શિયાળાનું અમૃત: મેથી-ગોળના લાડુ બનાવો માત્ર 4 સરળ સ્ટેપ્સમાં
શિયાળાની ઋતુ પોતાની સાથે હૂંફ, તહેવારો અને પરંપરાગત વાનગીઓની ભેટ લઈને આવે છે. આ મોસમમાં આપણી દાદી અને નાનીના નુસ્ખાઓમાં સૌથી ઉપર હોય છે – લાડુ. આ લાડુ માત્ર સ્વાદમાં જ ઉત્તમ નથી હોતા, પણ તેમાં સદીઓ જૂના સ્વાસ્થ્યના રહસ્યો છુપાયેલા હોય છે. ઠંડીના દિવસોમાં શરીરને અંદરથી ગરમ રાખવા, રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવા અને ખાસ કરીને સાંધાના દુખાવા અને સામાન્ય નબળાઈને દૂર કરવા માટે જે લાડુ સૌથી વધુ ગુણકારી માનવામાં આવે છે, તે છે મેથી, ગોળ અને ડ્રાય ફ્રૂટ્સના લાડુ.
પરંપરાગત રીતે, મેથીની સહેજ કડવાશને કારણે ઘણા લોકો તેને ખાવાનું ટાળે છે, પરંતુ સાચી સામગ્રી અને પદ્ધતિનો ઉપયોગ કરીને બનાવેલા આ લાડુ એટલા સ્વાદિષ્ટ અને પૌષ્ટિક હોય છે કે તમે તેને વારંવાર બનાવશો. મેથી, જેને આયુર્વેદમાં ‘બહુગુણા’ એટલે કે ઘણા ગુણોવાળી માનવામાં આવી છે, જ્યારે તે દેશી ઘી, પૌષ્ટિક ડ્રાય ફ્રૂટ્સ, ગુંદર અને ગોળ સાથે મળે છે, ત્યારે તે એક એવું સુપરફૂડ બની જાય છે જે શિયાળાના દરેક પડકારનો સામનો કરવા માટે તમારા શરીરને તૈયાર કરે છે.
ચાલો, ફટાફટ આ અમૃત સમાન રેસીપી નોંધી લો અને આ શિયાળે તમારા સ્વાસ્થ્યને એક નવું પરિમાણ આપો.
મેથી, ગોળ અને ડ્રાય ફ્રૂટ્સના લાડુ બનાવવાની રીત (Methi, Gol ane Dry Fruits Laddu Recipe)
આ લાડુ બનાવવા માટે તમારે કેટલીક તૈયારીઓ અગાઉથી કરવી પડશે, ખાસ કરીને મેથીના દાણાને પલાળવાનું કામ. આ પદ્ધતિ માત્ર લાડુને સ્વાદિષ્ટ જ નથી બનાવતી, પણ મેથીની કડવાશને પણ મોટાભાગે ઓછી કરી દે છે.
આવશ્યક સામગ્રી (Ingredients)
| સામગ્રી | જથ્થો |
| મેથીના દાણા (ઝીણા પીસેલા) | 1 વાટકી (લગભગ 100 ગ્રામ) |
| ગોળ (બારીક સમારેલો) | 1 મોટો બાઉલ (સ્વાદ મુજબ) |
| દેશી ઘી | લગભગ 250-300 ગ્રામ |
| ઘઉંનો લોટ | 1 મોટી વાટકી (લગભગ 200 ગ્રામ) |
| ગુંદર (ખાવાનો) | 1 વાટકી (લગભગ 50 ગ્રામ) |
| ડ્રાય ફ્રૂટ્સ (બદામ, કાજુ, પિસ્તા, અખરોટ) | કુલ 150 ગ્રામ |
| મખાણા | 1 મોટી વાટકી |
| સૂકું કોપરું (ખમણેલું) | 1/2 વાટકી |
| ખસખસ | 2 મોટા ચમચા |
| કિસમિસ | 2 મોટા ચમચા |
| સૂંઠ (સૂકા આદુનો પાવડર) | 2-3 ચમચા |
| દૂધ (મેથી પલાળવા માટે) | 1/2 વાટકી |
બનાવવાની ક્રમશઃ પ્રક્રિયા
મેથીના લાડુ બનાવવાની સમગ્ર પ્રક્રિયાને આપણે ચાર સરળ સ્ટેપ્સમાં વહેંચી શકીએ છીએ:
1. પહેલું પગલું: ગુંદર અને ડ્રાય ફ્રૂટ્સ તૈયાર કરવા
લાડુનું પહેલું અને સૌથી મહત્વપૂર્ણ પગલું ગુંદર અને બધા ડ્રાય ફ્રૂટ્સને ઘીમાં શેકવાનું છે.
