શું છે ગૂગલની Emergency Location Service? જાણો અકસ્માત સમયે કેવી રીતે પોલીસને મોકલશે તમારું સરનામું
આજના ડિજિટલ યુગમાં સ્માર્ટફોન માત્ર મનોરંજન કે વાતચીતનું સાધન રહ્યો નથી, પરંતુ તે સુરક્ષાનું પણ એક મોટું માધ્યમ બની ચૂક્યું છે. આ દિશામાં એક મોટું ડગલું ભરતા વિશ્વની દિગ્ગજ ટેક કંપની ગૂગલે (Google) ભારતમાં એન્ડ્રોઇડ યુઝર્સ માટે તેની ખાસ Emergency Location Service (ELS) ને અસરકારક રીતે લાગુ કરવાનું શરૂ કરી દીધું છે. આ ફીચર કોઈપણ કટોકટીની સ્થિતિમાં યુઝરનું સચોટ લોકેશન વહીવટીતંત્ર સુધી પહોંચાડવામાં સક્ષમ છે.
શું છે ગૂગલ ઇમરજન્સી લોકેશન સર્વિસ (ELS)?
Emergency Location Service (ELS) એ ગૂગલ દ્વારા વિકસિત એન્ડ્રોઇડ-આધારિત સુરક્ષા ફીચર છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એવા સમયે યુઝરની મદદ કરવાનો છે જ્યારે તે કોઈ ગંભીર સંકટમાં (જેમ કે અકસ્માત, ગુનો કે આગ) હોય અને પોતાનું સાચું લોકેશન જણાવવાની સ્થિતિમાં ન હોય.
જ્યારે પણ કોઈ યુઝર તેના ફોન પરથી ઇમરજન્સી નંબર (જેમ કે ભારતમાં 112) ડાયલ કરે છે, ત્યારે આ ફીચર આપોઆપ એક્ટિવેટ થઈ જાય છે. તે ઉપકરણના GPS, Wi-Fi અને સેલ્યુલર નેટવર્ક ના ડેટાનો ઉપયોગ કરીને યુઝરનું સચોટ લોકેશન શોધી કાઢે છે અને તેને તરત જ સંબંધિત ઇમરજન્સી સર્વિસ પ્રોવાઈડર (પોલીસ, એમ્બ્યુલન્સ અથવા ફાયર બ્રિગેડ) ને મોકલી દે છે.
ઉત્તર પ્રદેશ: સુવિધા શરૂ કરનાર દેશનું પ્રથમ રાજ્ય
ભારતમાં આ ટેકનોલોજી અપનાવવા અને તેને સંપૂર્ણ રીતે લાગુ કરવામાં ઉત્તર પ્રદેશે બાજી મારી છે. ગૂગલે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારતમાં ELS ફીચર સૌથી પહેલા ઉત્તર પ્રદેશમાં શરૂ કરવામાં આવ્યું છે.
રાજ્ય પોલીસે પર્ટ ટેલિકોમ સોલ્યુશન્સ (Pert Telecom Solutions) સાથે મળીને આ સર્વિસને પોતાના ઇમરજન્સી નંબર 112 સાથે સંકલિત (Integrate) કરી છે. આનો અર્થ એ છે કે હવે યુપીનો કોઈપણ રહેવાસી જો 112 નંબર ડાયલ કરે છે, તો કંટ્રોલ રૂમને તેનું સચોટ લોકેશન આપોઆપ મળી જશે, જેનાથી મદદ પહોંચવામાં લાગતો સમય ઘણો ઓછો થઈ જશે.
કેવી રીતે કામ કરે છે આ ટેકનોલોજી?
ELS ફીચરની સૌથી મોટી ખાસિયત તેની સચોટતા (Accuracy) છે. ગૂગલનો દાવો છે કે આ ફીચર લગભગ 50 મીટર સુધીની સચોટતા સાથે વ્યક્તિનું લોકેશન શોધી શકે છે. તેની કાર્યપદ્ધતિ નીચે મુજબ છે:
-
કોલ અથવા SMS: જેવો યુઝર 112 નંબર પર કોલ કરે છે કે મેસેજ મોકલે છે, ફોનના બેકગ્રાઉન્ડમાં ELS સક્રિય થઈ જાય છે.
