પતંગબાજીના જોશને બમણો કરી દેશે બોલિવૂડના આ આઇકોનિક ગીતો, જુઓ લિસ્ટ
ભારતીય સંસ્કૃતિમાં તહેવારોનો એક આગવો જ રંગ હોય છે, અને જ્યારે વાત મકર સંક્રાંતિની હોય, ત્યારે મનમાં સૌથી પહેલા આકાશમાં ઉડતી રંગબેરંગી પતંગો, તલ-ગોળની મીઠાશ અને ‘કાપો છે’નો ગુંજતો અવાજ સંભળાય છે. ભારતના ખૂણેખૂણામાં અલગ-અલગ નામે (પોંગલ, ઉત્તરાયણ, બિહુ, લોહરી) ઉજવવામાં આવતો આ પર્વ ખુશીઓ અને નવી શરૂઆતનું પ્રતીક છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય વિચાર્યું છે કે આપણા આ તહેવારોની રોનક ત્યાં સુધી અધૂરી રહે છે જ્યાં સુધી તેમાં બોલિવૂડનો તડકો ન લાગે?
હિન્દી સિનેમાએ હંમેશા ભારતીય તહેવારોને મોટા પડદા પર અત્યંત ભવ્યતા અને લાગણીઓ સાથે કંડાર્યા છે. મકર સંક્રાંતિ કે ઉત્તરાયણના પ્રસંગે જ્યારે આકાશમાં પતંગોનો મુકાબલો થાય છે, ત્યારે બેકગ્રાઉન્ડમાં વાગતા ફિલ્મી ગીતો તે ઉત્સાહને બમણો કરી દે છે. ચાલો, ઉત્તરાયણના આ પાવન પર્વ પર નજર કરીએ બોલિવૂડના તે પસંદગીના ગીતો પર, જેના વિના પતંગબાજીનો તહેવાર અધૂરો માનવામાં આવે છે.
ઉત્તરાયણ પ્લેલિસ્ટના ‘આઇકોનિક’ ગીતો
બોલિવૂડ દ્વારા સમયાંતરે પતંગબાજી દ્વારા ક્યારેક પ્રેમ, ક્યારેક મિત્રતા તો ક્યારેક જીતના ઝનૂનને પડદા પર ઉતારવામાં આવ્યું છે. અહીં કેટલાક એવા ગીતો છે જે તમારી ઉત્તરાયણ પ્લેલિસ્ટમાં ચોક્કસ હોવા જોઈએ:
1. ઉડી ઉડી જાય – ફિલ્મ: રઈસ (2017)
શાહરૂખ ખાન અને માહિરા ખાન પર ફિલ્માવાયેલું આ ગીત ગુજરાતના ‘ઉત્તરાયણ’ પર્વનો આત્મા દર્શાવે છે. આ ગીત માત્ર પતંગબાજી વિશે નથી, પરંતુ તે ઉત્સવના રંગો, પરંપરાગત ગરબા અને સંસ્કૃતિનું એક સુંદર મિશ્રણ છે. જ્યારે ઢોલના તાલે ‘ઉડી ઉડી જાય’ વાગે છે, ત્યારે પગ આપોઆપ થિરકવા લાગે છે. આ ગીત આજે પણ યુવાનોની પહેલી પસંદ બનેલું છે.
2. ઢીલ દે ઢીલ દે દે રે ભૈયા – ફિલ્મ: હમ દિલ દે ચુકે સનમ (1999)
જો બોલિવૂડમાં પતંગબાજીના સૌથી શ્રેષ્ઠ ચિત્રણની વાત હોય, તો સંજય લીલા ભણસાલીની આ ફિલ્મનું ગીત ‘ઢીલ દે’ હંમેશા ટોચ પર રહેશે. સલમાન ખાન અને ઐશ્વર્યા રાય વચ્ચેની નોકઝોક અને આખો પરિવાર છત પર જમા થઈને પતંગ ઉડાવતો હોય તે દ્રશ્ય એક આદર્શ ભારતીય પરિવારના ઉત્સવને દર્શાવે છે. આ ગીતના બોલ અને સંગીતમાં જે ઉર્જા છે, તે આજે પણ દર્શકોમાં જોશ ભરી દે છે.
