સ્ટોલ, તાલીમ અને વેચાણથી બહેનોને મળતો આત્મવિશ્વાસ અને આવક
વિકસિત ભારતના લક્ષ્યને સાકાર કરવા મહિલાઓની સક્રિય ભાગીદારી અત્યંત જરૂરી હોવાનું રાજ્ય સરકાર માને છે. આ દિશામાં મહિલાઓના સામાજિક અને આર્થિક વિકાસ માટે સતત પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે. આવા પ્રયાસોની સ્પષ્ટ ઝાંખી વડોદરા જિલ્લાના નિઝામપુરા વિસ્તારમાં આવેલા નારી સંરક્ષણ કેન્દ્રમાં જોવા મળે છે. અહીં આશ્રિત બહેનોને આત્મનિર્ભર બનાવવા માટે તેમની અંદરની પ્રતિભાને નવી દિશા આપવામાં આવી રહી છે.
નિઝામપુરા નારી સંરક્ષણ કેન્દ્રમાં આશ્રિત બહેનોનો નવો માર્ગ
વડોદરાના નિઝામપુરા સ્થિત નારી સંરક્ષણ કેન્દ્રમાં હાલ અંદાજે 40 જેટલી બહેનો આશ્રિત તરીકે રહે છે. આ કેન્દ્રમાં તેમને માત્ર સુરક્ષિત આશ્રય પૂરું પાડવામાં આવતું નથી, પરંતુ જીવનમાં આગળ વધવા માટે જરૂરી કૌશલ્ય પણ શીખવવામાં આવે છે. બહેનોમાં રહેલી છુપાયેલી ક્ષમતાને ઓળખી તેને આવકના સાધન તરીકે વિકસાવવામાં આવી રહી છે. આ પ્રક્રિયા તેમને આત્મવિશ્વાસ આપવાની સાથે સ્વાવલંબન તરફ દોરી જાય છે.
કલા સાથે વ્યવસાયિક સમજનું માર્ગદર્શન
કેન્દ્ર ખાતે બહેનોને વિવિધ પ્રકારની કલા-કૌશલ્યની તાલીમ આપવામાં આવે છે. સાથે સાથે તૈયાર થયેલી વસ્તુઓની કિંમત નક્કી કરવી, પેકેજિંગ કરવું અને પ્રદર્શન માટે તૈયારી કરવી જેવી વ્યવહારુ માહિતી પણ આપવામાં આવે છે. સ્ટોલ સંચાલન અને ગ્રાહકો સાથે વેચાણ પ્રક્રિયા અંગે પણ માર્ગદર્શન અપાય છે. બહેનોના રસ અને ક્ષમતાને ધ્યાનમાં રાખીને અલગ અલગ કારીગરી શીખવવામાં આવે છે.
બહેનોની મહેનતથી સર્જાય છે અનોખી કલાત્મક વસ્તુઓ
આ તાલીમ અંતર્ગત બહેનો સ્ક્રોલ પેઇન્ટિંગ, કેનવાસ પેઇન્ટિંગ, ભરતકામ અને મિરર વર્ક જેવી કળાઓ શીખી રહી છે. સાથે રાખડી, ટેબલ રનર, માટીના દીવા, લીપણ આર્ટ, આરતીની થાળી અને બોટલ સજાવટ જેવી અનેક વસ્તુઓ તૈયાર થાય છે. દરેક પ્રોડક્ટમાં બહેનોની સર્જનાત્મકતા અને આત્મવિશ્વાસ ઝળહળે છે. આ ઉત્પાદનો ગુણવત્તા અને સૌંદર્ય બંને દ્રષ્ટિએ વખાણ લાયક બને છે.
