શું 19 કે 20 નવેમ્બર, 2025 ના રોજ કોઈ સૂર્ય ગ્રહણ છે?
ગ્રહણ થવાની ઘટનાને ધાર્મિક, જ્યોતિષીય અને વૈજ્ઞાનિક ત્રણેય દૃષ્ટિકોણથી ખૂબ જ વિશેષ અને મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે. ગ્રહણને લઈને લોકોના મનમાં હંમેશા ઉત્સુકતા અને ક્યારેક ભયની લાગણી પણ રહે છે. આવું એટલા માટે થાય છે કારણ કે એક તરફ ગ્રહણ દરમિયાન આકાશમાં એક દુર્લભ ખગોળીય દૃશ્ય જોવા મળે છે, તો બીજી તરફ આ સમયગાળા દરમિયાન ઘણા કાર્યો વર્જિત પણ હોય છે.
આ એક સ્થાપિત હકીકત છે કે સૂર્ય ગ્રહણ (Surya Grahan) હંમેશા અમાસ (Amavasya) તિથિ પર થાય છે અને ચંદ્ર ગ્રહણ (Chandra Grahan) હંમેશા પૂનમ (Purnima) તિથિ પર થાય છે. તેથી, જ્યારે પણ અમાસ કે પૂનમ આવે છે, ત્યારે લોકો તરત જ એ જાણવા ઉત્સુક થઈ જાય છે કે આ તારીખે કોઈ ગ્રહણ તો નથી ને.
વર્તમાનમાં, 19 અને 20 નવેમ્બર 2025 ના રોજ માગશર અમાસ (Margashirsha Amavasya) હોવાને કારણે પણ આ જ મૂંઝવણ ઊભી થઈ રહી છે.
શું 19 કે 20 નવેમ્બરના રોજ કોઈ સૂર્ય ગ્રહણ છે?
સીધો જવાબ છે: ના. 19 કે 20 નવેમ્બર 2025 ના રોજ કોઈ સૂર્ય ગ્રહણ નથી.
માગશર અમાસની તિથિ ગ્રહણ સાથે જોડાયેલી નથી અને આ સમય દરમિયાન ધાર્મિક કે વૈજ્ઞાનિક રીતે કોઈ પણ ગ્રહણની માહિતીની પુષ્ટિ કરવામાં આવી નથી.
માગશર અમાસની તિથિ અને સમય
ચાલો, માગશર અમાસની સાચી તિથિ અને અન્ય મહત્ત્વપૂર્ણ ખગોળીય ઘટનાઓ વિશે સમજીએ:
| વિગત | માહિતી |
| અમાસ તિથિની શરૂઆત | 19 નવેમ્બર 2025 ના રોજ સવારે 09:43 વાગ્યે |
| અમાસ તિથિનું સમાપન | 20 નવેમ્બર 2025 ના રોજ બપોરે 12:16 વાગ્યે |
| અમાસ (સ્નાન-દાન) નો દિવસ | 20 નવેમ્બર 2025 (ઉદય તિથિ અનુસાર) |
| સ્નાન માટેનું શુભ મુહૂર્ત | 20 નવેમ્બરના રોજ સવારે 05:01 વાગ્યેથી 05:54 વાગ્યે સુધી |
| સૂર્ય ગ્રહણની સ્થિતિ | 19 કે 20 નવેમ્બરના રોજ કોઈ સૂર્ય ગ્રહણ નથી થવાનું. |
વિશેષ ખગોળીય ઘટના: 19 નવેમ્બરના રોજ સૂર્યનું નક્ષત્ર પરિવર્તન થશે. આજે સૂર્ય અનુરાધા નક્ષત્રમાં પ્રવેશ કરશે. 20 નવેમ્બરના રોજ માગશર કે અઘન અમાસ ઉજવવામાં આવશે, જે સ્નાન, દાન અને પિતૃઓના પૂજન માટે મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
શા માટે દરેક અમાસ પર સૂર્ય ગ્રહણ નથી થતું?
આ એક સામાન્ય સવાલ છે કે જ્યારે સૂર્ય ગ્રહણ અમાસના દિવસે જ થાય છે, તો દરેક અમાસ પર ગ્રહણ કેમ નથી થતું. તેનું કારણ ખગોળ વિજ્ઞાનમાં રહેલું છે, જે પૃથ્વી, ચંદ્ર અને સૂર્યના સંરેખણ (Alignment) સાથે જોડાયેલું છે.
-
કક્ષાનું ઝુકાવ: ચંદ્રની કક્ષા, પૃથ્વીની કક્ષાના સમતલ (Plane) થી આશરે 5 ડિગ્રી ઝુકેલી છે.
-
છાયાનું પસાર થવું: આ ઝુકાવને કારણે, મોટાભાગના સમયમાં ચંદ્રની છાયા પૃથ્વીની ઉપર અથવા નીચેથી પસાર થઈ જાય છે.
-
સંરેખણ જરૂરી: સૂર્ય ગ્રહણ ત્યારે જ થાય છે જ્યારે સૂર્ય, ચંદ્ર અને પૃથ્વી ત્રણેય એક સીધી રેખા (Perfect Alignment) માં આવે. આ ચોક્કસ સંરેખણ દરેક અમાસ પર થતું નથી.
આમ, અમાસની તિથિ હોવી એ ગ્રહણ માટેની માત્ર એક આવશ્યક શરત છે, પરંતુ તે પર્યાપ્ત નથી. ગ્રહણ થવા માટે ત્રણેય પિંડોનું એક સીધી રેખામાં આવવું સૌથી મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
નિષ્કર્ષ અને ગેરસમજ નિવારણ
માગશર અમાસનો દિવસ પૂજા-પાઠ, દાન અને સ્નાન માટે શુભ છે. કોઈપણ ધાર્મિક કે વૈજ્ઞાનિક સ્ત્રોત દ્વારા 19 કે 20 નવેમ્બર 2025 ના રોજ કોઈ પણ પ્રકારના સૂર્ય ગ્રહણની માહિતી આપવામાં આવી નથી. તેથી, મનમાં કોઈ પણ પ્રકારનો ભ્રમ કે ડર ન રાખો અને આરામથી માગશર અમાસના ધાર્મિક અનુષ્ઠાનો પૂર્ણ કરો.

શા માટે દરેક અમાસ પર સૂર્ય ગ્રહણ નથી થતું?