વિદ્યાર્થીઓ માટે મોટું અપડેટ! JEE-NEETમાં 11મા ધોરણના માર્ક્સ પણ જોડાશે

JEE-NEETમાં નવો મોડલ: 11માની પરીક્ષા અને 12માના માર્ક્સનો થશે સમાવેશ

દેશમાં JEE, NEET અને CUET જેવી રાષ્ટ્રીય સ્તરની સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓ માટે વધતા જતા કોચિંગ કલ્ચર (Coaching Culture) ને ધ્યાનમાં રાખીને કેન્દ્ર સરકાર હવે મોટા અને કડક પગલાં લેવાની તૈયારીમાં છે. વિદ્યાર્થીઓ પર વધતા માનસિક દબાણ, શાળા શિક્ષણની નબળી પડતી ભૂમિકા અને ‘ડમી શાળાઓ’ના વલણને જોતા, સરકાર દ્વારા રચાયેલી 11 સભ્યોની કેન્દ્રીય સમિતિએ કેટલાક ચોંકાવનારા અને મહત્વપૂર્ણ ફેરફારોના પ્રસ્તાવ મૂક્યા છે.

જો આ સૂચનો લાગુ થાય છે, તો માત્ર પ્રવેશ પરીક્ષાઓની પદ્ધતિ જ સંપૂર્ણપણે બદલાશે નહીં, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓના શાળા શિક્ષણની પેટર્ન અને કારકિર્દીની દિશા નક્કી કરવાનો સમય પણ બદલાઈ શકે છે.

૧. 11મા ધોરણમાં થઈ શકે છે JEE, NEET અને CUETની પરીક્ષા

સમિતિ સમક્ષ મૂકવામાં આવેલો સૌથી મોટો અને મહત્વનો પ્રસ્તાવ એ છે કે JEE, NEET અને CUET જેવી નેશનલ લેવલની પ્રવેશ પરીક્ષાઓ 12મા ધોરણને બદલે 11મા ધોરણમાં જ આયોજિત કરવી જોઈએ.

ખાન સર વિવાદ: જેડીયુ પ્રવક્તા નીરજ કુમારનો મોટો આરોપ – ‘ગરીબ બાળકોને ઉશ્કેરીને વિરોધમાં મોકલે છે’

‘હું ભાજપનો માણસ છું કે તમિલ?’: અન્નામલાઈએ જણાવી દિલની વાત, નવી પાર્ટીની કરી જાહેરાત

• વર્તમાન સમસ્યા: સમિતિએ 15 નવેમ્બરના રોજ મળેલી બેઠકમાં ચિંતા વ્યક્ત કરી કે આજે મોટાભાગના વિદ્યાર્થીઓ શાળા પછી 5 થી 6 કલાક કોચિંગ કરે છે. જેનાથી તેમના સ્વાસ્થ્ય, માનસિક સ્થિતિ પર ખરાબ અસર પડે છે અને 12માનું શાળા શિક્ષણ ગૌણ બની જાય છે.

• પ્રસ્તાવનો લાભ: સભ્યોનું માનવું છે કે 11મામાં પરીક્ષા લેવાથી 12મામાં વિદ્યાર્થીઓ પર અભ્યાસનું દબાણ ઘણું ઓછું થઈ જશે. સાથે જ, વિદ્યાર્થીઓને એક વર્ષ વહેલા જ પોતાની કારકિર્દીની દિશા નક્કી કરવાની તક મળશે.

• અંતિમ નિર્ણય: જોકે, આ પ્રસ્તાવ પર અંતિમ નિર્ણય લેતા પહેલા, NCERT ને CBSE અને તમામ રાજ્ય બોર્ડના 11મા અને 12મા ધોરણના અભ્યાસક્રમની તુલના (મેળ) કરવાની જવાબદારી સોંપવામાં આવી છે. અભ્યાસક્રમમાં સમાનતા અને જરૂરી તાલમેલ પછી જ આ લાગુ કરવામાં આવશે.

