પિતાનું નામ ફરજિયાત પરંતુ માતાના નામ-અટક માટે પુરાવા જરૂરી
ગુજરાત રાજ્યમાં જન્મ નોંધણી પ્રણાલીમાં મહત્વપૂર્ણ ફેરફારો અમલમાં આવ્યા છે, જેના માટે આરોગ્ય વિભાગ દ્વારા નવી એડવાઈઝરી જાહેર કરવામાં આવી છે. આ સૂચના મુજબ હવે જન્મ પ્રમાણપત્રમાં બાળકના જૈવિક પિતાનું નામ ફરજિયાત નોંધાવવું રહેશે. સાથે સાથે બાળકના નામ પછી માતાનું નામ અને અટક લખવા માટે આધારરૂપ દસ્તાવેજો રજૂ કરવાનું રહેશે. આ નવા નિયમો સાથે જન્મ-મરણ દાખલા પ્રણાલી વધુ સ્પષ્ટ અને દસ્તાવેજ આધારિત બનશે.
માતા-અટક ઉમેરવા દસ્તાવેજ ફરજિયાત, પિતાનું નામ ન હોય તો પણ સર્ટિફિકેટ શક્ય
એડવાઈઝરીમાં ખાસ સ્પષ્ટતા કરવામાં આવી છે કે જો અરજદાર માત્ર બાળકનું નામ જ નોંધાવવા માંગે તો તે પણ સ્વીકૃત રહેશે. એટલે કે પિતાનું નામ ન હોવા છતાં પણ જન્મ પ્રમાણપત્ર મળી શકશે. જોકે માતાનું નામ અને અટક ઉમેરવા માટે જરૂરી પુરાવા સબમિટ કરવાના રહેશે. આ માટે સંબંધિત રજિસ્ટ્રાર દ્વારા દસ્તાવેજોની ચકાસણી બાદ જ એન્ટ્રી કરવામાં આવશે.
કોર્ટ કસ્ટડી અથવા વિશેષ પરિસ્થિતિમાં વધારાના પુરાવા જરૂરી રહેશે
જો બાળકની રાખરખાવ અથવા કસ્ટડી અંગે કોર્ટનો આદેશ હાજર હોય તો તે દસ્તાવેજો રજૂ કરવા ફરજિયાત ગણાશે. અનેક કિસ્સાઓમાં પરિવર્તન અથવા સુધારાની જરૂર પડે ત્યારે રજિસ્ટ્રાર એક જ વખત સુધારો કરી શકે છે, પરંતુ જો સરકાર નિયમોમાં ફેરફાર કરે તો પુરાવાના આધારે વધારાની એન્ટ્રી પણ શક્ય રહેશે. આ પ્રક્રિયા પારદર્શિતા સાથે તેમજ વિવાદાસ્પદ મુદ્દાઓ ન બને તે હેતુથી ગોઠવવામાં આવી છે.
જન્મ-મરણ દાખલામાં સુધારા માટે સહાયક પુરાવાની ભૂમિકા મહત્ત્વપૂર્ણ
એડવાઈઝરી મુજબ રજિસ્ટ્રાર હવે સહાયક આધાર અથવા પુરાવા આધારિત સુધારા કરી શકશે. તેમાં અરજદાર દ્વારા રજૂ કરાયેલા કોર્ટ આદેશ, ઓળખ પુરાવા, અથવા અન્ય સરકારી દસ્તાવેજોનો સમાવેશ થશે. રાજ્યવ્યાપી અમલીકરણ સાથે જન્મ પ્રમાણપત્ર વિતરણ પ્રક્રિયા વધુ પ્રમાણભૂત અને દસ્તાવેજ આધારિત બનશે તેવી અપેક્ષા વ્યક્ત થઈ રહી છે. સામાન્ય નાગરિકો માટે નવા નિયમો સરળતા સાથે લાગુ થવા અને પ્રક્રિયા સ્પષ્ટ રહે તે ઉદ્દેશ્ય છે.
