાલી રહેલી સુપરહીરો ગાથાનું સૌથી મોટું ચેપ્ટર હતું.
એક ફિલ્મે પોતાની નવી દુનિયા બનાવી, જ્યારે બીજી ફિલ્મે વર્ષો સુધી ચાલેલી અનેક પાત્રોની વાર્તાને એક સાથે જોડીને દર્શકો સામે રજૂ કરી.
આ બંને ફિલ્મોની સફળતા એ વાતનો પુરાવો છે કે માત્ર સ્ટાર પાવર કે મોટા બજેટથી જ ફિલ્મ હિટ થતી નથી. દર્શકો સાથે જોડાયેલી વાર્તા, મોટા પડદા પર જોવાનો અનુભવ અને ફિલ્મની આસપાસ ઊભું થતું વૈશ્વિક વાતાવરણ પણ બોક્સ ઓફિસ પર મોટો ફરક પાડે છે.
નંબર વન કોઈ પણ હોય, ફાયદો ડિઝનીને
આ બોક્સ ઓફિસ રેસની એક રસપ્રદ વાત એ પણ છે કે બંનેમાંથી કોઈપણ ફિલ્મ પ્રથમ સ્થાને હોય, તેનો સીધો કે પરોક્ષ ફાયદો ડિઝનીને થાય છે.
‘અવતાર’ મૂળ 20th Century Foxના બેનર હેઠળ રિલીઝ થઈ હતી. બાદમાં 2019માં ડિઝનીએ 21st Century Foxના મનોરંજન બિઝનેસનું અધિગ્રહણ કર્યું. તેથી આજે ‘અવતાર’ ફ્રેન્ચાઇઝી પણ ડિઝનીના વિશાળ ફિલ્મ પોર્ટફોલિયોમાં સામેલ છે.
બીજી તરફ ‘એવેન્જર્સ: એન્ડગેમ’ માર્વેલ સ્ટુડિયોની ફિલ્મ છે અને માર્વેલ પણ ડિઝનીનો જ ભાગ છે.
આ કારણે વિશ્વની સૌથી વધુ કમાણી કરનારી ફિલ્મના સિંહાસન પર ‘અવતાર’ હોય કે ‘એન્ડગેમ’, બંને સ્થિતિમાં ડિઝની માટે આ એક મોટી વ્યાવસાયિક સફળતા છે.
‘એન્ડગેમ’ પછી હવે આગળ શું?
માર્વેલના ચાહકો માટે ‘એન્ડગેમ’ની ફરી રિલીઝ માત્ર જૂની ફિલ્મ જોવાની તક નથી. આને માર્વેલની આગામી મોટી ફિલ્મો સાથે જોડીને પણ જોવામાં આવી રહી છે.
આગામી માર્વેલ પ્રોજેક્ટ્સને લઈને વિશ્વભરના ચાહકોમાં પહેલેથી જ ભારે ઉત્સુકતા છે. ‘એન્ડગેમ’ને ફરી સિનેમાઘરોમાં લાવવાથી એક તરફ જૂના ચાહકોને ફરી આ અનુભવ મળ્યો છે, તો બીજી તરફ નવી પેઢીના દર્શકોને પણ આ ફિલ્મ મોટા પડદા પર જોવાની તક મળી છે.
માર્વેલ માટે આ એક પ્રકારની યાદ અપાવવાની વ્યૂહરચના પણ છે કે તેની ફિલ્મી દુનિયાએ છેલ્લા એક દાયકામાં કેટલો મોટો પ્રભાવ ઊભો કર્યો છે.
શું ‘અવતાર’ ફરી નંબર વન બની શકે?
હવે સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે આ બોક્સ ઓફિસ રેસ અહીં અટકશે કે ફરી એકવાર ‘અવતાર’ વાપસી કરશે?
બંને ફિલ્મોની કમાણી વચ્ચેનો તફાવત બહુ મોટો નથી. આવી સ્થિતિમાં ભવિષ્યમાં કોઈ રિ-રિલીઝ, ખાસ સ્ક્રીનિંગ અથવા નવી ટેક્નોલોજી સાથે રજૂઆત થાય તો રેકોર્ડ ફરી બદલાઈ શકે છે.

હોલિવૂડમાં રિ-રિલીઝ હવે માત્ર જૂની ફિલ્મને ફરી બતાવવાની રીત રહી નથી. લોકપ્રિય ફિલ્મો માટે તે ફરી કમાણી કરવાની મોટી તક બની ગઈ છે. ‘અવતાર’ અને ‘એન્ડગેમ’ બંને તેનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે.
બોક્સ ઓફિસની રેસે ફરી બનાવી ‘એન્ડગેમ’ને વિજેતા
‘એવેન્જર્સ: એન્ડગેમ’એ એક વખત ફરી સાબિત કર્યું છે કે તેની લોકપ્રિયતા માત્ર 2019 સુધી મર્યાદિત નથી. વર્ષો બાદ પણ દર્શકો તેને મોટા પડદા પર જોવા માટે તૈયાર છે અને આ જ ઉત્સાહે ફિલ્મને ફરી વિશ્વની સૌથી વધુ કમાણી કરનારી ફિલ્મ બનાવી છે.
બીજી તરફ ‘અવતાર’ હજુ પણ તેની સૌથી મોટી હરીફ છે અને બંને ફિલ્મો વચ્ચેનો આ મુકાબલો આવનારા સમયમાં પણ રસપ્રદ રહેવાની શક્યતા છે.
હાલ માટે માર્વેલના ચાહકો માટે ખુશખબર એ છે કે ‘એન્ડગેમ’ ફરી એકવાર બોક્સ ઓફિસના સિંહાસન પર બિરાજમાન થઈ છે. પરંતુ ‘અવતાર’ની ભૂતકાળની વાપસી જોતા એટલું ચોક્કસ કહી શકાય કે આ બોક્સ ઓફિસ જંગ હજુ પૂરી થઈ નથી.