૨. હાઇબ્રિડ એડમિશન સિસ્ટમ: બોર્ડ અને એપ્ટિટ્યુડ ટેસ્ટને મળશે વેઇટેજ

સમિતિએ ભવિષ્યમાં પ્રવેશ માટે માત્ર એક જ પ્રવેશ પરીક્ષા પરની નિર્ભરતા સમાપ્ત કરવાનો વિચાર આપ્યો છે. તેના બદલે, એક હાઇબ્રિડ સિસ્ટમ (Hybrid System) અપનાવવા પર વિચાર કરવામાં આવ્યો છે:

• બોર્ડ પરીક્ષાનું મહત્વ: આ હાઇબ્રિડ સિસ્ટમમાં, માત્ર પ્રવેશ પરીક્ષાના માર્ક્સ જ નહીં પરંતુ બોર્ડ પરીક્ષાના માર્ક્સ (12માના માર્ક્સ) ને પણ વેઇટેજ (મહત્વ) આપવામાં આવશે. આનાથી શાળાઓનું મહત્વ વધશે અને વિદ્યાર્થીઓ કોચિંગને બદલે શાળાના અભ્યાસ પર વધુ ધ્યાન આપશે.

• એપ્ટિટ્યુડ ટેસ્ટ: પ્રવેશ પરીક્ષાને એપ્ટિટ્યુડ ટેસ્ટ (Aptitude Test) તરીકે ડિઝાઇન કરવામાં આવશે, જે માત્ર ગોખણપટ્ટીની ક્ષમતાને બદલે વાસ્તવિક યોગ્યતાનું આંકલન કરશે.

• ઉદ્દેશ: આ સિસ્ટમનો હેતુ વિદ્યાર્થીઓને સંપૂર્ણપણે કોચિંગ પર નિર્ભર થતા અટકાવવાનો અને શાળા સ્તરે શિક્ષણને મજબૂત કરવાનો છે.

૩. વર્ષમાં બે વાર પ્રવેશ પરીક્ષાનો સૂચન (Twice a Year Exam)

સમિતિએ નવી શિક્ષણ નીતિ 2020ને અનુરૂપ અન્ય એક મહત્વપૂર્ણ સૂચન આપ્યું છે:

• બે તક: પ્રવેશ પરીક્ષાઓ વર્ષમાં બે વાર (જેમ કે એપ્રિલ અને નવેમ્બરમાં) આયોજિત થઈ શકે છે.

• તણાવમાં ઘટાડો: આનાથી વિદ્યાર્થીઓને એક જ વર્ષમાં બે તક મળશે. આ વ્યવસ્થા વિદ્યાર્થીઓમાં ‘એક જ પરીક્ષામાં બધું’ વાળા તણાવને ઓછો કરશે અને તેમને પોતાની ભૂલો સુધારવાની તક આપશે.

૪. ડમી સ્કૂલો અને શિક્ષણની ગુણવત્તા પર ચિંતા

બેઠકમાં સમિતિએ વર્તમાન શિક્ષણ પ્રણાલીની કેટલીક નબળાઈઓ પર પણ ગહન ચિંતા વ્યક્ત કરી:

• સમસ્યાઓ: ડમી શાળાઓનું વધતું વલણ, શિક્ષકોની ગુણવત્તામાં અસમાનતા, નબળી આંકલન (Assessment) વ્યવસ્થા અને વિદ્યાર્થીઓ માટે કારકિર્દી કાઉન્સેલિંગની ઉણપ જેવા મુદ્દાઓ પર ચર્ચા થઈ.

• મૂળ કારણ: સમિતિનું સ્પષ્ટ માનવું છે કે જ્યાં સુધી શાળા શિક્ષણ વ્યવસ્થાને મૂળભૂત રીતે મજબૂત કરવામાં નહીં આવે, ત્યાં સુધી કોચિંગ પર વિદ્યાર્થીઓની નિર્ભરતા ઓછી કરવી મુશ્કેલ છે.

વર્તમાન સ્થિતિ: એ નોંધવું મહત્વપૂર્ણ છે કે આ તમામ પ્રસ્તાવો હજુ ચર્ચાના સ્તર પર છે. NCERT દ્વારા અભ્યાસક્રમની સમીક્ષા અને ઊંડાણપૂર્વકના અભ્યાસ બાદ, સમિતિ કેન્દ્ર સરકારને તેની અંતિમ ભલામણો સોંપશે. જો આ પ્રસ્તાવો સરકાર દ્વારા સ્વીકારવામાં અને લાગુ કરવામાં આવે છે, તો દેશમાં એન્જિનિયરિંગ, મેડિકલ અને યુનિવર્સિટીઓમાં પ્રવેશની સમગ્ર વ્યવસ્થામાં એક યુગાંતકારી પરિવર્તન જોવા મળી શકે છે.