ટોલમાંથી કરોડોની આવક છતાં રસ્તાઓ અસુરક્ષિત
ગુજરાતમાં નેશનલ હાઇવેની સ્થિતિ છેલ્લાં કેટલાક વર્ષોથી ચિંતાજનક બની છે. તાજેતરમાં રાજ્ય સરકાર હાઇવેના ધોરણ અને વિકાસને લઈને વધુ સક્રિય થઈ છે. કેન્દ્રીય માર્ગ પરિવહન મંત્રી નીતિન ગડકરીની મુલાકાત દરમિયાન મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલે વિસ્તૃત ડોઝિયર રજૂ કરી હાલની પરિસ્થિતિ પર વિગતવાર ચર્ચા કરી. આ અહેવાલમાં સ્પષ્ટ દર્શાવવામાં આવ્યું કે રાજ્યના ઘણા હાઇવે લાંબા સમયથી સુધારાની રાહ જોઈ રહ્યા છે અને નવા બનેલા રસ્તાઓ પણ ઓછા સમયમાં નબળા પડી રહ્યાં છે.
આ અહેવાલમાં ખાસ કરીને NH-48 સહિતના અંતરરાજ્ય માર્ગોની ચર્ચા કરવામાં આવી. દિલ્હી સુધી જોડાણ ધરાવતા આ માર્ગ પર પેચવર્ક, અધૂરી કામગીરી અને વારંવાર બ્લોકેજથી વાહનચાલકો મુશ્કેલીમાં મુકાય છે. મુખ્યમંત્રીએ સ્વયં સ્થળ મુલાકાત લઈને જોવા મળેલી ખામીઓ સીધી કેન્દ્ર સમક્ષ રજૂ કરી. ભારતમાલા અને જામનગર–અમૃતસર માર્ગ પ્રોજેક્ટના અમુક પેકેજોમાં ઘટતા ગુણોત્તરવાળા કાર્યથી સરકારની છબી પર પણ અસર પડી હોવાનું રજૂ થયું.
બેઠક દરમ્યાન સેફ્ટી ઓડિટ ફરજિયાત બનાવવાની જરૂરિયાત પર ભાર મૂકાયો. જમીન સંપાદન વિવાદ અને ડિઝાઇનની ભૂલોથી બનેલા બ્લાઇન્ડ સ્પોટ્સથી અકસ્માતોની આશંકા વધી રહી છે. નિષ્ણાતોના મતે કેટલાક હાઇવે પર સુરક્ષાત્મક માપદંડો અધૂરા છે જેથી નિયમિત ચકાસણી અને તકનિકી સુધારાની માંગ ઊભી થઈ છે. કેન્દ્રને રજૂ કરાયેલા ડોઝિયરમાં આ મુદ્દાની ગંભીરતા ખાસ નોંધાવવામાં આવી.
ગુજરાતના અનેક હાઇવે પર તૂટેલા માર્ગો, ખાડાઓ અને ધીમી ગતિથી ચાલતા સમારકામથી જનઆક્રોશ વધ્યો છે. અમદાવાદ–વડોદરા, રાજકોટ–સોમનાથ અને પાલનપુર–કચ્છ માર્ગ અંગે સ્થાનિકોમાં ભારે નારાજગી વ્યાપી છે. સાબરકાંઠા વિસ્તારમાં હિંમતનગર માર્ગને લઈને સાંસદ શોભના બારૈયાએ અલગથી રજૂઆત કરી છે. સરકારનું માનવું છે કે જરૂરી ગતિ અને ગુણવત્તા વગર વિકાસ કાર્ય અસરકારક બની શકતું નથી.
ચર્ચામાં ઉલ્લેખ થયો કે રાજ્યના ટોલ પ્લાઝાઓથી દર વર્ષે અંદાજે 5000 કરોડની આવક કેન્દ્ર સુધી પહોંચે છે. તેમ છતાં માર્ગોની સ્થિરતા અને ગુણવત્તા નિરાશાજનક છે. આર્થિક દ્રષ્ટિએ આવનાર આવક અને મળતી સુવિધામાં સંતુલન ન દેખાતા આ મુદ્દે કડક નીતિ જરૂરિયાત બની છે. આગામી મહિનાઓમાં પ્રગતિની નિયમિત સમીક્ષા કરાશે એવી શક્યતા પણ વ્યક્ત થઈ.
આ મહત્વપૂર્ણ બેઠકમાં મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલ સાથે માર્ગ–મકાન વિભાગ, NHAI અધિકારીઓ તેમજ કોન્ટ્રાક્ટર કંપનીઓ જોડાઈ હતી. આગામી સમયમાં કાર્યક્ષમતામાં વૃદ્ધિ થાય તે માટે જવાબદાર એકમો પાસેથી માસિક પ્રગતિ અહેવાલ લેવાશે એવી ચર્ચા ચર્ચાઈ. રાજ્ય સરકારની સ્પષ્ટ માંગ છે કે ટોલ વસૂલાતને અનુરૂપ માર્ગ ગુણવત્તા સુનિશ્ચિત કરવી સરકારનું પ્રથમ પ્રાધાન્ય રહેવું જોઈએ.
