હવે ખેતીમાં ખર્ચ થશે શૂન્ય અને નફો થશે બમણો: જાણો કેવી રીતે ઘરે જ તૈયાર કરી શકાય પાવરફુલ બાયો-ઇનપુટ્સ
પ્રાકૃતિક ખેતીમાં જીવામૃત એ એક પ્રવાહી સંજીવની સમાન છે જે જમીનના મિત્ર જીવાણુઓને સક્રિય કરે છે. તેને બનાવવા માટે એક મોટા પ્લાસ્ટિકના ડ્રમમાં ૨૦૦ લિટર પાણી લઈ તેમાં ૧૦ કિલો ગાયનું છાણ, ૧૦ લિટર ગૌમૂત્ર, ૧ કિલો ગોળ, ૧ કિલો કઠોળનો લોટ અને શેઢાની માટી ભેળવવામાં આવે છે. આ મિશ્રણને છાંયડામાં રાખી દરરોજ બે વખત હલાવવાથી એક અઠવાડિયામાં તે તૈયાર થઈ જાય છે. સિંચાઈના પાણી સાથે અથવા છંટકાવ દ્વારા તેનો ઉપયોગ કરવાથી પાકના મૂળ મજબૂત બને છે અને જમીનમાં કુદરતી રીતે પોષક તત્વોનો વધારો થાય છે.
જમીનની ફળદ્રુપતા વધારવા માટે ઘનજીવામૃતનો પ્રયોગ
ઘનજીવામૃત એ જીવામૃતનું સુકાયેલું સ્વરૂપ છે જે લાંબા સમય સુધી જમીનમાં ખાતર તરીકે કામ કરે છે. ૧૦૦ કિલો ગાયના છાણમાં ગોળ, લોટ અને ગૌમૂત્ર ભેળવીને તેના નાના લાડુ અથવા ગોળા બનાવી છાંયડામાં સૂકવી લેવામાં આવે છે. ત્યારબાદ તેને જરૂરિયાત મુજબ ભૂકો કરીને વાવણી વખતે અથવા પાકની વચ્ચે જમીનમાં નાખવામાં આવે છે. આ પદ્ધતિથી જમીનની છિદ્રાળુતા વધે છે અને અળસિયા જેવા જીવોને લાંબા સમય સુધી ખોરાક મળે છે, જેનાથી જમીન વર્ષો સુધી ફળદ્રુપ રહે છે.
બીજ સંસ્કાર અને રક્ષણ માટે બીજામૃતની ભૂમિકા
કોઈપણ પાકની શરૂઆત જો મજબૂત હોય તો ઉત્પાદન સારું મળે છે, અને તે માટે બીજામૃત શ્રેષ્ઠ વિકલ્પ છે. ૨૦ લિટર પાણીમાં ગાયનું છાણ, મૂત્ર અને થોડો ચૂનો ભેળવીને તૈયાર કરાયેલું આ મિશ્રણ બીજની માવજત માટે વપરાય છે. વાવણી પહેલા બીજને આ પ્રવાહીમાં પલાળીને પટ આપવાથી અંકુરણ શક્તિમાં વધારો થાય છે. બીજામૃતના કારણે જમીનજન્ય ફૂગ અને રોગો સામે બીજને કુદરતી રક્ષણ મળે છે, જેથી શરૂઆતથી જ પાક તંદુરસ્ત અને જીવાત મુક્ત રહે છે.
ત્રિશક્તિનો સંગમ અને આત્મનિર્ભર ખેતીનો માર્ગ
જ્યારે ખેડૂત બીજામૃત, જીવામૃત અને ઘનજીવામૃત આ ત્રણેયનો સમન્વય કરે છે ત્યારે તે રાસાયણિક ખાતરોની ગુલામીમાંથી મુક્ત થાય છે. બીજામૃત બીજને બચાવે છે, જીવામૃત તાત્કાલિક પોષણ આપે છે અને ઘનજીવામૃત જમીનનું કાયમી આરોગ્ય સુધારે છે. આ તમામ ઘટકો ખેડૂતના પોતાના ઘરે જ ગાયના માધ્યમથી તૈયાર થતા હોવાથી ખેતીનો ખર્ચ સાવ નહિવત થઈ જાય છે. આ જાદુઈ ફોર્મ્યુલા દ્વારા ખેતી કરવાથી માત્ર પર્યાવરણનું રક્ષણ નથી થતું, પણ ખેડૂતોને આર્થિક રીતે સધ્ધર બનવાની નવી દિશા મળે છે.
