PAN Cardમાં નામ બદલવું હવે સાવ સરળ! જાણો સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ઓનલાઇન રીત
આજના ડિજિટલ યુગમાં PAN Card (પરમેનન્ટ એકાઉન્ટ નંબર) માત્ર એક સરકારી ઓળખપત્ર નથી, પરંતુ તે તમારી નાણાકીય ઓળખનો આધાર છે. બેંક ખાતું ખોલાવવું હોય, ઇન્કમ ટેક્સ રિટર્ન (ITR) ફાઇલ કરવું હોય, શેરબજારમાં રોકાણ કરવું હોય કે કોઈ સરકારી યોજનાનો લાભ લેવો હોય—પાન કાર્ડ વગર આ કામો અશક્ય છે.
પાન કાર્ડનું મહત્વ જેટલું વધારે છે, તેમાં નોંધાયેલી માહિતી સાચી હોવી પણ તેટલી જ અનિવાર્ય છે. ઘણીવાર જોવા મળે છે કે પાન કાર્ડમાં નામની સ્પેલિંગમાં ભૂલ હોય છે અથવા લગ્ન પછી મહિલાઓ પોતાની અટક (Surname) બદલવા માંગતી હોય છે. નામમાં એક નાનકડી ભૂલ પણ તમારા બેંકિંગ અને રોકાણના કામોમાં મોટી મુસીબત ઊભી કરી શકે છે.
સારા સમાચાર એ છે કે હવે તમારે નામ સુધારવા માટે કોઈ સરકારી કચેરી કે કેફેના ધક્કા ખાવાની જરૂર નથી. તમે તમારા સ્માર્ટફોન કે લેપટોપની મદદથી ઘરે બેઠા જ આ કામ મિનિટોમાં કરી શકો છો. ચાલો જાણીએ પાન કાર્ડમાં નામ સુધારવાની સંપૂર્ણ પ્રક્રિયા, જરૂરી દસ્તાવેજો અને લાગતી ફી વિશે.
PAN Cardમાં નામ સુધારવું કેમ જરૂરી છે?
પાન કાર્ડમાં નામ ખોટું હોવાને કારણે તમારે નીચેની સમસ્યાઓનો સામનો કરવો પડી શકે છે:
-
KYCમાં સમસ્યા: બેંક કે મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં કેવાયસી (KYC) રિજેક્ટ થઈ શકે છે.
-
આધાર લિંક ન થવું: જો પાન અને આધારમાં નામ અલગ-અલગ હોય, તો તે પરસ્પર લિંક થઈ શકશે નહીં, જેનાથી તમારું પાન કાર્ડ ‘ઇનઓપરેટિવ’ (નિષ્ક્રિય) થઈ શકે છે.
-
ઇન્કમ ટેક્સ રિફંડ: ટેક્સ રિફંડ મેળવવામાં મુશ્કેલી પડી શકે છે કારણ કે બેંક ખાતાનું નામ પાન કાર્ડ સાથે મેચ થશે નહીં.
જરૂરી દસ્તાવેજો (Required Documents)
નામ બદલવા અથવા સુધારવા માટે તમારે ઓનલાઇન અરજી દરમિયાન નીચેના દસ્તાવેજોની સ્કેન કોપીની જરૂર પડશે:
-
ઓળખનો પુરાવો: આધાર કાર્ડ (સૌથી શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ), વોટર આઈડી, પાસપોર્ટ અથવા ડ્રાઈવિંગ લાયસન્સ.
-
સરનામાનો પુરાવો: વીજળીનું બિલ, રેશન કાર્ડ, આધાર કાર્ડ અથવા બેંક સ્ટેટમેન્ટ.
-
જન્મ તારીખનો પુરાવો: જન્મનું પ્રમાણપત્ર અથવા ધોરણ 10ની માર્કશીટ.
-
જૂનું પાન કાર્ડ: હાલના પાન કાર્ડની એક ફોટોકોપી.
-
ફોટો અને સહી: પાસપોર્ટ સાઈઝનો ફોટો અને સફેદ કાગળ પર કરેલી સહીની સ્કેન ઈમેજ.
કેટલી ફી લાગશે? (Application Fee)
પાન કાર્ડમાં સુધારા માટે તમારે નિર્ધારિત શુલ્ક ચૂકવવું પડે છે:
-
ભારતીય સરનામા માટે (Physical Card): જો તમે નવું કાર્ડ ઘરે મંગાવવા માંગતા હોવ, તો GST સહિત અંદાજે 107 રૂપિયાથી 110 રૂપિયા ફી ચૂકવવી પડશે.
-
વિદેશી સરનામા માટે: જો કાર્ડ વિદેશમાં મંગાવવું હોય, તો ફી અંદાજે 1020 રૂપિયા હશે.
