ટ્રમ્પ પ્રશાસનનું વેનેઝુએલાને કડક અલ્ટીમેટમ: ‘ચીન, રશિયા અને ઈરાન સાથે સંબંધો તોડો, તો જ તેલ ઉત્પાદનની પરવાનગી મળશે’
રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વહીવટીતંત્રે વેનેઝુએલાના વચગાળાના નેતા ડેલ્સી રોડ્રિગ્ઝને એક સખત અલ્ટીમેટમ આપતા માંગ કરી છે કે તેમનો દેશ ચીન, રશિયા, ઈરાન અને ક્યુબા સાથેના તમામ આર્થિક અને વ્યૂહાત્મક સંબંધોનો તાત્કાલિક અંત લાવે. સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, અમેરિકાએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે વેનેઝુએલાને તેલ ઉત્પાદન વધારવા કે નિકાસ કરવાની મંજૂરી ત્યારે જ આપવામાં આવશે જ્યારે તે માત્ર વોશિંગ્ટન સાથે ગઠબંધન કરશે.
અમેરિકાની મુખ્ય શરતો
અહેવાલો મુજબ, ટ્રમ્પ પ્રશાસને વેનેઝુએલા સમક્ષ બે મુખ્ય શરતો મૂકી છે:
- પ્રતિસ્પર્ધીઓનો બહિષ્કાર: વેનેઝુએલાએ તેના ઉર્જા અને આર્થિક ક્ષેત્રમાંથી ચીની, રશિયન, ઈરાની અને ક્યુબન હિતોને સંપૂર્ણપણે બહાર કરવા પડશે.
- વિશેષ તેલ ભાગીદારી: વેનેઝુએલાએ તેલ ઉત્પાદન માટે માત્ર અમેરિકી કંપનીઓ સાથે કામ કરવું પડશે અને ભારે કાચા તેલના વેચાણ માટે અમેરિકાને પ્રાથમિકતા આપવી પડશે.
માદુરોની ધરપકડ બાદ રાજકીય ઉથલપાથલ
આ દબાણ એવા સમયે કરવામાં આવી રહ્યું છે જ્યારે વેનેઝુએલા ‘ઓપરેશન એબ્સોલ્યુટ રિઝોલ્વ’ (Operation Absolute Resolve) પછી ઊંડા રાજકીય સંકટમાંથી પસાર થઈ રહ્યું છે. આ અમેરિકી સૈન્ય અભિયાન દરમિયાન પૂર્વ રાષ્ટ્રપતિ નિકોલસ માદુરો અને તેમની પત્નીની તેમના નિવાસસ્થાનેથી ધરપકડ કરવામાં આવી હતી અને તેમને નાર્કો-ટેરરિઝમના આરોપોનો સામનો કરવા માટે ન્યૂયોર્ક લઈ જવામાં આવ્યા છે. હાલમાં, માદુરો બ્રુકલિનના મેટ્રોપોલિટન ડિટેન્શન સેન્ટરમાં બંધ છે. તેમની ગેરહાજરીમાં ડેલ્સી રોડ્રિગ્ઝે વચગાળાના રાષ્ટ્રપતિ તરીકે કાર્યભાર સંભાળ્યો છે, જોકે ટ્રમ્પનો દાવો છે કે હવે વેનેઝુએલા પર અસરકારક રીતે અમેરિકાનું નિયંત્રણ છે.
આર્થિક સંકટના ઉંબરે વેનેઝુએલા
અમેરિકી અધિકારીઓનું માનવું છે કે વેનેઝુએલા પાસે વિરોધ કરવાની બહુ ઓછી તક છે કારણ કે તે હાલમાં તેલ સંગ્રહના ગંભીર સંકટનો સામનો કરી રહ્યું છે. નિકાસ પ્રતિબંધોને કારણે વેનેઝુએલાની સ્ટોરેજ ટેન્કો સંપૂર્ણ ભરાઈ ગઈ છે, જેના કારણે તેણે પોતાના તેલના કુવાઓ બંધ કરવા પડ્યા છે. અમેરિકી અંદાજ મુજબ, જો કારાકાસ પોતાનું તેલ વેચવામાં અસમર્થ રહેશે, તો તે થોડા જ અઠવાડિયામાં નાણાકીય રીતે દેવાળું ફૂંકી શકે છે.
વૈશ્વિક પ્રતિક્રિયાઓ
અમેરિકાની આ માંગણીઓ પર તીખી આંતરરાષ્ટ્રીય પ્રતિક્રિયાઓ આવી છે:
- ચીન: ચીની વિદેશ મંત્રાલયે તેને “શુદ્ધ દાદાગીરી” (typical bullying) અને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન ગણાવ્યું છે.
- રશિયા: રશિયાએ વેનેઝુએલાના દરિયાકાંઠે પોતાના નૌકાદળના જહાજો તૈનાત કર્યા છે અને માદુરોની તાત્કાલિક મુક્તિની માંગ કરી છે.
- ભારત: ભારતે પણ વેનેઝુએલા સંકટ પર ચિંતા વ્યક્ત કરી છે અને વાતચીત દ્વારા શાંતિપૂર્ણ ઉકેલ લાવવા વિનંતી કરી છે.
