વાટાવચ્છ સીમામાં ગેરકાયદેસર ખોદકામ પર તંત્રનો મોટો પ્રહાર
સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના સાયલા તાલુકાના વાટાવચ્છ ગામની સીમામાં લાંબા સમયથી ચાલી રહેલી ગેરકાયદેસર બ્લેક ટ્રેપ ખોદકામની કાળી હકીકત ફરી એક વાર સામે આવી છે. ખાણ ખનીજ વિભાગ અને સાયલા પોલીસની સંયુક્ત ટીમે વહેલી સવારે અચાનક દરોડા પાડી સમગ્ર કામગીરી ઝડપી પાડી હતી. દરોડા વખતે ચાર એક્સ્કેવેટર, ચૌદ ડમ્પરો અને અન્ય સાધનો સહિત અંદાજે પાંચ કરોડ રૂપિયાનો મુદ્દામાલ જપ્ત કરાયો હોવાનું અધિકારીઓએ જાહેર કર્યું. આ ઘટનાએ જિલ્લામાં વધતા ખનીજ માફિયાના પ્રભાવ પર નવા સવાલો ઊભા કર્યા છે.
સવારે છ વાગ્યે શરૂ થયેલી અચાનક કાર્યવાહીથી માફિયા ગભરાયા
પ્રાપ્ત માહિતીનાં આધારે ખાણ વિભાગે પોલીસ સાથે સંકલન કરી સવારના છ વાગ્યે જંગલ વિસ્તાર તરફ રવાના થઈ કાર્યવાહી શરૂ કરી હતી. સ્થળ પર પહોંચતા જ ટીમે ગેરકાયદેસર રીતે ચાલતા ખોદકામને ઝડપ્યું હતું. મશીનો દ્વારા બહાર કાઢવામાં આવતો બ્લેક ટ્રેપ વેચાણ માટે તૈયાર કરવામાં આવી રહ્યો હતો. તમામ સાધનો અને વાહનોને જપ્ત કરીને તુરંત પંચનામું કરવામાં આવ્યું હતું. પ્રાથમિક અંદાજ મુજબ, વર્ષોથી ચાલતી આ ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિ દ્વારા માફિયાઓએ કરોડો રૂપિયા હાંસલ કર્યો હોવાની શક્યતા છે.
ખાણ વિભાગની તપાસથી વર્ષો જૂની ગેરકાયદેસર પ્રવૃત્તિ બહાર આવી
અધિકારીઓએ સ્થળ પર જ માપણી શરૂ કરી હતી જેમાં જાણવા મળ્યું હતું કે આ વિસ્તારમાં દાયકાથી વધુ સમયથી ગેરકાયદેસર ખોદકામ થતું આવ્યું છે. બ્લેક ટ્રેપની ગુણવત્તા અને માત્રા જોઈને અધિકારીઓએ જણાવ્યું કે આ તો માત્ર ‘આઇસબર્ગનો ટોચ’ છે, સંપૂર્ણ તપાસ બાદ વધુ મોટું નુકસાન બહાર આવી શકે છે. આ દરમિયાન અધિકારીઓએ જવાબદારો સામે કડક દંડ અને કાનૂની કાર્યવાહી કરવાની જાહેરાત કરી હતી.
ખેડૂતોમાં ગુસ્સો, ખેતરોને નુકસાન અને પાણીના સ્ત્રોતો સૂકાયા
વાટાવચ્છ અને નજીકના ગામોના ખેડૂતો લાંબા સમયથી આ ગેરકાયદેસર ખોદકામથી પરેશાન હતા. ખેડૂતોનું કહેવું છે કે રાત્રિ દરમિયાન માફિયા ખોદકામ કરે છે અને સવારે પોલીસને ચકમાવી દે છે. ખોદકામના કારણે ખેતરોની જમીન બગડી ગઈ છે, ખડકિયું પાણી બહાર આવતા પાણીના સ્ત્રોતો પણ સૂકાઈ રહ્યા છે. સ્થાનિકોએ સવાલ કર્યો કે તંત્રને બધું ખબર હોવા છતાં કાર્યવાહી અત્યાર સુધી કેમ અટકાવી રાખવામાં આવી?
અગાઉ પણ સાયલા અને આસપાસના વિસ્તારમાં મોટા કૌભાંડો
સુરેન્દ્રનગર જિલ્લામાં છેલ્લા સમયમાં આવા અનેક બનાવો સામે આવ્યા છે. સુદામડા ગામમાં કરોડોના ગેરકાયદેસર ખનન કૌભાંડ સામે આવ્યું હતું, જ્યારે ચોરવીરા ગામમાં કોલસા ખોદકામના નવ કુવાઓ મળી આવ્યા હતા. આવી ફરિયાદો વધતાં તંત્ર પર ઉંઘી ગઈ હોવાના આક્ષેપો પણ થયા હતા. જોકે તાજેતરના દરોડાને કારણે તંત્ર હવે વધુ સક્રિય બન્યું હોવાનું મનાય છે.
રાજ્યમાં ખનીજ ચોરીની વ્યાપક સમસ્યા, સરકારને નીતિ કડક કરવાની માંગ
ગુજરાત રાજ્યમાં રેતી, બ્લેક ટ્રેપ અને અન્ય કિંમતી ખનીજના ગેરકાયદેસર વેપારની સમસ્યા વધી રહી છે. વર્ષ દર વર્ષે કરોડો રૂપિયાનું ખનીજ ગેરકાયદેસર રીતે વેચાઈને સરકારી આવકને મોટું નુકસાન થાય છે. સુરેન્દ્રનગર ઉપરાંત વડોદરા અને મહેસાણામાં પણ તાજેતરમાં દરોડા પડ્યા હતા. સ્થાનિક સંગઠનોની માંગ છે કે ડ્રોન સર્વેલન્સ, સતત પેટ્રોલિંગ અને કડક દંડની વ્યવસ્થા અમલમાં લાવી ખનીજ માફિયાને જડમૂળથી નાશ કરવો જોઈએ.
