ટ્રમ્પ પ્રશાસનનો મોટો નિર્ણય: મુસ્લિમ બ્રધરહુડની ત્રણ શાખાઓ ‘આતંકવાદી સંગઠન’ જાહેર
રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના વહીવટીતંત્રે મધ્ય પૂર્વમાં સક્રિય મુસ્લિમ બ્રધરહુડની ત્રણ મુખ્ય શાખાઓને સત્તાવાર રીતે આતંકવાદી સંગઠન જાહેર કરી દીધી છે. આ નિર્ણય હેઠળ ઇજિપ્ત (મિસ્ર), જોર્ડન અને લેબનોનની શાખાઓ પર કડક પ્રતિબંધો લાદવામાં આવ્યા છે, જેનો ઉદ્દેશ્ય તેમની નાણાકીય શક્તિને ખતમ કરવાનો અને તેમના આંતરરાષ્ટ્રીય નેટવર્કને તોડવાનો છે.
વિવિધ શ્રેણીઓ હેઠળ કાર્યવાહી
અમેરિકી સરકારે આ જૂથો સામે અલગ-અલગ કાનૂની શ્રેણીઓ હેઠળ કાર્યવાહી કરી છે:
- લેબનોન (અલ જમા અલ ઇસ્લામિયા): તેને ‘વિદેશી આતંકવાદી સંગઠન’ (FTO) તરીકે નામાંકિત કરવામાં આવ્યું છે, જે સૌથી સખત શ્રેણી માનવામાં આવે છે.
- ઇજિપ્ત અને જોર્ડન: આ બંને દેશોની શાખાઓને ટ્રેઝરી વિભાગ દ્વારા ‘વિશેષ રીતે નામાંકિત વૈશ્વિક આતંકવાદી’ (SDGT) તરીકે સૂચિબદ્ધ કરવામાં આવી છે.
આ જાહેરાતને કારણે, અમેરિકી નાણાકીય સંસ્થાઓમાં આ સંગઠનોની તમામ મિલકતો (assets) તાત્કાલિક ફ્રીઝ કરી દેવામાં આવશે. આ ઉપરાંત, આ જૂથોને કોઈપણ પ્રકારની ‘ભૌતિક સહાય’, સંસાધનો અથવા નિષ્ણાત સલાહ આપવી હવે અમેરિકામાં ગુનાહિત કૃત્ય ગણાશે. સંગઠન સાથે જોડાયેલા બિન-નાગરિક સભ્યોના અમેરિકામાં પ્રવેશ પર પણ પ્રતિબંધ લાદવામાં આવ્યો છે.
સરકારનો પક્ષ અને હમાસ સાથે સંબંધ
અમેરિકી વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોએ એક નિવેદનમાં જણાવ્યું હતું કે, આ કાર્યવાહી મુસ્લિમ બ્રધરહુડની હિંસા અને અસ્થિરતા ફેલાવવાની પ્રવૃત્તિઓને રોકવાના સતત પ્રયાસોનું પ્રથમ પગલું છે. અધિકારીઓનો આરોપ છે કે આ જૂથો જાહેરમાં રાજકીય અથવા સામાજિક હોવાનો દાવો કરે છે, પરંતુ પડદા પાછળ હમાસ જેવા આતંકવાદી સંગઠનોને નાણાકીય અને વૈચારિક સમર્થન પૂરું પાડે છે. ટ્રેઝરી અન્ડર સેક્રેટરી જોન હર્લેના જણાવ્યા અનુસાર, મુસ્લિમ બ્રધરહુડે હમાસ જેવા જૂથોને પ્રેરિત અને ભંડોળ પૂરું પાડ્યું છે, જે અમેરિકી લોકો અને સાથી દેશો માટે સીધો ખતરો છે.
વૈશ્વિક પ્રતિક્રિયા અને ઇતિહાસ
સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) એ અમેરિકાના આ નિર્ણયનું સ્વાગત કરતા કહ્યું છે કે આ પગલું ઉગ્રવાદ અને આતંકવાદ વિરુદ્ધની લડાઈને મજબૂત બનાવશે. જોકે, નિષ્ણાતો માને છે કે આ નિર્ણયથી કતાર અને તુર્કી જેવા દેશો સાથે અમેરિકાના સંબંધોમાં તણાવ આવી શકે છે, જ્યાં આ સંગઠન પ્રત્યે નરમ વલણ રાખવામાં આવે છે.
ઇતિહાસ: મુસ્લિમ બ્રધરહુડની સ્થાપના 1928માં ઇજિપ્તમાં હસન અલ-બન્ના દ્વારા કરવામાં આવી હતી. જોકે સંગઠન સત્તાવાર રીતે હિંસાનો ઇનકાર કરે છે, પરંતુ ઇજિપ્ત, સાઉદી અરેબિયા અને બહેરીન જેવા દેશોએ તેને અગાઉ જ પ્રતિબંધિત કરી દીધું છે.
માનવાધિકાર સંગઠનોની ચિંતા
બીજી તરફ, ACLU અને હ્યુમન રાઈટ્સ વોચ (HRW) જેવા જૂથોએ આ નિર્ણયની ટીકા કરી છે. તેમનો તર્ક છે કે આટલા વ્યાપક પ્રતિબંધોથી તે શાંતિપૂર્ણ જૂથોને નુકસાન થઈ શકે છે જે લોકશાહી પ્રક્રિયાઓમાં ભાગ લે છે. સાથે જ, તેનાથી અમેરિકામાં મુસ્લિમ નાગરિક અધિકાર જૂથો અને તેમની અભિવ્યક્તિની સ્વતંત્રતા પર પણ નકારાત્મક અસર પડી શકે છે.
