રેલવેમાં સરકારી નોકરીનું સપનું હવે થશે સાકાર! બસ પસંદ કરો આ શ્રેષ્ઠ B.Tech બ્રાન્ચ

લવેમાં એન્જિનિયર બનવું છે? આ 4 B.Tech બ્રાન્ચ ખોલશે સરકારી નોકરીના દ્વાર

ભારતમાં યુવાનોમાં સરકારી નોકરી માટેનો ક્રેઝ ક્યારેય ઓછો થતો નથી. જ્યારે વાત ‘ભારતીય રેલવે’ (Indian Railways) ની આવે, ત્યારે આ ઉત્સાહ બમણો થઈ જાય છે. રેલવે માત્ર દેશની જીવાદોરી નથી, પરંતુ તે વિશ્વના સૌથી મોટા નોકરીદાતાઓમાંથી એક પણ છે.

અવારનવાર વિદ્યાર્થીઓને લાગે છે કે રેલવેમાં માત્ર ગ્રુપ ડી કે ક્લાર્કની નોકરીઓ હોય છે, પરંતુ સત્ય એ છે કે ટેકનિકલ ક્ષેત્રના વિદ્યાર્થીઓ, ખાસ કરીને B.Tech (બીટેક) પાસ ઉમેદવારો માટે અહીં તકોનો ભંડાર છે. રેલવેમાં ‘એન્જિનિયર’નું પદ માત્ર સન્માનજનક જ નથી, પરંતુ તેમાં પગાર અને સુવિધાઓ પણ ઉત્તમ મળે છે. જો તમે ધોરણ 12 પછી એન્જિનિયરિંગ કરવાનું વિચારી રહ્યા હોવ અને ભવિષ્યમાં રેલવેનો ભાગ બનવા માંગતા હોવ, તો યોગ્ય ‘બ્રાન્ચ’ની પસંદગી તમારા માટે સફળતાની ચાવી સાબિત થઈ શકે છે.

ચાલો વિગતવાર જાણીએ તે મુખ્ય એન્જિનિયરિંગ બ્રાન્ચ વિશે, જેની રેલવેમાં સૌથી વધુ ડિમાન્ડ રહે છે.

1. સિવિલ એન્જિનિયરિંગ (Civil Engineering): ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની કરોડરજ્જુ

એન્જિનિયરિંગની સૌથી જૂની અને સદાબહાર બ્રાન્ચમાંની એક સિવિલ એન્જિનિયરિંગ છે. રેલવેના વિશાળ નેટવર્કને જાળવી રાખવા માટે આ બ્રાન્ચના એન્જિનિયર્સની ભૂમિકા સૌથી મહત્વપૂર્ણ હોય છે.

ખાન સર વિવાદ: જેડીયુ પ્રવક્તા નીરજ કુમારનો મોટો આરોપ – ‘ગરીબ બાળકોને ઉશ્કેરીને વિરોધમાં મોકલે છે’

‘હું ભાજપનો માણસ છું કે તમિલ?’: અન્નામલાઈએ જણાવી દિલની વાત, નવી પાર્ટીની કરી જાહેરાત

• રેલવેમાં કામ: રેલવેમાં નવી રેલ લાઈનો નાખવી, જૂના પુલો (Bridges) નું સમારકામ, નવા રેલવે સ્ટેશનોનું નિર્માણ અને પ્લેટફોર્મનું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર તૈયાર કરવું એ સિવિલ એન્જિનિયર્સનું કામ છે.

• તકો: રેલવે રિક્રૂટમેન્ટ બોર્ડ (RRB) સમયાંતરે ‘જૂનિયર એન્જિનિયર’ (JE) અને ‘સીનિયર સેક્શન એન્જિનિયર’ (SSE) ના પદો માટે સિવિલ એન્જિનિયર્સની ભરતી કરે છે. આ ઉપરાંત, UPSC દ્વારા આયોજિત ‘ભારતીય એન્જિનિયરિંગ સેવા’ (IES) દ્વારા તમે ક્લાસ-1 અધિકારી પણ બની શકો છો.

2. મિકેનિકલ એન્જિનિયરિંગ (Mechanical Engineering): એન્જિન અને કોચના નિષ્ણાત

મિકેનિકલ બ્રાન્ચને એન્જિનિયરિંગની દુનિયાની ‘એવરગ્રીન’ બ્રાન્ચ માનવામાં આવે છે. ટ્રેનોના સંચાલનમાં આ વિભાગનું યોગદાન અજોડ છે.

• રેલવેમાં કામ: ટ્રેનના શક્તિશાળી એન્જિનો (Locomotives) ની જાળવણી, કોચ (ડબ્બા) ની ડિઝાઇનિંગ, બ્રેક સિસ્ટમની તપાસ અને સસ્પેન્શન ટેકનિક પર મિકેનિકલ એન્જિનિયર કામ કરે છે. ટ્રેનોની ઝડપ અને મુસાફરોની સુરક્ષા સુનિશ્ચિત કરવાની જવાબદારી તેમની હોય છે.

