ગુજરાતમાં હાડ થીજવતી ઠંડી: કચ્છના નલિયામાં પારો ૩.૮°C સુધી ગગડ્યો, મકર સંક્રાંતિ પર પતંગબાજી માટે સાનુકૂળ પવનની આગાહી
ગુજરાતના મોટાભાગના વિસ્તારોમાં હાલ કાતિલ ઠંડીનો પ્રકોપ યથાવત છે. ભારતીય હવામાન વિભાગ (IMD) અનુસાર, રાજ્યના અનેક વિસ્તારોમાં લઘુત્તમ તાપમાન સામાન્ય કરતા ઘણું નીચું નોંધાયું છે. કચ્છ જિલ્લાનું નલિયા ૩.૮°C લઘુત્તમ તાપમાન સાથે રાજ્યનું સૌથી ઠંડુ સ્થળ નોંધાયું છે.
મુખ્ય શહેરોનું તાપમાન અને શીતલહેરની સ્થિતિ
રાજ્યના અન્ય ભાગોમાં પણ કડકડતી ઠંડીની અસર જોવા મળી રહી છે. છેલ્લા ૨૪ કલાકમાં રાજકોટમાં ૮.૯°C, ભુજમાં ૯.૦°C અને ગાંધીનગરમાં ૯.૫°C લઘુત્તમ તાપમાન નોંધાયું છે. અમદાવાદમાં પારો ૧૧.૬°C રહ્યો હતો, જે સામાન્ય કરતા ઓછો છે.
રસપ્રદ વાત એ છે કે, આ વર્ષે દાહોદ પણ ગુજરાતના સૌથી ઠંડા સ્થળોની યાદીમાં મોખરે આવ્યું છે, જેણે કેટલીકવાર નલિયાને પણ પાછળ છોડી દીધું છે. હવામાન નિષ્ણાતોના મતે ઉત્તર-પૂર્વીય પવનોની પેટર્નમાં ફેરફારને કારણે રાજસ્થાન અને મધ્યપ્રદેશની સરહદે આવેલા વિસ્તારોમાં તાપમાનમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળી રહ્યો છે.
મકર સંક્રાંતિ (ઉત્તરાયણ) માટે હવામાનની આગાહી
પતંગબાજીના શોખીનો માટે સારા સમાચાર એ છે કે ૧૪ અને ૧૫ જાન્યુઆરીએ પતંગ ઉડાડવા માટે સાનુકૂળ પવન રહેવાનો અંદાજ છે:
- ૧૪ જાન્યુઆરી: ઉત્તર-પશ્ચિમ અને ઉત્તર-પૂર્વીય પવનોની ગતિ ૭-૧૫ કિમી/કલાક રહેવાની શક્યતા છે.
- ૧૫ જાન્યુઆરી: પવનની ગતિ વધીને ૮-૨૦ કિમી/કલાક સુધી થઈ શકે છે, જે પતંગ ઉડાડવા માટે આદર્શ માનવામાં આવે છે.
જોકે, હવામાન વિભાગે ચેતવણી આપી છે કે ૧૬ જાન્યુઆરી સુધી સવારના સમયે ઠંડીનું જોર રહેશે અને કચ્છ તથા પશ્ચિમ સૌરાષ્ટ્રમાં ધુમ્મસ છવાઈ શકે છે.
આગામી દિવસોનું એલર્ટ: ૨૨ જાન્યુઆરીથી ફરી ઠંડી વધશે
હવામાન વિભાગના જણાવ્યા અનુસાર, આગામી ૪૮ કલાક સુધી વર્તમાન શીતલહેરમાંથી રાહત મળવાની આશા નથી. જોકે ૧૩ જાન્યુઆરીની આસપાસ તાપમાનમાં થોડો વધારો થયો હતો, પરંતુ ૨૨ જાન્યુઆરી પછી રાજ્યમાં ફરીથી તીવ્ર શીતલહેર (Severe Cold Wave) આવવાની શક્યતા છે. આ દરમિયાન સૌરાષ્ટ્ર અને ઉત્તર ગુજરાતના અનેક જિલ્લાઓમાં પારો ૧૦°Cથી નીચે જઈ શકે છે.
કૃષિ અને આરોગ્ય પર અસર
- ખેતી: જલવાયુ પરિવર્તન અને ઓક્ટોબર-નવેમ્બરમાં અસામાન્ય ગરમીને કારણે આ વર્ષે રવિ પાકના વાવેતરમાં ૪૭%નો ઘટાડો થયો છે. વર્તમાન ઠંડીની અસર હવે જીરું, રાયડો અને ઘઉં જેવા પાકો પર પડી શકે છે, જેના માટે ખેડૂતોને હળવી પિયત (Irrigation) કરવાની સલાહ આપવામાં આવી છે.
- આરોગ્ય: ડોક્ટરોએ બાળકો અને વૃદ્ધોને વિશેષ સાવધાની રાખવા જણાવ્યું છે. વધુ પડતી ઠંડીને કારણે રક્તવાહિનીઓ સંકોચાય છે, જેનાથી હાર્ટ એટેક અને હાઈ બ્લડ પ્રેશરનું જોખમ વધી જાય છે. આ ઉપરાંત શરીરનું તાપમાન ઘટી જવાથી હાઈપોથર્મિયા જેવી સમસ્યાઓ પણ થઈ શકે છે.
‘કોલ્ડ વેવ’ (Cold Wave) એટલે શું?
હવામાન વિભાગના માપદંડો મુજબ, મેદાની વિસ્તારોમાં જ્યારે લઘુત્તમ તાપમાન ૧૦°C કે તેથી ઓછું હોય અને સામાન્ય તાપમાનમાં ૪.૫°C થી ૬.૪°C સુધીનો ઘટાડો થાય, ત્યારે તેને ‘કોલ્ડ વેવ’ જાહેર કરવામાં આવે છે. જો આ ઘટાડો ૬.૪°C થી વધુ હોય, તો તેને ‘તીવ્ર શીતલહેર’ (Severe Cold Wave) કહેવામાં આવે છે.