-
ડેટા એકત્રીકરણ: તે ફોનના વાઈ-ફાઈ, મોબાઈલ ટાવર અને જીપીએસ સેન્સર પાસેથી સિગ્નલ લઈને લોકેશનની ગણતરી કરે છે.
-
સુરક્ષિત શેરિંગ: આ લોકેશન સીધું ઇમરજન્સી સર્વર પર મોકલવામાં આવે છે. આ પ્રક્રિયા સંપૂર્ણપણે સુરક્ષિત હોય છે અને ડેટા માત્ર સરકારી ઇમરજન્સી સર્વિસ સુધી જ મર્યાદિત રહે છે.
-
ન્યૂનતમ જરૂરિયાત: આ ફીચર એન્ડ્રોઇડ 6 અને તેના પછીના તમામ નવા વર્ઝન ધરાવતા સ્માર્ટફોન પર કામ કરે છે.
યુઝરને શું ફાયદો થશે?
અવારનવાર જોવામાં આવ્યું છે કે કટોકટીની સ્થિતિમાં લોકો ગભરાટના કારણે પોતાનું લોકેશન સાચું કહી શકતા નથી. ગ્રામીણ વિસ્તારો કે અજાણ્યા રસ્તાઓ પર આ સમસ્યા વધુ વધી જાય છે. ELS આ સમસ્યાઓનું નિરાકરણ છે:
-
ઝડપી રિસ્પોન્સ: જ્યારે પોલીસને સચોટ લોકેશન મળી જાય છે, ત્યારે તેઓ સીધા સ્થળ પર પહોંચી શકે છે, જેનાથી પૂછપરછમાં બગડતો સમય બચે છે.
-
ઇન્ટરનેટની જરૂર નથી: આ ફીચર સેલ્યુલર નેટવર્ક અને એસએમએસ ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ પણ કરી શકે છે, તેથી ખરાબ ઇન્ટરનેટવાળા વિસ્તારોમાં પણ તે જીવનરક્ષક સાબિત થઈ શકે છે.
-
સંપૂર્ણ મફત: આ ગૂગલ તરફથી આપવામાં આવતી એક ફ્રી સર્વિસ છે, જેના માટે યુઝરે કોઈ વધારાનો ચાર્જ ચૂકવવો પડતો નથી.
-
ગોપનીયતા (Privacy): તમારું લોકેશન ત્યારે જ ટ્રેક કરવામાં આવે છે જ્યારે તમે ઇમરજન્સી નંબર પર કોલ કરો છો. સામાન્ય સમયમાં આ ફીચર તમારી પ્રાઈવસીમાં દખલ કરતું નથી.
રાજ્યોની ભાગીદારી જરૂરી
જો કે આ ગૂગલનું ફીચર છે, પરંતુ તેને સક્રિય કરવા માટે રાજ્ય સરકારો અને સ્થાનિક વાયરલેસ ઓપરેટરોએ તેને પોતાના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સાથે જોડવું પડે છે. ઉત્તર પ્રદેશ પછી હવે એવી આશા રાખવામાં આવી રહી છે કે અન્ય રાજ્યો પણ ટૂંક સમયમાં પોતાની પોલીસ અને આરોગ્ય સેવાઓ સાથે તેને ઇન્ટિગ્રેટ કરશે જેથી દેશભરના એન્ડ્રોઇડ યુઝર્સને તેનો લાભ મળી શકે.
નિષ્કર્ષ: ડિજિટલ સુરક્ષાનું નવું ઉદાહરણ
ગૂગલની ઇમરજન્સી લોકેશન સર્વિસ (ELS) ટેકનોલોજીકલ ઇનોવેશન અને જનસુરક્ષાનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ છે. ઉત્તર પ્રદેશ પોલીસ દ્વારા તેને 112 નંબર સાથે જોડવું એ એક ક્રાંતિકારી પગલું છે. આવનારા સમયમાં આ ફીચર રોડ અકસ્માતો અને અન્ય ગુનાઓના કિસ્સામાં મૃત્યુદર ઘટાડવામાં અને પીડિતો સુધી તાત્કાલિક મદદ પહોંચાડવામાં ‘ગેમ-ચેન્જર’ સાબિત થશે.

કેવી રીતે કામ કરે છે આ ટેકનોલોજી?