સ્ટોલ મારફતે વેચાણથી વધે આત્મવિશ્વાસ
બનાવેલા આ ઉત્પાદનોનું વેચાણ કેન્દ્ર ખાતેના સ્ટોલ દ્વારા કરવામાં આવે છે. સરકાર દ્વારા આયોજિત વિવિધ મેળાઓ અને પ્રદર્શનોમાં પણ બહેનોને નિઃશુલ્ક સ્ટોલ આપવામાં આવે છે. બહેનો જાતે સ્ટોલ પર ઊભી રહી વેચાણ કરે છે, જેના કારણે તેમની વેચાણ ક્ષમતામાં વધારો થાય છે. વેચાણમાંથી મળતી આવક સીધી બહેનોમાં વહેંચવામાં આવે છે, જે તેમને પોતાની મહેનતનું મૂલ્ય સમજાવે છે.
તાલીમથી પુનઃસ્થાપન સુધીનો આત્મનિર્ભર પ્રયાસ
નારી સંરક્ષણ કેન્દ્રના મેનેજર હેતાક્ષીબેન ચાંપાનેરી જણાવે છે કે CSR ફાઉન્ડેશન દ્વારા પ્રશિક્ષિત શિક્ષકો બહેનોને આર્ટ અને ક્રાફ્ટની તાલીમ આપે છે. આ તાલીમ બહેનોને સ્વાવલંબન તરફ લઈ જવાનો મહત્વપૂર્ણ પ્રયાસ છે. જ્યારે કોઈ બહેન પરિવાર સાથે પુનઃસ્થાપિત થાય છે, ત્યારે તે ઘરે રહીને પણ શીખેલી કલા દ્વારા આવક મેળવી શકે છે. આ રીતે જીવનને નવી શરૂઆત મળે છે.
સમાજના સહયોગથી બહેનોને નવી દિશા
બહેનોને આર્થિક રીતે મજબૂત બનાવવા નાગરિકોની ભૂમિકા પણ મહત્વપૂર્ણ છે. કેન્દ્ર ખાતે યોજાતા સ્ટોલ પ્રદર્શનોની મુલાકાત લઈ ઉત્પાદનો ખરીદવાથી બહેનોને પ્રોત્સાહન મળે છે. વિવિધ મેળાઓમાં પણ તેમની કૃતિઓને પસંદ કરી સહયોગ આપવો જરૂરી છે. સમાજનો આ સહકાર બહેનોના આત્મવિશ્વાસને નવી ઊંચાઈ આપે છે.
સશક્ત નારી મેળાથી મહિલાઓને મોટું મંચ
રાજ્યમાં મહિલાઓના ઉત્પાદનોને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ડિસેમ્બર મહિનામાં રાજ્યવ્યાપી સશક્ત નારી મેળાનું આયોજન કરવામાં આવ્યું છે. આ મેળા અંતર્ગત વડોદરા શહેરમાં ત્રણ દિવસીય કાર્યક્રમ યોજાશે. જેમાં નારી સંરક્ષણ ગૃહ સહિત વિવિધ વિભાગોના સો જેટલા સ્ટોલ ઉભા રહેશે. આ મેળો મહિલાઓને આર્થિક રીતે મજબૂત બનાવવાની ઉત્તમ તક પુરું પાડશે.
નારી સંરક્ષણ કેન્દ્રની વ્યાપક ભૂમિકા
ગુજરાત રાજ્ય મહિલા અને બાળ વિકાસ વિભાગ દ્વારા સંચાલિત નારી સંરક્ષણ કેન્દ્રમાં વિવિધ પીડિત પરિસ્થિતિમાંથી આવેલી બહેનોને આશ્રય આપવામાં આવે છે. અહીં તેમને આરોગ્ય, શિક્ષણ, કાઉન્સેલિંગ અને રોજગારલક્ષી તાલીમ ઉપલબ્ધ કરાવવામાં આવે છે. સાથે સાથે સામાજિક અને ધાર્મિક તહેવારોની ઉજવણી પણ કરવામાં આવે છે. આ તમામ પ્રયાસો બહેનોને સન્માનજનક જીવન તરફ દોરી જાય છે.
