રહેમાનના બચાવમાં મીરા ચોપરાએ પ્રિયંકાનું નામ જોડ્યું, નેટિઝન્સે પૂછ્યું- ‘બાકીના ભારતીય દિગ્ગજોને ભૂલી ગયા?
ભારતીય સંગીત જગતના ‘મોઝાર્ટ ઓફ મદ્રાસ’ કહેવાતા એ આર રહેમાન (AR Rahman) સામાન્ય રીતે પોતાની સૌમ્ય છબી અને વિવાદોથી અંતર રાખવા માટે જાણીતા છે. પરંતુ તાજેતરમાં તેમના એક ઇન્ટરવ્યુએ દેશભરમાં એક નવી ચર્ચા જગાવી છે. તેમના દ્વારા આપવામાં આવેલા ‘કોમી’ નિવેદન (Communal Statement) બાદ માત્ર સામાન્ય જનતા જ નહીં, પરંતુ બોલિવૂડના દિગ્ગજો પણ બે જૂથમાં વહેંચાયેલા જોવા મળી રહ્યા છે. આ વિવાદમાં હવે પ્રિયંકા ચોપરાની પિતરાઈ બહેન અને અભિનેત્રી મીરા ચોપરા (Meera Chopra) પણ કૂદી પડી છે. તેણે રહેમાનનો બચાવ તો કર્યો, પરંતુ તેની દલીલે સોશિયલ મીડિયા પર નવો હોબાળો મચાવ્યો છે, જેના કારણે તેને ભારે ટ્રોલિંગનો સામનો કરવો પડી રહ્યો છે.
વિવાદનું મૂળ: એ આર રહેમાનનું એ નિવેદન
આ સમગ્ર મામલો ત્યારે શરૂ થયો જ્યારે ઓસ્કાર વિજેતા સંગીતકાર એ આર રહેમાને બીબીસી (BBC) ને એક ઇન્ટરવ્યુ આપ્યો. આ વાતચીત દરમિયાન તેમણે તાજેતરની ફિલ્મ ‘છાવા’ (Chhaava) નો ઉલ્લેખ કરતા તેને એક ખાસ દ્રષ્ટિકોણથી રજૂ કરનારી અને ‘વિભાજનકારી’ ફિલ્મ હોવાના સંકેત આપ્યા હતા.
એટલું જ નહીં, રહેમાને એવો દાવો પણ કર્યો હતો કે બોલિવૂડ ઈન્ડસ્ટ્રીમાં હવે સાંપ્રદાયિક કારણોસર (Communal Reasons) ભેદભાવ વધી ગયો છે. તેમણે ઈશારો કર્યો હતો કે આ જ કારણસર તેમને પહેલાની સરખામણીમાં હવે ઈન્ડસ્ટ્રીમાં ઓછું કામ મળી રહ્યું છે. રહેમાન જેવા દિગ્ગજ કલાકારના મોઢેથી ‘ભેદભાવ’ અને ‘સાંપ્રદાયિકતા’ની વાત સાંભળીને સોશિયલ મીડિયા પર હલચલ મચી ગઈ અને લોકોએ તેમની આકરી ટીકા કરવાનું શરૂ કરી દીધું.
મીરા ચોપરાનો બચાવ અને પ્રિયંકા ચોપરાનું નામ
જ્યારે સોશિયલ મીડિયા પર એ આર રહેમાનને તેમના નિવેદન માટે નિશાન બનાવવામાં આવી રહ્યા હતા, ત્યારે અભિનેત્રી મીરા ચોપરા તેમના સમર્થનમાં આવી હતી. તેણે પોતાના સોશિયલ મીડિયા હેન્ડલ પર એક પોસ્ટ શેર કરી હતી, જેમાં તેણે રહેમાનની સરખામણી પોતાની બહેન પ્રિયંકા ચોપરા સાથે કરીને તેમને ભારતનું ગૌરવ ગણાવ્યા હતા.
મીરા ચોપરાએ પોતાની પોસ્ટમાં લખ્યું:
“માત્ર બે ભારતીયોએ ભારતને ગ્લોબલ સ્ટેજ (Global Stage) પર ખરેખર લોકપ્રિય બનાવ્યું છે અને આખી દુનિયા તેમને ઓળખે છે—તે છે પ્રિયંકા ચોપરા અને એ આર રહેમાન. તેમને ટ્રોલ કરવા માત્ર ખોટું જ નથી પરંતુ અપમાનજનક પણ છે. આપણે આપણા દિગ્ગજોનું સન્માન કરવું જોઈએ. આ એ જ સંગીતકાર છે જેમણે ‘વંદે માતરમ’ જેવું પ્રતિષ્ઠિત ગીત કમ્પોઝ કર્યું છે.”
નેટિઝન્સ કેમ નારાજ થયા? મીરા ચોપરાની ટ્રોલિંગનું કારણ
મીરા ચોપરાની એ દલીલ કે “માત્ર બે ભારતીયોએ” ભારતનું નામ રોશન કર્યું છે, તે સોશિયલ મીડિયા યુઝર્સને બિલકુલ પસંદ ન આવી. લોકોનું માનવું છે કે રહેમાનના સંગીતનું સન્માન કરવું એક અલગ વાત છે, પરંતુ તેમના ખોટા નિવેદનને ‘લેજન્ડ’ હોવાના નામે યોગ્ય ઠેરવવું ખોટું છે.
