ગ્રીનલેન્ડ પર કબજા વિરુદ્ધ અમેરિકામાં ભારે વિરોધ: 86% જનતાએ સૈન્ય બળના ઉપયોગને નકાર્યો
અમેરિકી રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ દ્વારા ગ્રીનલેન્ડને “ગમે તે રીતે” પ્રાપ્ત કરવાની જીદ વચ્ચે એક નવા જનમત સર્વેક્ષણે (Poll) ચોંકાવનારા પરિણામો આપ્યા છે. સર્વેક્ષણ મુજબ, 86% અમેરિકન નાગરિકો ગ્રીનલેન્ડ પર સૈન્ય કબજાની વિરુદ્ધમાં છે. જ્યાં એક તરફ ટ્રમ્પ વહીવટીતંત્ર આ ટાપુને અમેરિકી સાર્વભૌમત્વ હેઠળ લાવવા માટે “ડોનરો સિદ્ધાંત” (Donroe Doctrine) ને પ્રોત્સાહન આપી રહ્યું છે, ત્યાં માત્ર 9% નાગરિકો જ સૈન્ય બળના ઉપયોગનું સમર્થન કરે છે.
ડોનરો સિદ્ધાંત અને વ્યૂહાત્મક મહત્વ
રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે તાજેતરમાં ગ્રીનલેન્ડને અમેરિકા માટે વ્યૂહાત્મક અનિવાર્યતા ગણાવી છે. તેને “ડોનરો સિદ્ધાંત” કહેવામાં આવી રહ્યો છે, જે પશ્ચિમી ગોળાર્ધમાં અમેરિકી પ્રભુત્વને ફરીથી સ્થાપિત કરવાની નીતિ છે. ટ્રમ્પની દલીલ છે કે ગ્રીનલેન્ડ “ગોલ્ડન ડોમ” (Golden Dome) મિસાઇલ સંરક્ષણ પ્રણાલી માટે અત્યંત મહત્વનું છે અને અહીં વિપુલ પ્રમાણમાં રહેલા દુર્લભ ખનિજો (Rare Earth Minerals) અમેરિકી અર્થતંત્ર માટે આવશ્યક છે.
જોકે, સંરક્ષણ નિષ્ણાતોનું કહેવું છે કે 1951ના હાલના સુરક્ષા કરારો હેઠળ અમેરિકા પાસે પહેલાથી જ ગ્રીનલેન્ડમાં સૈન્ય વિસ્તરણના તમામ જરૂરી અધિકારો છે, જેના માટે કબજો મેળવવાની કોઈ જરૂર નથી.
આંતરરાષ્ટ્રીય સંકટ અને વ્યાપાર યુદ્ધ
ટ્રમ્પની આ વિસ્તારવાદી નીતિએ અમેરિકા અને તેના સૌથી જૂના સહયોગીઓ વચ્ચે તિરાડ ઊભી કરી છે. ડેનમાર્ક અને યુરોપિયન યુનિયન (EU) એ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ગ્રીનલેન્ડ વેચાઉ નથી. સ્થિતિની ગંભીરતાને જોતા ડેનમાર્ક, બ્રિટન, ફ્રાન્સ અને જર્મની સહિતના અનેક દેશોએ ગ્રીનલેન્ડની સુરક્ષા માટે “ઓપરેશન આર્કટિક એન્ડ્યોરન્સ” (Operation Arctic Endurance) શરૂ કર્યું છે અને ત્યાં સૈન્ય દળો તૈનાત કર્યા છે.
તેના જવાબમાં, ટ્રમ્પે એક મોટું આર્થિક પગલું ભરતા યુરોપિયન દેશો પર 25% સુધી આયાત શુલ્ક (Tariffs) લાદવાની ધમકી આપી છે, જેનાથી અમેરિકા અને યુરોપિયન યુનિયન વચ્ચે “વ્યાપાર યુદ્ધ” (Trade War) શરૂ થઈ ગયું છે.
ઘરેલું રાજકારણમાં વિભાજન
અમેરિકાની અંદર પણ આ મુદ્દે ઊંડા મતભેદો છે. CNN ના સર્વેક્ષણ મુજબ, જ્યાં 94% ડેમોક્રેટ્સ આ પગલાની સખત વિરુદ્ધ છે, ત્યાં રિપબ્લિકન સમર્થકો પણ આ મુદ્દે બે ભાગમાં વહેંચાયેલા છે. કેટલાક રિપબ્લિકન સાંસદોએ ચેતવણી આપી છે કે જો ટ્રમ્પ ગ્રીનલેન્ડ પર હુમલો કરશે, તો તેમણે મહાભિયોગ (Impeachment) નો સામનો કરવો પડી શકે છે.
નિષ્ણાતો અને આંતરરાષ્ટ્રીય નેતાઓ માને છે કે ટ્રમ્પનું આ વલણ નાટો (NATO) ના અસ્તિત્વ માટે ખતરો બની શકે છે. જ્યાં યુરોપિયન નેતાઓ તેને આંતરરાષ્ટ્રીય કાયદાનું ઉલ્લંઘન ગણાવી રહ્યા છે, ત્યાં અમેરિકી જનતાનો અભિપ્રાય સ્પષ્ટ છે કે તેઓ પોતાના સહયોગીઓ સામે યુદ્ધ ઈચ્છતા નથી.
