કેન્દ્રીય સંસ્કૃત વિશ્વવિદ્યાલયની નવી પહેલ, ધોરણ 10 પછી ‘આયુર્વેદ ગુરુકુલમ’માં પ્રવેશ મેળવી શકાશે.
ડોક્ટર બનવાનું સપનું જોતા વિદ્યાર્થીઓ માટે ઘણીવાર NEET ની પરીક્ષા અને ધોરણ 12માં વિજ્ઞાન પ્રવાહ (PCB) ના અઘરા વિષયો સૌથી મોટો અવરોધ બની જતા હોય છે. પરંતુ હવે ચિકિત્સા ક્ષેત્રે કરિયર બનાવવા ઈચ્છતા યુવાનો માટે એક ક્રાંતિકારી રસ્તો ખુલી ગયો છે.
કેન્દ્રીય સંસ્કૃત વિશ્વવિદ્યાલય (Central Sanskrit University) દ્વારા એક અનોખો ‘આયુર્વેદ ગુરુકુલમ’ કોર્સ શરૂ કરવામાં આવ્યો છે. આ કોર્સની સૌથી મોટી વિશેષતા એ છે કે તેમાં વિદ્યાર્થીઓ ધોરણ 10 પાસ કર્યા પછી સીધો જ પ્રવેશ મેળવી શકે છે અને સાડા સાત વર્ષની મહેનત બાદ એક પ્રોફેશનલ આયુર્વેદિક ડોક્ટર તરીકે પોતાની ઓળખ બનાવી શકે છે.
શું છે આયુર્વેદ ગુરુકુલમ કોર્સ?
આયુર્વેદ ગુરુકુલમ એક ‘ઇન્ટિગ્રેટેડ કોર્સ’ છે જે પરંપરાગત ગુરુકુલ શિક્ષણ પદ્ધતિ અને આધુનિક તબીબી વિજ્ઞાનનો અનોખો સંગમ છે. સામાન્ય રીતે મેડિકલનો અભ્યાસ ધોરણ 12 પછી શરૂ થાય છે, પરંતુ આ કાર્યક્રમ ધોરણ 10 પછી તરત જ વિદ્યાર્થીઓને ચિકિત્સા જગતમાં લઈ જાય છે.
કેન્દ્રીય સંસ્કૃત વિશ્વવિદ્યાલયના કુલપતિ પ્રોફેસર શ્રીનિવાસ વરખેડી ના જણાવ્યા મુજબ, આ કાર્યક્રમનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય આયુર્વેદને તેની મૂળ ભાષા એટલે કે સંસ્કૃત દ્વારા ભણાવવાનો છે. આયુર્વેદના મોટાભાગના પ્રાચીન ગ્રંથો સંસ્કૃતમાં લખાયેલા છે, અને આ કોર્સ દ્વારા વિદ્યાર્થીઓ તે ગ્રંથોના વાસ્તવિક અર્થ અને ચિકિત્સા પદ્ધતિઓને ઊંડાણપૂર્વક સમજી શકશે. તેમાં પ્રાચીન આયુર્વેદિક શાસ્ત્રોની સાથે આધુનિક મેડિકલ ડાયગ્નોસિસ અને ટેકનોલોજીનું જ્ઞાન પણ આપવામાં આવશે.
કોર્સનો સમયગાળો અને માળખું
આ કોઈ નાનો ડિપ્લોમા કોર્સ નથી, પરંતુ એક પૂર્ણકાલીન વ્યાવસાયિક ડિગ્રી પ્રોગ્રામ છે જેનો કુલ સમયગાળો 7.5 વર્ષ છે. આ સમયગાળાને વિવિધ તબક્કામાં વહેંચવામાં આવ્યો છે:
-
પ્રારંભિક તબક્કો: શરૂઆતના વર્ષોમાં વિદ્યાર્થીઓને સંસ્કૃત ભાષા, વ્યાકરણ અને આયુર્વેદના પાયાના સિદ્ધાંતો (જેમ કે વાત, પિત્ત, કફ) નું ઊંડું શિક્ષણ આપવામાં આવે છે.
