વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત રીજનલ કોન્ફરન્સ દ્વારા રાજ્યના વાદળી અર્થતંત્રને વૈશ્વિક સ્તરે રજૂ કરવાની તૈયારી
ભારતના સૌથી લાંબા 2,340.62 કિલોમીટર દરિયાકાંઠા ધરાવતા ગુજરાતે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીના ‘સમુદ્ર સે સમૃદ્ધિ’ વિઝનને કાર્યરત રીતે આગળ વધાર્યું છે. રાજ્યના વાદળી અર્થતંત્રને મજબૂત બનાવવા માટે સતત નવી યોજનાઓ અને આધુનિક માળખાકીય વિકાસ થકી ગુજરાત દેશના અગ્રણી દરિયાઈ રાજ્ય તરીકે વિકસ્યું છે. ખાસ કરીને સૌરાષ્ટ્ર અને કચ્છ પ્રદેશોની ઉત્પાદન ક્ષમતા ગુજરાતના કુલ મત્સ્યઉદ્યોગને નવી ઊંચાઈઓ સુધી લઈ ગઈ છે. આ બંને પ્રદેશો મળીને રાજ્યના કુલ દરિયાઈ ઉત્પાદનમાં લગભગ 80 ટકા ફાળો આપે છે, જે તેને રાષ્ટ્રીય સ્તરે આગવું સ્થાન અપાવે છે.
રાજ્યના માછલી ઉત્પાદનની પ્રગતિ અને સૌરાષ્ટ્ર–કચ્છનું યોગદાન
અધિકારીઓના મત મુજબ ગુજરાતનું છેલ્લા કેટલાક વર્ષોમાં દરિયાઈ માછલી ઉત્પાદન સતત વધી રહ્યું છે. છેલ્લા ચાર વર્ષનું સરેરાશ વાર્ષિક ઉત્પાદન 9.30 લાખ મેટ્રિક ટન સુધી પહોંચી ગયું છે, જે વધારો રાજ્યની વૃત્તિ અને નીતિગત પ્રયત્નોને દર્શાવે છે. વર્ષ 2024–25 માં ગુજરાતે 7,64,343 મેટ્રિક ટનનું દરિયાઈ ઉત્પાદન નોંધાવ્યું હતું, જેમાં સૌરાષ્ટ્રે 5,42,333 મેટ્રિક ટન અને કચ્છે 67,547 મેટ્રિક ટનનો ફાળો આપ્યો હતો. આ આંકડાઓ દર્શાવે છે કે રાજ્યના પશ્ચિમ ભાગમાં દરિયાઈ સંપત્તિ અને તેની સંભાવનાઓ ખૂબ જ વિશાળ છે.
વધતું ઉત્પાદન અને રાષ્ટ્રીય સ્તરે ગુજરાતનું મહત્વ
વર્ષ 2023–24 ની સરખામણીએ રાજ્યના દરિયાઈ ઉત્પાદનમાં 14 ટકા કરતાં વધુનો વધારો નોંધાયો છે, જે તેને રાષ્ટ્રીય સ્તરે બીજા મોટા દરિયાઈ ઉત્પાદન કેન્દ્ર તરીકે મજબૂત બનાવે છે. ભારત આજે વિશ્વના બીજા સૌથી મોટા માછલી ઉત્પાદક દેશ તરીકે ઓળખાય છે અને વૈશ્વિક ઉત્પાદનમાં આશરે 8 ટકા હિસ્સો ધરાવે છે. મત્સ્યક્ષેત્ર આંતરિક માછીમારી, દરિયાઈ માછીમારી, પ્રોસેસિંગ અને નિકાસ જેવા વિભાગોમાં લાખો લોકોને રોજગારી આપે છે. નાણાકીય વર્ષ 2025–26 માટે ગુજરાતે કુલ 11,71,353 મેટ્રિક ટનના માછલી ઉત્પાદનનું લક્ષ્યાંક નક્કી કર્યું છે, જેમાં દરિયાઈ અને આંતરિક બંને ક્ષેત્રોની મોટાપાયે ભાગીદારી છે.
રાજકોટ VGRC: નવી દિશા અને દરિયાઈ વિકાસનું મંચ
આવનારા જાન્યુઆરી 2026 ના બીજા સપ્તાહે રાજકોટમાં યોજાનારી વાઇબ્રન્ટ ગુજરાત રીજનલ કોન્ફરન્સ રાજ્યના મત્સ્યક્ષેત્રની સિદ્ધિઓ અને દરિયાઈ નવીનતાઓને વૈશ્વિક સ્તરે રજૂ કરવાની એક મહત્ત્વપૂર્ણ તક બનશે. આ મંચ પર નીતિનિર્માતાઓ, ઉદ્યોગ આગેવાનો, નિષ્ણાતો અને હિસ્સેદારો વચ્ચે સંવાદ થઈ નવી ટેક્નોલોજી, ટકાઉ વિકલ્પો તથા મૂલ્યવર્ધન અંગે ચર્ચાઓ થશે. પરિષદ દ્વારા દરિયાકાંઠાના વિસ્તારોમાં આધુનિક સુવિધાઓ, ઈકોસિસ્ટમનું સંરક્ષણ અને વાદળી અર્થતંત્રને ઝડપી વિકાસ તરફ દોરવાના પ્રયત્નો વધુ મજબૂત બનશે. આ કાર્યક્રમ ગુજરાતને સમુદ્રી ઉદ્યોગના ભાવિ કેન્દ્ર તરીકે આગળ વધારવાની દ્રષ્ટિ ફરી સ્પષ્ટ કરે છે.