• તકો: રેલવે વર્કશોપ, ડીઝલ લોકોમોટિવ વર્ક્સ અને કોચ ફેક્ટરીઓમાં મિકેનિકલ એન્જિનિયર્સની ભારે માંગ રહે છે.

3. ઇલેક્ટ્રિકલ એન્જિનિયરિંગ (Electrical Engineering): પાવર સપ્લાયના માસ્ટર

આજના સમયમાં ભારતીય રેલવેનું ઝડપથી વિદ્યુતીકરણ (Electrification) થઈ રહ્યું છે. આવી સ્થિતિમાં ઇલેક્ટ્રિકલ એન્જિનિયર્સની ભૂમિકા પહેલા કરતા વધુ વધી ગઈ છે.

• રેલવેમાં કામ: ઓવરહેડ ઇલેક્ટ્રિક લાઇન (OHE), ટ્રેનોને પાવર સપ્લાય આપતા સબ-સ્ટેશન, ઇલેક્ટ્રિક એન્જિનનું મેન્ટેનન્સ અને રેલવે સ્ટેશનોની લાઇટિંગની જવાબદારી આ વિભાગ પાસે હોય છે.

• વિશેષતા: હવે મોટાભાગની ટ્રેનો વીજળીથી ચાલે છે, તેથી રેલવેના દરેક ઝોનમાં ઇલેક્ટ્રિકલ એન્જિનિયર્સ માટે નોકરીની તકો સતત વધી રહી છે.

4. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને કોમ્યુનિકેશન એન્જિનિયરિંગ (ECE): ડિજિટલ કંટ્રોલનો આધાર

આધુનિક રેલવે હવે સંપૂર્ણપણે ટેકનોલોજી અને ઓટોમેશન પર આધારિત બની ગઈ છે. આવી સ્થિતિમાં ઇલેક્ટ્રોનિક્સ એન્જિનિયર્સ રેલવેના ‘મગજ’ ને નિયંત્રિત કરે છે.

• રેલવેમાં કામ: રેલવેની સિગ્નલિંગ સિસ્ટમ (Signaling System), ઓટોમેટિક ટ્રેન પ્રોટેક્શન (ATP), ટ્રેક સર્કિટ અને કંટ્રોલ રૂમના કોમ્યુનિકેશન નેટવર્કને સંભાળવું એ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ એન્જિનિયર્સનું મુખ્ય કાર્ય છે.

• ડિજિટલ સુરક્ષા: ટ્રેનોને પરસ્પર અથડાતી બચાવનારી ‘કવચ’ (Kavach) જેવી ટેકનિક અને સ્માર્ટ મોનિટરિંગ સિસ્ટમ ઇલેક્ટ્રોનિક્સ બ્રાન્ચની જ દેન છે.

રેલવેમાં એન્જિનિયર બનવા માટેની મુખ્ય પરીક્ષાઓ

જો તમે આ બ્રાન્ચમાંથી બીટેક કર્યું હોય, તો તમે નીચેની પરીક્ષાઓ દ્વારા રેલવેમાં પ્રવેશ મેળવી શકો છો:

• RRB JE (Junior Engineer): ડિપ્લોમા અને ડિગ્રી ધારકો માટે.

• RRB SSE (Senior Section Engineer): માત્ર બીટેક ડિગ્રી ધારકો માટે.

• IES/ESE (Engineering Services Examination): UPSC દ્વારા આયોજિત, ક્લાસ-1 ગેઝેટેડ ઓફિસર બનવા માટે.

• GATE (Graduate Aptitude Test in Engineering): ઘણી રેલવે PSU (જેમ કે RITES, IRCON, RVNL) ગેટ સ્કોરના આધારે સીધી ભરતી કરે છે.

નિષ્કર્ષ

ભારતીય રેલવેમાં ટેકનિકલ પદો પર નોકરી મેળવવી એ માત્ર સુરક્ષિત કારકિર્દી જ નથી આપતી, પરંતુ દેશ સેવાનું ગૌરવ પણ આપે છે. જો તમે સિવિલ, મિકેનિકલ, ઇલેક્ટ્રિકલ કે ઇલેક્ટ્રોનિક્સ માંથી કોઈ પણ બ્રાન્ચમાં અભ્યાસ કરો છો, તો તમારી પાસે રેલવેમાં ‘મોટા અધિકારી’ બનવાના રસ્તા ખુલ્લા રહે છે. બસ જરૂર છે યોગ્ય સમયે યોગ્ય દિશામાં તૈયારી શરૂ કરવાની.

AI અને ડિજિટલ યુગમાં સૌથી વધુ કમાણી કરાવી આપતા 7 સુપર-ડિમાન્ડ MBA ઓપ્શન્સ!

AIના આ યુગમાં કન્ટેન્ટ ક્રિએટર્સ પર તોળાઈ રહ્યું છે જોખમ, માત્ર આ સ્કીલ્સ જ બચાવી શકશે નોકરી!