-
એક ભારે તળિયાવાળી કડાઈમાં 4 ચમચા દેશી ઘી નાખીને મધ્યમ આંચ પર ગરમ કરો.
-
જ્યારે ઘી ગરમ થઈ જાય, ત્યારે તેમાં 1 વાટકી ગુંદર નાખો. ગુંદર તરત જ ફૂલીને પોપકોર્ન જેવું થઈ જશે. તેને સોનેરી થાય અને અંદર સુધી ક્રિસ્પી થાય ત્યાં સુધી સારી રીતે શેકી લો. ધ્યાન રાખો કે ગુંદર અંદરથી કાચો ન રહે. શેકેલા ગુંદરને એક પ્લેટમાં કાઢી લો.
-
આ જ બાકી રહેલા ઘીમાં, એક પછી એક અથવા એકસાથે, બદામ, કાજુ, પિસ્તા અને અખરોટ નાખીને હળવા હાથે ફ્રાય કરો. તેમને સહેજ સોનેરી અને ક્રન્ચી થાય ત્યાં સુધી શેકો.
-
જો ઘી બચી જાય તો ઠીક છે, નહીંતર થોડું વધુ ઘી નાખીને 1 મોટી વાટકી મખાણાને પણ કુરકુરા થાય ત્યાં સુધી શેકી લો.
-
શેકેલા ગુંદર અને બધા ડ્રાય ફ્રૂટ્સ (મખાણા સહિત)ને ઠંડા થવા દો. ઠંડા થયા પછી, તેમને મિક્સરમાં અધકચરા પીસી લો અથવા પરંપરાગત રીતે ખાંડી લો. ધ્યાન રાખો કે તેમને એકદમ બારીક પાવડર નથી બનાવવાનો, પણ સહેજ દાણાદાર રાખવાના છે જેથી લાડુમાં તેમનો સ્વાદ અને કરકરોપણું જળવાઈ રહે.
2. બીજું પગલું: મેથીને પલાળવી અને અન્ય સામગ્રી શેકવી
મેથીને પલાળવાની પ્રક્રિયા લાડુની કડવાશને ઘટાડવામાં જાદુઈ કામ કરે છે.
-
હવે તે જ કડાઈમાં 2 ચમચા દેશી ઘી વધુ નાખો. તેમાં ખમણેલું સૂકું કોપરું, ખસખસ, કિસમિસ અને સૂંઠ (સૂકા આદુનો પાવડર) નાખીને ધીમા તાપે સુગંધ આવે ત્યાં સુધી હળવા હાથે શેકી લો. તેને વધુ પડતું ન શેકવું, બસ ભેજ દૂર થઈ જાય. આ સામગ્રીને પણ ડ્રાય ફ્રૂટ્સવાળી પ્લેટમાં કાઢી લો.
-
હવે 1 વાટકી મેથીના દાણાને મિક્સરમાં નાખીને બારીક પીસી લો.
-
આ પીસેલી મેથીને એક બાઉલમાં કાઢી લો અને તેમાં 1/2 વાટકી દૂધ નાખીને મેથીની પાતળી પેસ્ટ જેવું બનાવી લો.
-
મેથીની આ પેસ્ટને ફૂલવા માટે અને તેની કડવાશ ઓછી કરવા માટે લગભગ 1-2 કલાક માટે એમ જ રહેવા દો.
3. ત્રીજું પગલું: મેથી અને લોટને શેકવો
આ પગલું લાડુનો આધાર તૈયાર કરે છે અને તેમાં સૌથી વધુ ધીરજની જરૂર પડે છે.
-
કડાઈમાં 4 ચમચા દેશી ઘી નાખો અને તેમાં પલાળેલી મેથીના પાવડરને નાખીને ધીમા તાપે શેકી લો. મેથીને ત્યાં સુધી શેકવાની છે જ્યાં સુધી તેનો રંગ સહેજ આછો બદામી ન થઈ જાય અને તેમાંથી પલાળેલું ભેજ સંપૂર્ણપણે નીકળી ન જાય. મેથીને સારી રીતે શેકવી ખૂબ જ જરૂરી છે, તેનાથી તેની કડવાશ વધુ ઓછી થાય છે. શેકેલી મેથીને ડ્રાય ફ્રૂટ્સવાળા મિશ્રણમાં કાઢી લો.
-
હવે ફરીથી 5-6 ચમચા ઘી નાખીને ગરમ કરો અને તેમાં 1 મોટી વાટકી ઘઉંનો લોટ નાખીને ધીમા તાપે સોનેરી થાય અને સારી સુગંધ આવે ત્યાં સુધી શેકી લો. લોટ સારી રીતે શેકાઈ જવો જોઈએ, કાચો લોટ લાડુનો સ્વાદ બગાડી શકે છે.
