પોષ પૂર્ણિમા ૨૦૨૬: આ દિવસે વ્રત અને દાન કરવાથી મળશે અક્ષય પુણ્ય, જાણો સંપૂર્ણ વિગત
હિંદુ ધર્મમાં પૂર્ણિમા તિથિનું વિશેષ આધ્યાત્મિક મહત્વ છે, પરંતુ પોષ પૂર્ણિમાને મોક્ષ અને પુણ્ય પ્રાપ્તિની દ્રષ્ટિએ સૌથી ઉત્તમ માનવામાં આવે છે. પંચાંગ અનુસાર, પોષ મહિનો સૂર્યદેવનો મહિનો છે અને પૂર્ણિમા એ ચંદ્રની તિથિ છે. આમ, આ દિવસે સૂર્ય અને ચંદ્રનો અદભૂત સંગમ રચાય છે, જે સાધકને માનસિક શાંતિ અને તેજ પ્રદાન કરે છે.
વર્ષ ૨૦૨૬ની શરૂઆતમાં જ આ મહાપર્વ આવી રહ્યો છે, પરંતુ તિથિની ગણતરીને લઈને ભક્તોમાં થોડી મુંઝવણ છે. ચાલો વિગતવાર જાણીએ કે વર્ષ ૨૦૨૬માં પોષ પૂર્ણિમા ક્યારે ઉજવવામાં આવશે અને તેનું મહત્વ શું છે.
પોષ પૂર્ણિમા ૨૦૨૬: તિથિ અને શુભ મુહૂર્ત (Date & Muhurat)
હિંદુ ધર્મમાં ઉદયાતિથિ (સૂર્યોદય સમયે પ્રવર્તતી તિથિ) ને જ પર્વની ઉજવણી માટે સૌથી સચોટ માનવામાં આવે છે. પંચાંગની ગણતરી મુજબ વર્ષ ૨૦૨૬ની પોષ પૂર્ણિમાના આંકડા નીચે મુજબ છે:
-
પૂર્ણિમા તિથિનો પ્રારંભ: ૦૨ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ના રોજ સાંજે ૦૬:૫૩ વાગ્યે.
-
પૂર્ણિમા તિથિની પૂર્ણાહુતિ: ૦૩ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ના રોજ બપોરે ૦૩:૩૨ વાગ્યે.
૨ જાન્યુઆરી કે ૩ જાન્યુઆરી?
તિથિના ગણિત મુજબ, ૨ જાન્યુઆરીએ પૂર્ણિમા તિથિ સાંજે શરૂ થઈ રહી છે, તેથી તે દિવસે સૂર્યોદય સમયે પૂર્ણિમા નહીં હોય. ૦૩ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬, શનિવારના રોજ સૂર્યોદય સમયે પૂર્ણિમા તિથિ વિધમાન રહેશે. શાસ્ત્રો અનુસાર સ્નાન, દાન અને વ્રત માટે ઉદયાતિથિ જ પ્રધાન ગણાય છે. આથી, પોષ પૂર્ણિમા ૩ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬ ના રોજ ઉજવવામાં આવશે.
પોષ પૂર્ણિમાની સરળ પૂજા વિધિ (Puja Vidhi)
આ દિવસે ભગવાન વિષ્ણુ અને માતા લક્ષ્મીની કૃપા મેળવવા માટે શાસ્ત્રોમાં કેટલાક વિશેષ નિયમો જણાવવામાં આવ્યા છે:
-
બ્રહ્મ મુહૂર્ત સ્નાન: સવારે સૂર્યોદય પહેલા જાગી જવું. જો શક્ય હોય તો કોઈ પવિત્ર નદી (જેમ કે ગંગા કે નર્મદા) માં સ્નાન કરવું. જો ઘરે સ્નાન કરી રહ્યા હોવ તો પાણીમાં થોડું ગંગાજળ ભેળવીને સ્નાન કરવું.
-
સૂર્ય ઉપાસના: સ્નાન કર્યા પછી તાંબાના લોટામાં જળ, લાલ ફૂલ અને અક્ષત ઉમેરી સૂર્યદેવને અર્ઘ્ય આપવો. અર્ઘ્ય આપતી વખતે “ૐ સૂર્યાય નમઃ” મંત્રનો જાપ કરવો.
