Infosys, TCS સહિત 8 ટેક કંપનીઓ પર અમેરિકાની મોટી કાર્યવાહી, ભારતીય કર્મચારીઓ માટે વધશે મુશ્કેલી?
અમેરિકામાં કામ કરતા ભારતીય આઈટી પ્રોફેશનલ્સ અને ખાસ કરીને H-1B વિઝા પર નોકરી કરતા કર્મચારીઓ માટે એક મહત્વપૂર્ણ સમાચાર સામે આવ્યા છે. અમેરિકન સરકારના શ્રમ વિભાગે દેશની કેટલીક મોટી ટેક અને આઈટી કંપનીઓને Permanent Labor Certification Program એટલે કે PERM પ્રક્રિયામાંથી સસ્પેન્ડ કરવાનો નિર્ણય જાહેર કર્યો છે. આ યાદીમાં Infosys, TCS, Wipro, HCL, Cognizant, Capgemini, Microsoft અને Adobe જેવી જાણીતી કંપનીઓનો સમાવેશ થાય છે.
આ નિર્ણયને કારણે અમેરિકામાં લાંબા સમયથી નોકરી કરી રહેલા એવા વિદેશી કર્મચારીઓમાં ચિંતા વધી શકે છે, જેઓ ભવિષ્યમાં ગ્રીન કાર્ડ મેળવવાની પ્રક્રિયામાં આગળ વધવા માટે પોતાના એમ્પ્લોયર પર આધાર રાખે છે. જોકે, આ નિર્ણયનો અર્થ એ નથી કે આ કંપનીઓમાં કામ કરતા તમામ વિદેશી કર્મચારીઓનો H-1B વિઝા તરત જ રદ થઈ જશે અથવા તેમની નોકરી તરત જ સમાપ્ત થઈ જશે. મુદ્દો મુખ્યત્વે કાયમી વસવાટ એટલે કે ગ્રીન કાર્ડ માટેની PERM પ્રક્રિયા સાથે જોડાયેલો છે.
અમેરિકાએ કેમ લીધો આ નિર્ણય?
અમેરિકાના શ્રમ વિભાગ તરફથી જણાવવામાં આવ્યું છે કે PERM સિસ્ટમનો મુખ્ય હેતુ અમેરિકન નાગરિકો અને સ્થાનિક કામદારોના રોજગાર હિતોની સુરક્ષા કરવાનો છે. સરકારનું કહેવું છે કે જ્યારે કોઈ અમેરિકન કંપની કોઈ વિદેશી કર્મચારીને કાયમી નોકરી માટે સ્પોન્સર કરે છે, ત્યારે કંપનીએ પહેલા એ સાબિત કરવું જરૂરી હોય છે કે એ જ પદ માટે યોગ્ય અમેરિકન કર્મચારી ઉપલબ્ધ નથી.
આ પ્રક્રિયામાં કંપનીએ નોકરી માટે ભરતીની જાહેરાત સહિતની કેટલીક પ્રક્રિયાઓ પૂર્ણ કરવી પડે છે. તેનો હેતુ એ તપાસવાનો છે કે કોઈ યોગ્ય અમેરિકન ઉમેદવારને અવગણીને વિદેશી કર્મચારીને કાયમી નોકરી માટે પસંદ કરવામાં આવ્યો નથી.
અમેરિકન અધિકારીઓએ કેટલીક મોટી આઈટી અને આઉટસોર્સિંગ કંપનીઓની ભરતી પદ્ધતિને લઈને પ્રશ્નો ઉઠાવ્યા છે. શ્રમ વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર PERM વ્યવસ્થામાં કેટલીક જગ્યાએ ગેરરીતિ અથવા સિસ્ટમનો દુરુપયોગ થવાની સંભાવના અંગે ચિંતા છે.
કઈ કંપનીઓને કરવામાં આવી સસ્પેન્ડ?
