યુદ્ધની આગ સમુદ્ર સુધી પહોંચી! મિસાઈલ હુમલામાં 2 મોટા જહાજો ડૂબ્યા, આખી દુનિયામાં હડકંપ
પશ્ચિમ એશિયા (મિડલ ઈસ્ટ) માં ચાલી રહેલો તણાવ હવે ફક્ત જમીન અને હવા સુધી સીમિત નથી રહ્યો, પરંતુ તેની આગ હવે સમુદ્રની ઊંડાણો સુધી પહોંચી ચૂકી છે. વૈશ્વિક વેપાર માટે સૌથી મહત્વપૂર્ણ ગણાતા ‘હોર્મુઝની ખાડી’ (Strait of Hormuz)માં છેલ્લા કેટલાક કલાક દરમિયાન થયેલા સિલસિલાબદ્ધ મિસાઈલ અને ડ્રોન હુમલાઓએ આખી દુનિયાને ચિંતામાં મૂકી દીધી છે. આ હુમલાઓમાં બે મોટા માલવાહક (કોમર્શિયલ) જહાજો ડૂબી ગયાના સમાચાર છે, જ્યારે એક ક્રૂ મેમ્બરનું દર્દનાક મોત થયું છે.
આ ભયાનક ઘટના બાદથી આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ રૂટ અને વૈશ્વિક તેલ બજારમાં હડકંપ મચી ગયો છે.
24 કલાકમાં બે મોટા જહાજો પર હુમલો, મચી તબાહી
મેરીટાઇમ સિક્યોરિટી સોર્સીસ અને આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ સુરક્ષા એજન્સીઓ પાસેથી મળેલી માહિતી મુજબ, હોર્મુઝની ખાડીમાંથી પસાર થઈ રહેલા વેપારી જહાજોને નિશાન બનાવીને મિસાઈલો અને પ્રોજેક્ટાઈલ દાગવામાં આવ્યા હતા.
‘જીએફએસ પ્રાઇડ’ (GFS Pride) બન્યો નિશાન: સિંગાપોર-ધ્વજવંદન કન્ટેનર જહાજ ‘GFS પ્રાઇડ’ આ સંવેદનશીલ દરિયાઈ માર્ગને નેવિગેટ કરતી વખતે મિસાઇલથી અથડાયું હતું. અસર એટલી ગંભીર હતી કે તરત જ બોર્ડમાં ભારે આગ લાગી ગઈ. થોડીવારમાં જ, જહાજને ભારે નુકસાન થયું અને તે સમુદ્રમાં ડૂબી ગયું.
બીજું માલવાહક જહાજ પણ ડૂબ્યું: આ દરમિયાન અન્ય એક કોમર્શિયલ શિપ પર પ્રોજેક્ટાઈલથી હુમલો કરવામાં આવ્યો, જેના પછી તે પણ અનિયંત્રિત થઈને પાણીમાં ડૂબી ગયું.
એક ક્રૂ મેમ્બરનું મોત: રાહત અને બચાવ કામગીરી દરમિયાન એ વાતની પુષ્ટિ થઈ કે હુમલાઓમાં ઓછામાં ઓછા એક ક્રૂ મેમ્બરનો જીવ ગયો છે, જ્યારે અનેક અન્ય ઘાયલ જણાવવામાં આવી રહ્યા છે.
વૈશ્વિક વેપાર અને તેલ પુરવઠા પર તોળાયું જોખમ
હોર્મુઝની ખાડી કોઈ સામાન્ય દરિયાઈ રસ્તો નથી. આ દુનિયાનું સૌથી મહત્વપૂર્ણ ‘ઓઈલ ચોકપોઈન્ટ’ માનવામાં આવે છે, જ્યાંથી વૈશ્વિક સ્તરે વપરાતા કુલ કાચા તેલ (Crude Oil) નો લગભગ 20% હિસ્સો પસાર થાય છે. આ ઉપરાંત, એલપીજી અને અન્ય વેપારી સામાનનો મોટો હિસ્સો આ જ રસ્તેથી અલગ-અલગ દેશો સુધી પહોંચે છે.
શિપિંગ કંપનીઓમાં દહેશત: આ ઘટના પછી ઘણી મોટી આંતરરાષ્ટ્રીય શિપિંગ કંપનીઓએ પોતાના જહાજોને હોર્મુઝના રસ્તે મોકલવાનું રોકી દીધું છે અથવા તેમના રૂટ બદલવાનું શરૂ કરી દીધું છે.
ઇન્સ્યોરન્સ અને ભાડામાં ઉછાળો: સમુદ્રમાં વધતા જોખમને જોતા મરીન ઇન્સ્યોરન્સના દર અને શિપિંગનું ભાડું ઘણું વધી શકે છે.
પેટ્રોલ-ડિઝલ મોંઘા થવાની આશંકા: જો આ દરિયાઈ રસ્તો લાંબા સમય સુધી અસુરક્ષિત રહે છે, તો વૈશ્વિક બજારમાં કાચા તેલની કિંમોતમાં આગ લાગી શકે છે, જેની સીધી અસર ભારત સહિત આખી દુનિયાની અર્થવ્યવસ્થા પર પડશે.
પશ્ચિમ એશિયાનો આ નવો તણાવ હવે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેઈન (Global Supply Chain) માટે સીધો ખતરો બની ચૂક્યો છે. આંતરરાષ્ટ્રીય દરિયાઈ સુરક્ષા દળો હવે આ વિસ્તારમાં નજર રાખી રહ્યા છે અને ફસાયેલા જહાજોને સુરક્ષિત બહાર કાઢવાના પ્રયાસોમાં લાગેલા છે. જો કે, જે પ્રકારે કોમર્શિયલ જહાજોને નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યા છે, તેણે સાફ કરી દીધું છે કે આ યુદ્ધ હવે અત્યંત ખતરનાક મોડ પર પહોંચી ચૂક્યું છે.
