શુગરનું મીટર ડાઉન તો હાર્ટ એટેકનું જોખમ અડધું: સંશોધનમાં વધુ ચોંકાવનારી વાતો
હૃદય રોગ (Heart Disease) અને હાર્ટ એટેક (Heart Attack) ને ટાળવા માટે અત્યાર સુધી મુખ્યત્વે કોલેસ્ટ્રોલ અને બ્લડ પ્રેશર (Blood Pressure) ને નિયંત્રણમાં રાખવું જરૂરી માનવામાં આવતું હતું. જોકે, વિશ્વના પ્રતિષ્ઠિત મેડિકલ જર્નલ ‘ધ લેન્સેટ’ (The Lancet) માં પ્રકાશિત થયેલા એક તાજેતરના સંશોધને તબીબી જગતમાં એક મોટો ખુલાસો કર્યો છે. આ રિસર્ચ મુજબ, હાર્ટ એટેક અને અન્ય હૃદય સંબંધિત સમસ્યાઓથી બચવા માટે બ્લડ શુગર (Blood Sugar) લેવલને નિયંત્રિત કરવું પણ એટલું જ અથવા તેનાથી પણ વધુ મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
સંશોધનમાં જાણવા મળ્યું છે કે ડાયાબિટીસ (Diabetes) ને સારી રીતે નિયંત્રિત કરવાથી હૃદય રોગનું જોખમ લગભગ અડધું (50%) થઈ શકે છે.
ડાયાબિટીસ અને હૃદય રોગ વચ્ચેનો સીધો સંબંધ
આ સંશોધનમાં લાંબા સમય સુધી ડાયાબિટીસના દર્દીઓનો અભ્યાસ કરવામાં આવ્યો હતો, જેમના બ્લડ શુગરના સ્તરોને સઘન રીતે નિયંત્રિત કરવામાં આવ્યા હતા. સંશોધકોએ શોધી કાઢ્યું કે જે દર્દીઓએ તેમના HbA1c સ્તર (લાંબા ગાળાના શુગર નિયંત્રણનો માપદંડ) માં નોંધપાત્ર ઘટાડો કર્યો હતો, તેઓમાં હાર્ટ એટેક, સ્ટ્રોક અને હૃદયની અન્ય ગંભીર બીમારીઓ થવાનું જોખમ અન્ય દર્દીઓની સરખામણીએ ઘણું ઓછું હતું.
ડોક્ટરોના મતે, ઊંચું બ્લડ શુગર લાંબા ગાળે રક્ત વાહિનીઓ (Blood Vessels) ની આંતરિક દીવાલોને નુકસાન પહોંચાડે છે. આ નુકસાનને કારણે રક્ત વાહિનીઓ સખત અને સાંકડી બની જાય છે, જેને એથરોસ્ક્લેરોસિસ (Atherosclerosis) કહેવાય છે. એથરોસ્ક્લેરોસિસ હાર્ટ એટેકનું મુખ્ય કારણ છે.
નિયંત્રણમાં ન રહેલું શુગર લેવલ નીચેની રીતે હૃદયને નુકસાન પહોંચાડે છે:
- નસોને નુકસાન: તે ધમનીઓમાં ચરબી (Fat) જમા થવાની પ્રક્રિયાને વેગ આપે છે.
- કોલેસ્ટ્રોલ પર અસર: તે ‘ખરાબ’ કોલેસ્ટ્રોલ (LDL) ના સ્તરને વધારે છે અને ‘સારા’ કોલેસ્ટ્રોલ (HDL) ના સ્તરને ઘટાડે છે.
- બ્લડ પ્રેશર: ડાયાબિટીસ કિડની પર અસર કરીને બ્લડ પ્રેશરને પણ વધારી શકે છે, જે હૃદય રોગનું બીજું મુખ્ય જોખમી પરિબળ છે.
‘શુગર મીટર ડાઉન’ કરવાના ફાયદા
સંશોધન મુજબ, માત્ર બ્લડ શુગરને નિયંત્રણમાં રાખીને હૃદય રોગનું જોખમ અડધું કરી શકાય છે. આનાથી થતા અન્ય ફાયદાઓ પણ ચોંકાવનારા છે:
- સ્ટ્રોકનું જોખમ ઘટાડવું: ડાયાબિટીસ નિયંત્રણથી મગજમાં લોહી જતી નસોને નુકસાન થવાની સંભાવના ઘટે છે, જેનાથી સ્ટ્રોક (Stroke) નું જોખમ પણ નોંધપાત્ર રીતે ઘટે છે.
- કિડની અને આંખના રોગોમાં ઘટાડો: ડાયાબિટીસને કારણે થતા કિડની ફેલ્યોર (Diabetic Nephropathy) અને દ્રષ્ટિ ગુમાવવાની સંભાવના (Diabetic Retinopathy) માં પણ ઘટાડો થાય છે.
- જીવનકાળ વધારવો: લાંબા ગાળે,શુગરને નિયંત્રિત રાખવાથી દર્દીનો એકંદર જીવનકાળ (Lifespan) વધે છે અને જીવનની ગુણવત્તા (Quality of Life) સુધરે છે.
હવેનો ઉપચાર અભિગમ
આ સંશોધનના તારણોએ ડોકટરોને હૃદય રોગના નિવારણની પદ્ધતિઓ પર પુનર્વિચાર કરવા માટે પ્રેર્યા છે. હવે હૃદય રોગના જોખમને ઘટાડવા માટેનો નવો અભિગમ માત્ર કોલેસ્ટ્રોલ અને બ્લડ પ્રેશર પૂરતો મર્યાદિત નથી, પરંતુ તેમાં કડક ગ્લાયસેમિક નિયંત્રણ (Strict Glycemic Control) ને પણ એટલું જ મહત્ત્વ આપવામાં આવે છે.
ડોકટરોની સલાહ:
- નિયમિત મોનિટરિંગ: ડાયાબિટીસના દર્દીઓએ તેમના બ્લડ શુગર અને HbA1c સ્તરનું નિયમિતપણે નિરીક્ષણ કરવું જોઈએ.
- સંતુલિત આહાર: ખાસ કરીને રિફાઇન્ડ કાર્બોહાઇડ્રેટ્સ અને મીઠી વસ્તુઓનું સેવન ટાળવું જોઈએ.
- નિયમિત વ્યાયામ: શારીરિક પ્રવૃત્તિ ઇન્સ્યુલિન સંવેદનશીલતા (Insulin Sensitivity) વધારે છે અને શુગરને નિયંત્રણમાં રાખવામાં મદદ કરે છે.
આ સંશોધન હૃદય રોગથી પીડિત કરોડો લોકોને આશાનું નવું કિરણ પૂરું પાડે છે, જે સૂચવે છે કે ડાયાબિટીસનું સખત વ્યવસ્થાપન કરીને તમે તમારા હૃદયને લાંબા સમય સુધી સુરક્ષિત રાખી શકો છો.
