ઇન્ટરપોલનો ડિજિટલ રક્ષક અવતાર: બાળકોને ઓનલાઈન શોષણથી બચાવવા ૧૯ દેશો સાથે મળી ૨૭૦ કરોડનું મહા-અભિયાન શરૂ
આજની ડિજિટલ દુનિયામાં ઇન્ટરનેટ જેટલું ઉપયોગી છે, તેટલું જ તે બાળકો માટે જોખમી પણ બની રહ્યું છે. ઓનલાઈન જાતીય શોષણ (Online Sexual Exploitation) ના વધતા જતા જોખમોને ડામવા માટે, વિશ્વની સૌથી મોટી પોલીસ સંસ્થા ઇન્ટરપોલ (INTERPOL) એ અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો વૈશ્વિક મોરચો ખોલ્યો છે. ઇન્ટરપોલે ‘પ્રિવેન્ટિંગ ધ સાયકલ ઓફ હાર્મ’ (Preventing the Cycle of Harm) નામે એક વ્યાપક આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રોજેક્ટ શરૂ કર્યો છે, જેનો હેતુ બાળકોને શિકાર બનાવતા ગુનેગારોના નેટવર્કને જડમૂળથી ઉખેડી નાખવાનો છે.
૬ વર્ષનું મિશન અને ૨૭૦ કરોડનું બજેટ
આ પ્રોજેક્ટ જાન્યુઆરી ૨૦૨૫ થી ડિસેમ્બર ૨૦૩૦ સુધી, એટલે કે કુલ ૬ વર્ષ સુધી ચાલશે. આ મિશનને હ્યુમન ડિગ્નિટી ફાઉન્ડેશન (HDF) દ્વારા આર્થિક સહયોગ આપવામાં આવ્યો છે. આશરે ૩૦ મિલિયન યુરો (લગભગ ૨૭૦ કરોડ રૂપિયા) ના વિશાળ બજેટ સાથે શરૂ થયેલો આ પ્રોજેક્ટ દુનિયાભરમાં બાળકોને ડિજિટલ શિકાર બનાવતા ગુનેગારોની કડીઓ તોડવા માટે કટિબદ્ધ છે.
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) નો ઉપયોગ
આ પ્રોજેક્ટની રણનીતિ માત્ર ગુનેગારોને પકડવાની જ નથી, પણ બાળકો માટે સુરક્ષિત ડિજિટલ વાતાવરણ તૈયાર કરવાની પણ છે.
- હાઈ-ટેક ટૂલ્સ: ઇન્ટરપોલ અત્યાધુનિક AI અને ડેટા એનાલિટિક્સ ટૂલ્સનો ઉપયોગ કરી રહી છે, જેથી શંકાસ્પદ ઓનલાઈન પ્રવૃત્તિઓની ઓળખ સમયસર થઈ શકે.
- ટ્રેનિંગ અને ડેટાબેઝ: વિશ્વભરની તપાસ એજન્સીઓને વિશિષ્ટ ડેટાબેઝ અને હાઈ-ટેક તાલીમ આપવામાં આવી રહી છે, જેથી તપાસની પ્રક્રિયા ઝડપી અને સચોટ બને.
પીડિત બાળકોની સુરક્ષાને પ્રાથમિકતા
તપાસ દરમિયાન સૌથી મોટો પડકાર પીડિત બાળકોના માનસિક સ્વાસ્થ્યનો હોય છે. આ અભિયાનમાં ખાસ ‘સેફગાર્ડિંગ’ સિદ્ધાંતો લાગુ કરવામાં આવ્યા છે. તેનો હેતુ એ છે કે કાયદાકીય પ્રક્રિયા દરમિયાન કોઈ પણ નિર્દોષ બાળકને ફરીથી માનસિક આઘાત (Trauma) ન પહોંચે. આંતરરાષ્ટ્રીય સહયોગ દ્વારા વિવિધ દેશોની પોલીસ ટીમો ડેટા શેર કરી રહી છે, જે ગુનેગારો સુધી પહોંચવામાં મદદરૂપ સાબિત થઈ રહી છે.
એશિયામાં મોટી સફળતા: VIDTF ૨૦૨૫
આ વૈશ્વિક પહેલનું શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ ડિસેમ્બર ૨૦૨૫ માં સિંગાપોરમાં જોવા મળ્યું. Victim Identification Task Force (VIDTF) હેઠળ ભારત સહિત ૧૯ દેશોના ૨૮ નિષ્ણાત પોલીસ અધિકારીઓએ ભાગ લીધો હતો.
- મોટી કામગીરી: આ ઓપરેશન દરમિયાન ૩૩,૦૦૦ થી વધુ શંકાસ્પદ ફોટા અને વીડિયોની તપાસ કરવામાં આવી હતી.
- પરિણામ: આ કાર્યવાહીના પરિણામે ૧૩૬ માસૂમ બાળકોની ઓળખ કરી તેમને સુરક્ષિત કરવામાં આવ્યા છે, જ્યારે ૭૦ શંકાસ્પદ ગુનેગારોને ટ્રેક કરવામાં આવ્યા છે, જેમની સામે હવે વિવિધ દેશોમાં કડક કાયદાકીય કાર્યવાહી ચાલી રહી છે.
હવે ઇન્ટરનેટ પર સુરક્ષિત હશે બાળપણ
ઇન્ટરપોલનું માનવું છે કે બાળકો વિરુદ્ધના ઓનલાઈન ગુનાઓ વૈશ્વિક છે, તેથી તેનો સામનો કોઈ એક દેશ એકલો કરી શકે નહીં. ‘પ્રિવેન્ટિંગ ધ સાયકલ ઓફ હાર્મ’ દ્વારા આંતરરાષ્ટ્રીય એકતા, આધુનિક ટેકનોલોજી અને પ્રશિક્ષિત ટીમોના માધ્યમથી બાળકોના શોષણના આ ચક્રને તોડવા માટે એક મજબૂત પાયો નંખાયો છે.