-
વ્રતનો સંકલ્પ: મંદિરની સફાઈ કરી ભગવાન વિષ્ણુની મૂર્તિ સામે હાથમાં જળ લઈ વ્રતનો સંકલ્પ લેવો.
-
સત્યનારાયણ પૂજા: પોષ પૂર્ણિમાના દિવસે ભગવાન સત્યનારાયણની કથા વાંચવી કે સાંભળવી અત્યંત શુભ માનવામાં આવે છે. ભગવાનને પંચામૃત અને શીરાનો ભોગ ધરાવવો.
-
રાત્રિ પૂજા: પૂર્ણિમા એ ચંદ્રની તિથિ છે. રાત્રે ચંદ્રદેવને દૂધ અને જળનો અર્ઘ્ય આપવો. આનાથી માનસિક તણાવ દૂર થાય છે.
-
દાનનું મહત્વ: પૂજા પછી તમારી શક્તિ મુજબ તલ, ગોળ, ધાબળા અથવા ગરમ વસ્ત્રોનું જરૂરિયાતમંદોને દાન કરવું.
વિશેષ સાવધાની: પોષ પૂર્ણિમાના દિવસે સાત્વિક આહાર લેવો. આ દિવસે ડુંગળી, લસણ, માંસ અને મદિરાનો સંપૂર્ણ ત્યાગ કરવો જોઈએ.
ફળદાયી મંત્રો (Important Mantras)
પૂજા દરમિયાન શાંત મનથી આ મંત્રોનો જાપ કરવો:
-
ભગવાન વિષ્ણુ માટે: ૐ નમો ભગવતે વાસુદેવાય
-
માતા લક્ષ્મી માટે: ૐ શ્રીં હ્રીં શ્રીં કમલે કમલાલયે પ્રસીદ પ્રસીદ
-
ચંદ્ર દેવ માટે: ૐ સોં સોમાય નમઃ
પોષ પૂર્ણિમાનું ધાર્મિક અને આધ્યાત્મિક મહત્વ
૧. સૂર્ય અને ચંદ્રનો સંગમ:
પોષ મહિનો સૂર્યદેવને સમર્પિત છે અને પૂર્ણિમા ચંદ્રની શક્તિનું પ્રતીક છે. આ દિવસે બંને ગ્રહોની પૂજા કરવાથી વ્યક્તિની કુંડળીના દોષો દૂર થાય છે અને આત્મવિશ્વાસમાં વૃદ્ધિ થાય છે.
૨. કલ્પવાસની શરૂઆત:
ઉત્તર પ્રદેશના પ્રયાગરાજ (સંગમ) માં માઘ મેળાનું આયોજન થાય છે. પોષ પૂર્ણિમાના દિવસથી જ શ્રદ્ધાળુઓ ‘કલ્પવાસ’ ની શરૂઆત કરે છે. કલ્પવાસીઓ એક મહિના સુધી સંગમ કિનારે રહીને સંયમિત અને આધ્યાત્મિક જીવન જીવે છે.
૩. મોક્ષની પ્રાપ્તિ:
ધાર્મિક માન્યતા અનુસાર, પોષ પૂર્ણિમા પર પવિત્ર નદીઓમાં સ્નાન કરવાથી અજાણતા થયેલા પાપોનો નાશ થાય છે. આ દિવસે કરેલું દાન અક્ષય પુણ્ય આપે છે, જે મૃત્યુ પછી મોક્ષનો માર્ગ મોકળો કરે છે.
સારાંશ કોષ્ટક: પોષ પૂર્ણિમા ૨૦૨૬
| વિગત | તારીખ / સમય |
| નિશ્ચિત તારીખ | ૦૩ જાન્યુઆરી ૨૦૨૬, શનિવાર |
| સ્નાન સમય | સવારે સૂર્યોદય પૂર્વે |
| દાનની વસ્તુઓ | ધાબળા, તલ, ગોળ, ગરમ વસ્ત્રો |
| મુખ્ય દેવતા | ભગવાન વિષ્ણુ, સૂર્ય દેવ, ચંદ્ર દેવ |
પોષ પૂર્ણિમા આપના જીવનમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ લાવે તેવી અમારી મંગલકામના.
પોષ પૂર્ણિમા ૨૦૨૬: તિથિ અને શુભ મુહૂર્ત (Date & Muhurat)
ફળદાયી મંત્રો (Important Mantras)