આ કાર્યવાહી હેઠળ આઠ મોટી ટેક કંપનીઓના નામ સામે આવ્યા છે:
- Infosys
- Tata Consultancy Services (TCS)
- Wipro
- HCL
- Cognizant
- Capgemini
- Microsoft
- Adobe
આ કંપનીઓમાં ભારત સાથે સીધો અથવા મોટો વ્યવસાયિક સંબંધ ધરાવતી ઘણી કંપનીઓ સામેલ હોવાથી ભારતીય આઈટી પ્રોફેશનલ્સનું ધ્યાન આ નિર્ણય તરફ ગયું છે.
ખાસ કરીને Infosys, TCS, Wipro, HCL અને Cognizant જેવી કંપનીઓ અમેરિકામાં મોટી સંખ્યામાં ભારતીય અને અન્ય વિદેશી ટેક કર્મચારીઓને રોજગારી આપે છે. તેથી PERM પ્રક્રિયા પર કોઈ નિયંત્રણ આવે તો ગ્રીન કાર્ડની રાહ જોઈ રહેલા કર્મચારીઓ માટે તેની અસર મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
PERM શું છે અને ગ્રીન કાર્ડ સાથે તેનો શું સંબંધ છે?
ઘણા લોકો માટે PERM શબ્દ નવો હોઈ શકે છે. સરળ ભાષામાં સમજીએ તો PERM એટલે Permanent Labor Certification Program. આ અમેરિકાના Department of Labor દ્વારા સંચાલિત પ્રક્રિયા છે.
જો કોઈ અમેરિકન કંપની કોઈ વિદેશી કર્મચારીને કાયમી નોકરી માટે સ્પોન્સર કરવા માંગે છે, તો ઘણી employment-based green card કેટેગરીમાં PERM એક મહત્વપૂર્ણ તબક્કો બની શકે છે.
કંપનીએ પહેલા અમેરિકન શ્રમ બજારમાં તપાસ કરવાની હોય છે. એટલે કે જે નોકરી માટે વિદેશી કર્મચારીને કાયમી રીતે રાખવાનો છે, તેના માટે યોગ્ય અમેરિકન કર્મચારી ઉપલબ્ધ છે કે નહીં તેની તપાસ કરવી પડે છે.
જો કંપની જરૂરી પ્રક્રિયા પૂર્ણ કર્યા બાદ સાબિત કરી શકે કે યોગ્ય અમેરિકન ઉમેદવાર ઉપલબ્ધ નથી અને વિદેશી કર્મચારીની ભરતીથી અમેરિકન કર્મચારીઓના વેતન અથવા કામની સ્થિતિ પર નકારાત્મક અસર નહીં થાય, તો તે PERM સર્ટિફિકેશન માટે આગળ વધી શકે છે.
આ પ્રક્રિયા પૂર્ણ થયા બાદ એમ્પ્લોયર સામાન્ય રીતે USCIS સમક્ષ I-140 જેવી આગળની ઇમિગ્રેશન પ્રક્રિયા શરૂ કરી શકે છે.
H-1B વિઝા ધરાવતા ભારતીયો માટે તેનો અર્થ શું?
આ સમગ્ર મામલો સમજવો હોય તો H-1B અને ગ્રીન કાર્ડ વચ્ચેનો તફાવત સમજવો જરૂરી છે.
H-1B વિઝા સામાન્ય રીતે ઉચ્ચ કુશળતા ધરાવતા વિદેશી કર્મચારીઓને અમેરિકામાં કામ કરવાની મંજૂરી આપે છે. ભારતના હજારો ટેક પ્રોફેશનલ્સ આ પ્રકારના વિઝા પર અમેરિકામાં કામ કરે છે.
પરંતુ H-1B વિઝા પોતે ગ્રીન કાર્ડ નથી. ગ્રીન કાર્ડ મેળવવા માટે અલગ ઇમિગ્રેશન પ્રક્રિયામાંથી પસાર થવું પડે છે. ઘણા કર્મચારીઓ માટે એમ્પ્લોયર દ્વારા શરૂ કરવામાં આવતી PERM પ્રક્રિયા આ લાંબી યાત્રાનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ હોય છે.