-
માત્ર ઈ-પાન (E-PAN): જો તમારે ફિઝિકલ કાર્ડ ન જોઈતું હોય અને માત્ર ઈમેલ પર ડિજિટલ કોપી જોઈતી હોય, તો ફી 66 રૂપિયાથી 101 રૂપિયા વચ્ચે હોય છે.
નામ બદલવાની સ્ટેપ-બાય-સ્ટેપ ઓનલાઇન પ્રોસેસ
પાન કાર્ડ સુધારવાનું કામ મુખ્યત્વે બે એજન્સીઓ કરે છે: NSDL (હવે Protean) અને UTIITSL. તમારા પાન કાર્ડની પાછળ જુઓ કે તે કઈ એજન્સી દ્વારા જારી કરવામાં આવ્યું છે અને તેની જ વેબસાઇટ પર જાઓ. અહીં NSDL (Protean)ની પ્રક્રિયા જણાવવામાં આવી છે:
સ્ટેપ 1: સત્તાવાર વેબસાઇટ પર જાઓ
સૌ પ્રથમ Protean (NSDL)ની સત્તાવાર વેબસાઇટ અથવા UTIITSL ના પોર્ટલ પર જાઓ. ‘Online PAN Application’ સેક્શનમાં ‘Changes or Correction in existing PAN data’ વિકલ્પ પસંદ કરો.
સ્ટેપ 2: એપ્લિકેશન ટાઇપ પસંદ કરો
‘Application Type’ માં “Changes or Correction in existing PAN data / Reprint of PAN Card” પસંદ કરો. ‘Category’ માં “Individual” (વ્યક્તિગત) પસંદ કરો.
સ્ટેપ 3: ટોકન નંબર જનરેટ કરો
તમારી મૂળભૂત માહિતી જેમ કે નામ, ઈમેલ, મોબાઈલ નંબર અને હાલનો પાન નંબર ભરો. સબમિટ કર્યા પછી એક 15 આંકડાનો ટોકન નંબર જનરેટ થશે. તેને નોંધી લો, કારણ કે જો પ્રક્રિયા અધવચ્ચે અટકી જાય તો તમે આ જ નંબરથી ફરી શરૂ કરી શકો છો.
સ્ટેપ 4: નામમાં સુધારો કરો
હવે ફોર્મ ખુલશે. જે માહિતીમાં સુધારો કરવો હોય (જેમ કે નામ), તેની સામેના ચેકબોક્સને ટીક કરો અને સાચી માહિતી ભરો. ધ્યાન રહે કે માહિતી તમારા આધાર કાર્ડ મુજબ જ હોવી જોઈએ.
સ્ટેપ 5: દસ્તાવેજો અપલોડ કરો
હવે તમારી ઓળખ, સરનામું અને જન્મ તારીખના પુરાવા તરીકે જરૂરી દસ્તાવેજો અપલોડ કરો. ડિજિટલ માધ્યમ (e-KYC) દ્વારા તમે આધાર કાર્ડનો ઉપયોગ કરીને પેપરલેસ પ્રક્રિયા પણ પૂર્ણ કરી શકો છો.
સ્ટેપ 6: ફીની ચુકવણી કરો
દસ્તાવેજો અપલોડ કર્યા પછી પેમેન્ટ પેજ પર જાઓ. તમે ક્રેડિટ કાર્ડ, ડેબિટ કાર્ડ, નેટ બેંકિંગ અથવા UPI દ્વારા ફી જમા કરી શકો છો.
સ્ટેપ 7: એક્નોલેજમેન્ટ સ્લિપ ડાઉનલોડ કરો
પેમેન્ટ સફળ થયા પછી તમને એક એક્નોલેજમેન્ટ સ્લિપ (Acknowledgement Slip) મળશે. તેને ડાઉનલોડ કરીને સાચવી રાખો. તેમાં આપેલા નંબરથી તમે તમારી અરજીનું સ્ટેટસ ટ્રેક કરી શકો છો.
કેટલા દિવસમાં અપડેટ થાય છે પાન કાર્ડ?
સામાન્ય રીતે અરજી કર્યા પછી 15 થી 20 કામકાજના દિવસોમાં તમારું પાન કાર્ડ અપડેટ થઈ જાય છે. ડિજિટલ ઈ-પાન તમારા ઈમેલ પર ઝડપથી આવી જાય છે, જ્યારે ફિઝિકલ કાર્ડ પોસ્ટ દ્વારા તમારા ઘરના સરનામે મોકલવામાં આવે છે.
ધ્યાન આપો: અરજી કરતી વખતે માહિતી ખૂબ જ કાળજીપૂર્વક ભરો. જો દસ્તાવેજોમાં કોઈ ખામી જણાશે, તો તમારી અરજી રિજેક્ટ પણ થઈ શકે છે.

કેટલી ફી લાગશે? (Application Fee)