-
જ્યારે લોટ શેકાઈ જાય, ત્યારે તેને પણ પહેલાથી તૈયાર કરેલા બધા શેકેલા મિશ્રણ (ડ્રાય ફ્રૂટ્સ, ગુંદર, મેથી વગેરે)માં સારી રીતે મિક્સ કરી લો.
4. ચોથું પગલું: ગોળની ચાસણી અને લાડુ વાળવા
ગોળ માત્ર મીઠાશ જ નથી આપતો, પણ તે લાડુને બાંધવાનું કામ કરે છે અને આયર્નનો ઉત્તમ સ્ત્રોત છે.
-
કડાઈમાં 2-3 ચમચા ઘી નાખો અને પછી તેમાં 1 મોટો બાઉલ ભરીને ગોળ (બારીક સમારેલો) નાખો.
-
ગોળને ધીમા તાપે પીગળી જાય ત્યાં સુધી પકાવો. ધ્યાન રાખો કે તેમાં પાણી બિલકુલ ન નાખવું. આપણે માત્ર ગોળને પીગાળવાનો છે, તેની ચાસણી નથી બનાવવાની. જેવો ગોળ સંપૂર્ણપણે પીગળી જાય અને તેમાં એક ઉભરો આવે, તરત જ આંચ બંધ કરી દો.
-
હવે આ પીગળેલા ગોળને તરત જ લોટ અને મેથીવાળા મિશ્રણમાં મિલાવી દો.
-
એક મોટા ચમચાની મદદથી બધી વસ્તુઓને સારી રીતે ભેળવી દો.
-
જ્યારે મિશ્રણ સહેજ ઠંડું થઈ જાય (એટલું કે તમે તેને સ્પર્શ કરી શકો), તો તમારા હાથ પર થોડું ઘી લગાવીને મિશ્રણના નાના-નાના ભાગ લઈને ઝડપથી ગોળ લાડુ તૈયાર કરી લો.
મેથીના લાડુના ફાયદા
મેથી, ગોળ અને ડ્રાય ફ્રૂટ્સના લાડુ માત્ર એક મીઠાઈ નથી, પણ તે શિયાળા માટે એક શક્તિશાળી ટોનિક છે.
-
સાંધાના દુખાવામાં રાહત: મેથીમાં એન્ટી-ઈન્ફ્લેમેટરી ગુણ હોય છે, જે સાંધાના દુખાવા, સંધિવા અને સોજામાં રાહત આપે છે.
-
શક્તિ અને ઊર્જા: ગુંદર, ગોળ અને ઘીનું મિશ્રણ શરીરને તાત્કાલિક ઊર્જા પૂરી પાડે છે અને આખો દિવસ સક્રિય રહેવામાં મદદ કરે છે.
-
શરીરને હૂંફ: મેથી અને સૂંઠ બંને ગરમ તાસીરના હોય છે, જે ઠંડા વાતાવરણમાં શરીરના આંતરિક તાપમાનને જાળવી રાખવામાં મદદ કરે છે.
-
પાચનમાં સહાયક: મેથી અને સૂંઠ પાચન ક્રિયાને સુધારવામાં મદદ કરે છે.
-
સ્તનપાન કરાવતી માતાઓ માટે: આ લાડુ ખાસ કરીને પ્રસૂતિ પછીની સ્ત્રીઓ માટે ફાયદાકારક માનવામાં આવે છે, કારણ કે તે શરીરની રિકવરીમાં મદદ કરે છે અને દૂધ ઉત્પાદન વધારે છે.
ખાવાની રીત
શિયાળામાં દરરોજ સવારે અથવા સાંજે 1 લાડુ ગરમ દૂધ સાથે ખાઓ. આ તમારા દિવસની શરૂઆત અથવા અંત કરવાની એક ઉત્તમ રીત છે, જે તમને ભરપૂર શક્તિ આપશે અને મોસમી રોગોથી બચાવશે.
તો રાહ શેની જુઓ છો? આ શિયાળે આ સ્વાદિષ્ટ અને આરોગ્યપ્રદ મેથીના લાડુ બનાવો અને તમારા પરિવારને પીડા અને નબળાઈથી દૂર, તંદુરસ્ત રાખો.
મેથી, ગોળ અને ડ્રાય ફ્રૂટ્સના લાડુ બનાવવાની રીત (Methi, Gol ane Dry Fruits Laddu Recipe)
2. બીજું પગલું: મેથીને પલાળવી અને અન્ય સામગ્રી શેકવી