આથી જો કોઈ કંપનીને PERM પ્રક્રિયામાં નવા અથવા પેન્ડિંગ કેસ આગળ વધારવામાં મુશ્કેલી પડે, તો ગ્રીન કાર્ડ મેળવવાની પ્રક્રિયામાં વિલંબ થઈ શકે છે.
ખાસ કરીને એવા કર્મચારીઓ માટે આ મુદ્દો મહત્વનો બની શકે છે જેઓ વર્ષોથી અમેરિકામાં કામ કરી રહ્યા છે અને હવે કાયમી નિવાસ માટે પોતાના એમ્પ્લોયરની સ્પોન્સરશિપ પર નિર્ભર છે.
શું ભારતીય કર્મચારીઓની નોકરી તરત જ જશે?
અહીં એક મહત્વપૂર્ણ બાબત સમજવી જરૂરી છે. PERM પ્રોગ્રામમાંથી સસ્પેન્શનનો સીધો અર્થ એ નથી કે કંપનીમાં કામ કરતા તમામ H-1B કર્મચારીઓની નોકરી અથવા વિઝા તરત જ સમાપ્ત થઈ જશે.
PERM મુખ્યત્વે employment-based permanent residency એટલે કે ગ્રીન કાર્ડ પ્રક્રિયાના ચોક્કસ તબક્કા સાથે સંબંધિત છે.
એટલે કર્મચારીની વર્તમાન H-1B સ્થિતિ અને તેની ગ્રીન કાર્ડ પ્રક્રિયા અલગ બાબતો છે. જોકે, જે કર્મચારીઓ ગ્રીન કાર્ડ માટે પોતાના એમ્પ્લોયરની PERM પ્રક્રિયા પર આધાર રાખે છે, તેમના માટે આ નિર્ણય મહત્વપૂર્ણ બની શકે છે.
આવી સ્થિતિમાં ગ્રીન કાર્ડની પ્રક્રિયા અટકી શકે છે, મોડું થઈ શકે છે અથવા કર્મચારી અને કંપનીને વૈકલ્પિક ઇમિગ્રેશન વિકલ્પો અંગે વિચારવું પડી શકે છે.
અમેરિકન સરકારનો મુખ્ય તર્ક શું છે?
અમેરિકન શ્રમ વિભાગનું કહેવું છે કે વિદેશી કર્મચારીઓને કાયમી નોકરી આપવા માટેની પ્રક્રિયામાં અમેરિકન કામદારોના હિતોને પ્રાથમિકતા આપવી જરૂરી છે.
સરકારના જણાવ્યા પ્રમાણે જો ભરતી પ્રક્રિયામાં એવી રીતે ફેરફાર કરવામાં આવે કે યોગ્ય અમેરિકન ઉમેદવારોને તક જ ન મળે, તો PERM સિસ્ટમનો મૂળ હેતુ નબળો પડી શકે છે.
અમેરિકન અધિકારીઓએ PERM સિસ્ટમમાં સંભવિત ફ્રોડ, અપૂરતા દસ્તાવેજો અને સર્ટિફિકેશન પછીની દેખરેખ જેવી બાબતો અંગે પણ ચિંતા વ્યક્ત કરી છે.
સરકારનો દાવો છે કે ભરતી પ્રક્રિયા પારદર્શક અને યોગ્ય હોવી જોઈએ, જેથી વિદેશી કર્મચારીને સ્પોન્સર કરતી વખતે અમેરિકન કામદારોના અધિકારો અને રોજગારની તકોનું રક્ષણ થઈ શકે.
IT કંપનીઓ માટે શું અસર થઈ શકે?
