કાળા તલમાંથી કચરિયું બનાવી ગ્રામ્ય દંપતિએ બદલી જીવનશૈલી
આજના સમયમાં ખેડૂતો માત્ર પાક ઉગાડવા સુધી સીમિત નથી રહ્યા, પરંતુ ખેતીમાંથી વધારાની આવક મેળવવા નવી દિશાઓ શોધી રહ્યા છે. ખેતી આધારિત ગૃહઉદ્યોગો ખેડૂતો માટે આવકનું મજબૂત સાધન બની રહ્યા છે. ખાસ કરીને પરંપરાગત પાકમાંથી બનાવાતા ખાદ્ય ઉત્પાદનોને બજારમાં સારી માંગ મળી રહી છે. આવા પ્રયાસો ગામડાની અર્થવ્યવસ્થાને નવી શક્તિ આપે છે.
બોટાદના કેરીયા-2 ગામનું પ્રેરક દંપતિ
બોટાદ જિલ્લાના કેરીયા-2 ગામમાં રહેતું એક દંપતિ આ બદલાવનું ઉત્તમ ઉદાહરણ છે. પહેલા તેઓ પરંપરાગત ખેતી પર આધારિત હતા, જેમાં મહેનત વધુ અને આવક ઓછી રહેતી હતી. આ સ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને તેમણે ખેતરમાં ઉગાડાતા તલમાંથી મૂલ્યવર્ધિત ઉત્પાદન કરવાનો વિચાર કર્યો. ત્યારબાદ તલનું કચરિયું બનાવવાનો ગૃહઉદ્યોગ શરૂ કર્યો.
પરંપરાગત રીતથી તૈયાર થતું તલનું કચરિયું
શુદ્ધ તલ અને દેશી મસાલાનો ઉપયોગ કરીને પરંપરાગત રીતથી કચરિયું તૈયાર કરવામાં આવે છે. શરૂઆતમાં ઓછા પ્રમાણમાં ઉત્પાદન કરીને નજીકના ગામોમાં વેચાણ શરૂ કરવામાં આવ્યું હતું. ગુણવત્તા અને સ્વાદને કારણે ધીમે ધીમે માંગમાં વધારો થયો. આજે ગામડાં ઉપરાંત શહેરોમાંથી પણ ઓર્ડર મળવા લાગ્યા છે.
રાજુભાઈની ખેતી સાથે જોડાયેલી વ્યવસાયિક સમજ
રાજુભાઈ જણાવે છે કે તેઓ દર વર્ષે દોઢથી બે વીઘા જમીનમાં કાળા તલનું વાવેતર કરે છે. બજારમાં તલના ભાવ સારા હોવા છતાં તેઓ સીધું વેચાણ કરતા નથી. તેના બદલે કચરિયું બનાવી પેકિંગ કરીને વેચાણ કરે છે. એક સિઝનમાં તેઓ 100 કિલો કરતાં વધુ ઉત્પાદન વેચી રહ્યા છે અને છેલ્લા ચારથી પાંચ વર્ષથી આ વ્યવસાય સતત આગળ વધી રહ્યો છે.
ભાવુબેનની ભૂમિકા અને વધતી આવક
ભાવુબેન જણાવે છે કે કચરિયામાં કાજુ, બદામ અને દ્રાક્ષ જેવા ઘટકો ઉમેરવામાં આવે છે. ખાસ કરીને સાકરનો ઉપયોગ થવાથી તેમના ઉત્પાદનને અલગ ઓળખ મળી છે. શિયાળાની ઋતુમાં ઓર્ડર વધતા કુરિયર મારફતે વેચાણ થાય છે. એક મહિનામાં 40 હજાર રૂપિયાથી વધુ વેચાણ થતું હોવાનું તેઓ જણાવે છે. વધુ માંગ હોય ત્યારે ઉત્પાદન પણ વધારવામાં આવે છે.
ગ્રામ્ય ગૃહઉદ્યોગ માટે પ્રેરણાદાયક મોડેલ
આ દંપતિનો પ્રયાસ બતાવે છે કે યોગ્ય આયોજન અને ગુણવત્તા સાથે ખેતીમાંથી વ્યવસાય ઊભો કરી શકાય છે. ખેતી સાથે જોડાયેલ ગૃહઉદ્યોગ ગ્રામ્ય યુવાનો માટે પણ રોજગારીની તક ઊભી કરે છે. તલ જેવા પરંપરાગત પાકમાંથી મૂલ્યવર્ધન કરીને તેઓ સ્થિર આવક મેળવી રહ્યા છે. અન્ય ખેડૂતો માટે આ એક પ્રેરણાદાયક મોડેલ બની રહ્યું છે.