3. માંઝા – ફિલ્મ: કાય પો છે! (2013)
અમિત ત્રિવેદીના સંગીતથી સજ્જ આ ગીત પતંગની દોરી (માંઝા)ને મિત્રતા અને સપનાના પ્રતીક તરીકે ઉપયોગ કરે છે. સુશાંત સિંહ રાજપૂત, રાજકુમાર રાવ અને અમિત સાધની આ ફિલ્મ સંપૂર્ણપણે ગુજરાત અને પતંગબાજીની પૃષ્ઠભૂમિ પર આધારિત હતી. આ ગીત આપણને યાદ અપાવે છે કે જેમ પતંગને આકાશમાં ટકાવી રાખવા માટે સારા માંઝાની જરૂર હોય છે, તેમ જીવનમાં સપનાઓને ઉડાન આપવા માટે પાકા ઇરાદા અને મિત્રોની જરૂર હોય છે.
4. ચલી ચલી રે પતંગ – ફિલ્મ: ભાભી (1957)
જૂના જમાનાના ગીતોની વાત કરીએ તો ‘ચલી ચલી રે પતંગ મેરી ચલી રે’ એક ક્લાસિક નગ્મો છે. મોહમ્મદ રફી અને લતા મંગેશકરના અવાજમાં આ ગીત માસૂમિયત અને સાદગીથી ભરેલું છે. તે આપણને તે સમયની યાદ અપાવે છે જ્યારે છત પર પતંગ ઉડાવવી એ આખા મહોલ્લાનો સામૂહિક તહેવાર રહેતો હતો.
સિનેમા, સંસ્કૃતિ અને સંક્રાંતિનો સંગમ
બોલિવૂડ ફિલ્મોએ મકર સંક્રાંતિને માત્ર એક રમત તરીકે નહીં, પરંતુ એક સામાજિક સેતુ તરીકે દર્શાવી છે. પતંગબાજીના દ્રશ્યો દ્વારા ઘણીવાર ફિલ્મોમાં મોટા સંદેશા આપવામાં આવ્યા છે:
-
એકતા: ગીતોમાં બતાવવામાં આવે છે કે કેવી રીતે આખો મહોલ્લો ધર્મ અને જ્ઞાતિની દીવાલો તોડીને એક જ છત પર ભેગો થાય છે.
-
સાહસ અને રણનીતિ: પતંગ કાપવી એ માત્ર હાથની કળા નથી, પરંતુ ધીરજ અને યોગ્ય સમયે ‘ઢીલ’ આપવાની રણનીતિ છે, જેને ફિલ્મી ગીતોના માધ્યમથી જીવનના બોધ તરીકે રજૂ કરવામાં આવી છે.
-
રોમાન્સ: બોલિવૂડમાં પતંગની દોર દ્વારા નાયક-નાયિકા વચ્ચે પ્રેમના પેગામ મોકલવાની ઘણી સુંદર ક્ષણો વણાયેલી છે.
નિષ્કર્ષ: તહેવારની મીઠાશ અને સંગીતનો સાથ
મકર સંક્રાંતિનો તહેવાર આપણને શીખવે છે કે ભલે પવનનો રૂખ ગમે તેવો હોય, જો આપણી પાસે સાચો ‘માંઝો’ (અનુભવ) અને યોગ્ય ‘લપેટ’ (ધીરજ) છે, તો આપણે આપણી પતંગ (જીવન) ને ખૂબ ઊંચાઈ સુધી લઈ જઈ શકીએ છીએ. આ વર્ષે જ્યારે તમે તમારા ઘરની છત પર પતંગ ઉડાવવા જાઓ, ત્યારે આ બોલિવૂડ ગીતોને તમારી પ્લેલિસ્ટમાં સામેલ કરવાનું ભૂલશો નહીં. આ ગીતો માત્ર તમારા જોશને જ નહીં વધારે પરંતુ ઉત્સવના માહોલને સંગીતની મીઠાશથી ભરી દેશે.