આ નિર્ણય માત્ર કર્મચારીઓ માટે જ નહીં પરંતુ મોટી ટેક કંપનીઓ માટે પણ મહત્વપૂર્ણ છે. અમેરિકામાં મોટી સંખ્યામાં વૈશ્વિક પ્રતિભાને રોજગારી આપતી કંપનીઓ માટે ઇમિગ્રેશન પ્રક્રિયા તેમની માનવ સંસાધન નીતિનો મહત્વપૂર્ણ ભાગ છે.
જો PERM સંબંધિત પ્રક્રિયા લાંબા સમય સુધી મુશ્કેલ રહે છે, તો કંપનીઓને વિદેશી કર્મચારીઓની લાંબા ગાળાની કારકિર્દી અંગે વધુ સાવચેતી રાખવી પડી શકે છે.
કંપનીઓને અમેરિકામાં ઉપલબ્ધ પ્રતિભા, વિદેશી કર્મચારીઓની જરૂરિયાત અને ઇમિગ્રેશન નિયમોમાં થતા ફેરફારો વચ્ચે સંતુલન સાધવું પડશે.
બીજી તરફ, કર્મચારીઓ માટે પણ હવે માત્ર નોકરી મેળવવી પૂરતી નહીં રહે. તેમને પોતાના વિઝા સ્ટેટસ, ગ્રીન કાર્ડની પ્રક્રિયા અને એમ્પ્લોયરની ઇમિગ્રેશન પોલિસી અંગે વધુ સતર્ક રહેવાની જરૂર પડી શકે છે.
ભારતીય IT સેક્ટર પર પણ નજર
ભારતની આઈટી કંપનીઓ લાંબા સમયથી અમેરિકન બજારમાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવે છે. અમેરિકા ભારતીય IT કંપનીઓ માટે સૌથી મોટા આંતરરાષ્ટ્રીય બજારોમાંનું એક છે.
તેથી અમેરિકાની ઇમિગ્રેશન નીતિમાં થતા ફેરફારોનો પ્રભાવ ભારતીય કંપનીઓની અમેરિકામાં ભરતી અને કર્મચારીઓની મોબિલિટી પર પડી શકે છે.
જો PERM પ્રક્રિયા સંબંધિત તપાસ અને નિયમો વધુ કડક બને છે, તો ભારતીય IT કંપનીઓને સ્થાનિક અમેરિકન ભરતી વધારવી પડે તેવી શક્યતા પણ ઊભી થઈ શકે છે. સાથે જ, આંતરરાષ્ટ્રીય કર્મચારીઓને અમેરિકામાં લાંબા સમય સુધી રાખવા માટેની ઇમિગ્રેશન વ્યૂહરચનામાં પણ ફેરફાર કરવાની જરૂર પડી શકે છે.
ગ્રીન કાર્ડની રાહ જોતા કર્મચારીઓ માટે પડકાર
અમેરિકામાં ગ્રીન કાર્ડ મેળવવાની પ્રક્રિયા પહેલાથી જ લાંબી અને જટિલ માનવામાં આવે છે. ખાસ કરીને ભારત જેવા દેશના કર્મચારીઓ માટે employment-based immigrationમાં રાહનો સમય લાંબો હોઈ શકે છે.
આવા કર્મચારીઓ માટે PERM પ્રક્રિયામાં વિલંબનો અર્થ માત્ર એક કાગળની કાર્યવાહી અટકવી નથી. તેની અસર તેમની નોકરી બદલવાની ક્ષમતા, પરિવારના ઇમિગ્રેશન આયોજન અને અમેરિકામાં લાંબા ગાળાના જીવનના નિર્ણય પર પણ પડી શકે છે.
જોકે દરેક કર્મચારીનો કેસ અલગ હોય છે. તેની અસર કર્મચારીની કેટેગરી, અરજીની સ્થિતિ, એમ્પ્લોયર અને અન્ય ઇમિગ્રેશન પરિબળો પર આધારિત રહેશે.
