વેનેઝુએલા પર ટ્રમ્પનું કડક વલણ: તેલના બદલામાં ચીન અને રશિયાને દેશની બહાર કાઢવાની શરત
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વેનેઝુએલાના રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરોની ધરપકડ બાદ હવે દેશના તેલ સંસાધનો પર નિયંત્રણ મેળવવા માટે અત્યંત કડક શરતો મૂકી દીધી છે. ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે જો વેનેઝુએલા પોતાના તેલની નિકાસ ફરી શરૂ કરવા માંગતું હોય, તો તેણે તેના જૂના આંતરરાષ્ટ્રીય સાથીઓનો સાથ છોડવો પડશે.
ટ્રમ્પની મુખ્ય માંગણીઓ
અહેવાલો અનુસાર, ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્રે વેનેઝુએલાની નવી વચગાળાની સરકાર સામે બે મુખ્ય શરતો રાખી છે:
- વેનેઝુએલાએ તાત્કાલિક અસરથી ચીન, રશિયા, ઈરાન અને ક્યુબાને પોતાના દેશમાંથી બહાર કાઢવા પડશે અને તેમની સાથેના તમામ આર્થિક સંબંધો તોડવા પડશે.
- વેનેઝુએલાએ તેલ ઉત્પાદન માટે વિશેષ રૂપે અમેરિકા સાથે ભાગીદારી કરવી પડશે અને ક્રૂડ ઓઈલના વેચાણ દરમિયાન અમેરિકાને પ્રાથમિકતા આપવી પડશે.
અમેરિકી વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોએ સાંસદોને માહિતી આપી હતી કે વેનેઝુએલા પાસે સમય ઘણો ઓછો છે. તેમના જણાવ્યા મુજબ, વેનેઝુએલાના ઓઈલ ટેન્કરો હાલમાં સંપૂર્ણ રીતે ભરાયેલા છે, અને જો તેમને વહેલી તકે વેચવામાં નહીં આવે, તો દેશ થોડા જ અઠવાડિયામાં આર્થિક રીતે નાદાર થઈ શકે છે.
તેલ સંસાધનો પર નિયંત્રણ અને આર્થિક પ્રભાવ
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે જાહેરાત કરી છે કે વેનેઝુએલાની વચગાળાની સરકાર 3 થી 5 કરોડ બેરલ તેલ અમેરિકાને સોંપશે, જે બજાર ભાવે વેચવામાં આવશે. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટ કર્યું કે આ વેચાણમાંથી મળનારા નાણાં પર તેમનું પોતાનું નિયંત્રણ રહેશે જેથી એ સુનિશ્ચિત કરી શકાય કે તેનો ઉપયોગ અમેરિકા અને વેનેઝુએલાના લોકોના હિત માટે થાય. અમેરિકી સેનેટર રોજર વિકરે પુષ્ટિ કરી કે અમેરિકાની યોજના વેનેઝુએલાના ઓઈલ ટેન્કરો અને શિપમેન્ટ પર નિયંત્રણ મેળવવાની છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય તણાવ અને પ્રતિક્રિયા
અમેરિકાની આ કાર્યવાહીએ વૈશ્વિક સ્તરે હલચલ મચાવી દીધી છે. રશિયાએ પોતાના ઓઈલ ટેન્કરોની સુરક્ષા માટે સબમરીન અને નૌકાદળના જહાજો મોકલ્યા છે, જેને અમેરિકા જપ્ત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યું હતું. ચીન, રશિયા, ઈરાન અને ક્યુબાએ અમેરિકાની આ “સૈન્ય આક્રમકતા” ની સખત નિંદા કરી છે. બીજી તરફ, સંયુક્ત રાષ્ટ્રના મહાસચિવે ચેતવણી આપી છે કે આ આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન છે અને એક ખતરનાક દાખલો બેસાડે છે.
વેનેઝુએલામાં વર્તમાન સ્થિતિ
નિકોલસ માદુરો હાલમાં ન્યૂયોર્કની એક જેલમાં બંધ છે, જ્યાં તેમના પર નાર્કો-ટેરરિઝમના આરોપો લગાવવામાં આવ્યા છે. વેનેઝુએલામાં ડેલ્સી રોડ્રિગ્ઝે કાર્યકારી રાષ્ટ્રપતિ તરીકે શપથ લીધા છે. જોકે, ટ્રમ્પે સંકેત આપ્યો છે કે જ્યાં સુધી “સુરક્ષિત અને યોગ્ય સત્તા પરિવર્તન” ન થાય ત્યાં સુધી અમેરિકા વેનેઝુએલાનું શાસન ચલાવવામાં સક્રિય ભૂમિકા ભજવશે.