સોશિયલ મીડિયા પર લોકોની પ્રતિક્રિયાઓ:
-
અન્ય દિગ્ગજોની અવગણના: એક યુઝરે મીરાને જવાબ આપતા લખ્યું, “આ સંપૂર્ણપણે ખોટું નિવેદન છે. શું તમે રાજ કપૂરને ભૂલી ગયા જેમને રશિયામાં ખૂબ પ્રેમ મળ્યો હતો? સચિન તેંડુલકર, અમિતાભ બચ્ચન અને શાહરૂખ ખાનની વૈશ્વિક લોકપ્રિયતા શું તમને નથી દેખાતી?”
-
ટેલેન્ટ વિરુદ્ધ વિચારધારા: અન્ય એક વ્યક્તિએ લખ્યું, “રહેમાનની ટેલેન્ટનું અમે સૌ સન્માન કરીએ છીએ, પરંતુ તેમની વિચારધારા હવે સવાલોના ઘેરામાં છે. સંગીત સારું હોવાનો અર્થ એ નથી કે તેઓ દેશ કે ઈન્ડસ્ટ્રી વિશે કંઈપણ ખોટું બોલે.”
-
મહેનત પર પાણી ફેરવ્યું: ઘણા લોકોનું કહેવું છે કે રહેમાને છેલ્લા ત્રણ દાયકામાં જે સન્માન મેળવ્યું હતું, એક સાંપ્રદાયિક નિવેદન આપીને તેમણે તેના પર જાતે જ પાણી ફેરવી દીધું છે.
ઈન્ડસ્ટ્રીના દિગ્ગજોની પ્રતિક્રિયા
રહેમાનના આ નિવેદન પર માત્ર મીરા ચોપરા જ નહીં, પરંતુ બોલિવૂડના અન્ય મોટા નામોએ પણ મૌન તોડ્યું છે.
-
જાવેદ અખ્તર: પ્રસિદ્ધ ગીતકારે સંતુલિત પ્રતિક્રિયા આપતા ઈન્ડસ્ટ્રીની એકતાની વાત કરી.
-
કંગના રનૌત: હંમેશની જેમ કંગનાએ આ મુદ્દે પ્રખરતાથી પોતાની વાત રજૂ કરી અને રહેમાનના દાવાઓને નકારી કાઢ્યા.
-
શાન: જાણીતા ગાયક શાને પણ આ મુદ્દે અસંમતિ દર્શાવી અને કહ્યું કે સંગીતનો કોઈ ધર્મ હોતો નથી અને ઈન્ડસ્ટ્રી હંમેશા ટેલેન્ટને મહત્વ આપે છે.
શું બોલિવૂડ ખરેખર બદલાઈ ગયું છે?
એ આર રહેમાનનું એવું કહેવું કે તેમને ‘સાંપ્રદાયિક કારણોસર’ ઓછું કામ મળી રહ્યું છે, તે અનેક રીતે ચોંકાવનારું છે. વિવેચકોનું કહેવું છે કે રહેમાનને ‘રોજા’, ‘બોમ્બે’ થી લઈને ‘રોકસ્ટાર’ સુધી હંમેશા પ્રેમ મળ્યો છે. એવામાં કામ ઓછું મળવાનું કારણ બદલાતો સંગીતનો ટ્રેન્ડ અથવા નવી પેઢીના સંગીતકારોનું આગમન હોઈ શકે છે, નહીં કે ધર્મ. ફિલ્મ ‘છાવા’ જેવી ઐતિહાસિક ફિલ્મોને ‘વિભાજનકારી’ કહેવું પણ ઘણા લોકોને ગમ્યું નથી, કારણ કે આ ફિલ્મ છત્રપતિ સંભાજી મહારાજના જીવન પર આધારિત છે.
નિષ્કર્ષ
એ આર રહેમાન જેવા મોટા કલાકારનું વિવાદોમાં ફસાવું દુર્ભાગ્યપૂર્ણ છે. મીરા ચોપરાએ તેમની સિદ્ધિઓને ઢાલ બનાવીને તેમનો બચાવ કરવાની કોશિશ કરી, પરંતુ અન્ય વૈશ્વિક ભારતીય આઈકોનની અવગણના કરવી તેના માટે ઉલટું પડ્યું. હાલમાં સોશિયલ મીડિયા પર એ ચર્ચા ચાલી રહી છે કે શું કલાકારોએ રાજકીય અને સાંપ્રદાયિક નિવેદનબાજીથી દૂર રહેવું જોઈએ કે પછી તેમને પોતાની વાત રાખવાનો પૂરો હક છે?
આ મામલો હવે માત્ર એક ઇન્ટરવ્યુ પૂરતો મર્યાદિત રહ્યો નથી, પરંતુ તે ‘રાષ્ટ્રવાદ વિરુદ્ધ અભિવ્યક્તિની આઝાદી’ની એક મોટી ચર્ચામાં ફેરવાઈ ચૂક્યો છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે શું એ આર રહેમાન આ વિવાદ પર કોઈ સ્પષ્ટતા આપે છે કે પછી આ સિલસિલો આમ જ ચાલતો રહેશે.