-
પ્રોફેશનલ તબક્કો: આમાં વિદ્યાર્થીઓ વાસ્તવિક આયુર્વેદિક ચિકિત્સા, વનસ્પતિશાસ્ત્ર (દ્રવ્યગુણ), શસ્ત્રક્રિયા (સર્જરી) અને કાયા ચિકિત્સાનો અભ્યાસ કરે છે.
-
ઇન્ટર્નશિપ: કોર્સના છેલ્લા વર્ષમાં વિદ્યાર્થીઓએ હોસ્પિટલોમાં પ્રેક્ટિકલ અનુભવ (Clinical Practice) લેવો ફરજિયાત છે.
કોર્સ સફળતાપૂર્વક પૂર્ણ કર્યા પછી વિદ્યાર્થીઓને BAMS (Bachelor of Ayurvedic Medicine and Surgery) ની સમકક્ષ લાયકાત મળે છે, જેનાથી તેઓ અધિકૃત આયુર્વેદિક ડોક્ટર બને છે.
પ્રવેશ માટેની લાયકાત
આ વિશેષ કોર્સમાં પ્રવેશ મેળવવા માટે કેટલીક શરતો નક્કી કરવામાં આવી છે:
-
શૈક્ષણિક લાયકાત: વિદ્યાર્થીએ માન્ય બોર્ડમાંથી સંસ્કૃત માધ્યમ દ્વારા ધોરણ 10 પાસ કર્યું હોવું જોઈએ.
-
ભાષા પર પ્રભુત્વ: આખો કોર્સ સંસ્કૃત પ્રધાન હોવાથી, અરજદારને સંસ્કૃત વિષયની સારી સમજ અને બોલવાની ક્ષમતા હોવી જોઈએ.
-
રુચિ: ઉમેદવારને પરંપરાગત ભારતીય ચિકિત્સા પદ્ધતિ અને પ્રાચીન ગ્રંથોમાં ઊંડો રસ હોવો જોઈએ.
NEET વગર ડોક્ટર બનવાની સુવર્ણ તક
NEET વગર ડોક્ટર બનવાની સુવર્ણ તકઆ કોર્સની સૌથી આકર્ષક બાબત એ છે કે તેમાં NEET (National Eligibility cum Entrance Test) ની અનિવાર્યતા અંગે પરંપરાગત મેડિકલ કોર્સ જેવી કડકાઈ જોવા મળતી નથી. આ તે વિદ્યાર્થીઓ માટે વરદાન સમાન છે જેઓ મેડિકલ ક્ષેત્રે જવા ઈચ્છે છે પરંતુ સ્પર્ધાત્મક પરીક્ષાઓના દબાણથી બચવા માંગે છે. જોકે, યુનિવર્સિટી પોતાની પ્રવેશ પરીક્ષા અને ઇન્ટરવ્યુ દ્વારા તેજસ્વી વિદ્યાર્થીઓની પસંદગી કરે છે.
કરિયરની સંભાવનાઓ
આ 7.5 વર્ષની સફર પૂર્ણ કર્યા પછી કરિયરના અનેક વિકલ્પો ખુલે છે:
-
આયુર્વેદિક ડોક્ટર: વિદ્યાર્થીઓ પોતાનું ક્લિનિક શરૂ કરી શકે છે.
-
સરકારી સેવા: આયુષ (AYUSH) વિભાગમાં મેડિકલ ઓફિસર તરીકે જોડાઈ શકે છે.
-
ખાનગી હોસ્પિટલ: નામી આયુર્વેદિક હોસ્પિટલોમાં ડોક્ટર તરીકે નિમણૂક મેળવી શકે છે.
-
સંશોધન અને શિક્ષણ: આયુર્વેદ ક્ષેત્રે રિસર્ચ કરી શકે છે અથવા પ્રોફેસર તરીકે સેવા આપી શકે છે.
નિષ્કર્ષ
આયુર્વેદ ગુરુકુલમ એવા વિદ્યાર્થીઓ માટે શ્રેષ્ઠ છે જેઓ પોતાની સંસ્કૃતિ સાથે જોડાઈને માનવતાની સેવા કરવા માંગે છે. ધોરણ 10 પછી આ 7.5 વર્ષનું રોકાણ તમને એક સન્માનજનક અને સફળ કરિયર આપી શકે છે.
