ફેક ‘Parivahan’ SMSથી કેવી રીતે બચવું? જાણો સાચા અને નકલી ટ્રાફિક ચલણ વચ્ચેનો તફાવત
ભારતમાં ડિજિટલ પેમેન્ટ અને ઓનલાઇન સેવાઓના વ્યાપ સાથે સાયબર ગુનેગારોએ ઠગાઈની નવી રીતો શોધી કાઢી છે. આજકાલ વાહન માલિકો (કાર અને બાઇક ચાલકો)ને નિશાન બનાવવા માટે ‘ટ્રાફિક ચલણ સ્કેમ’ ઝડપથી ફેલાઈ રહ્યો છે. ઠગ પોતે સરકારી ‘Parivahan’ પોર્ટલના પ્રતિનિધિ હોવાનું જણાવી લોકોને ડર અને ઉતાવળમાં ફસાવી રહ્યા છે.
૧. કેવી રીતે ફેલાવવામાં આવે છે છેતરપિંડીની જાળ?
આ સ્કેમની શરૂઆત એક સામાન્ય દેખાતા SMS થી થાય છે. વપરાશકર્તાઓને કોઈ અજાણ્યા મોબાઈલ નંબર પરથી (જે મોટે ભાગે +91 થી શરૂ થતો હોય છે) એક મેસેજ આવે છે. તેમાં લખ્યું હોય છે કે તમે ટ્રાફિક નિયમોનું ઉલ્લંઘન કર્યું છે અને તમારું ચલણ કાપવામાં આવ્યું છે. મેસેજમાં ચેતવણી આપવામાં આવે છે કે જો તરત જ દંડ નહીં ભરો, તો વાહન જપ્ત કરવામાં આવશે અથવા કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.
૨. નકલી લિંકનું માયાળજાળ
SMS ના અંતમાં એક લિંક આપવામાં આવે છે. આ લિંક દેખાવમાં બિલકુલ સરકારી વેબસાઇટ જેવી જ લાગે છે. ઠગ ઘણીવાર સ્પેલિંગમાં ચાલાકી કરે છે, જેમ કે:
-
સાચી વેબસાઇટ:
echallan.parivahan.gov.in -
નકલી લિંક:
echallan.parirvahans.inઅથવાparivahan-challan.com
આ લિંકનું ઇન્ટરફેસ અને ડિઝાઇન હૂબહૂ સરકારી પોર્ટલ જેવી જ હોય છે, જેના કારણે સામાન્ય માણસ પહેલી નજરે છેતરાઈ જાય છે.
૩. એક ક્લિક અને મોટું નુકસાન
જો કોઈ વ્યક્તિ ગભરાટમાં તે લિંક પર ક્લિક કરી દે છે, તો તેની સાથે નીચે મુજબની ઘટનાઓ બની શકે છે:
-
વ્યક્તિગત ડેટાની ચોરી: વેબસાઇટ પર લોગિન વિગતો, બેંક એકાઉન્ટ નંબર અથવા ક્રેડિટ/ડેબિટ કાર્ડની માહિતી માંગવામાં આવે છે.
-
માલવેર અટેક: લિંક પર ક્લિક કરતા જ ફોનમાં એક અદ્રશ્ય વાયરસ (માલવેર) ડાઉનલોડ થઈ શકે છે, જે તમારા OTP અને મેસેજ હેકર્સ સુધી પહોંચાડી દે છે.
-
પૈસા ઉપડી જવા: એકવાર માહિતી હાથમાં આવતા જ સાયબર ગુનેગારો તમારા બેંક ખાતામાંથી આખી જમા મૂડી સાફ કરી શકે છે.
૪. સાચા ચલણની ઓળખ કેવી રીતે કરવી?
સાચા અને નકલી ચલણ વચ્ચેનો તફાવત પારખવો ખૂબ જ સરળ છે જો તમે સતર્ક હોવ તો:
-
વેબસાઇટનું URL: સરકારી વેબસાઇટ્સના અંતમાં હંમેશા
.gov.inહોય છે. જો લિંકમાં.com,.in,.netકે અન્ય કોઈ ડોમેન હોય, તો તે નકલી છે. -
SMS નો સ્ત્રોત: ટ્રાફિક વિભાગ ક્યારેય પણ કોઈ વ્યક્તિગત મોબાઈલ નંબર પરથી ચલણની લિંક મોકલતું નથી. સત્તાવાર મેસેજ હંમેશા એક વિશિષ્ટ ID (જેમ કે- AD-TRFFIC) થી આવે છે.
-
વિગતોની તપાસ: સાચા ચલણના મેસેજમાં તમારા વાહનનો નંબર, એન્જિન નંબર અને ચેસિસ નંબરના અંતિમ કેટલાક અંકો જરૂર આપેલા હોય છે.
૫. તમારી જાતને સુરક્ષિત રાખવાની રીતો
સાયબર નિષ્ણાતોના મતે, સતર્કતા એ જ સૌથી મોટો બચાવ છે. સુરક્ષિત રહેવા માટે આ બાબતોનું પાલન કરો:
-
લિંક પર ક્લિક ન કરો: કોઈ પણ અજાણ્યા નંબર પરથી આવેલા મેસેજની લિંકને ક્યારેય ખોલશો નહીં.
-
બ્લોક અને રિપોર્ટ: આવા શંકાસ્પદ નંબરને તરત જ બ્લોક કરો અને સાયબર સેલ (૧૯૩૦) અથવા
cybercrime.gov.inપર તેની ફરિયાદ કરો. -
મેન્યુઅલ વેરિફિકેશન: જો તમને શંકા હોય કે તમારું ચલણ કપાયું છે, તો બ્રાઉઝરમાં જાતે ટાઈપ કરીને
echallan.parivahan.gov.inપર જાઓ અને તમારો વાહન નંબર નાખીને ચેક કરો. -
પેમેન્ટ ગેટવે: ક્યારેય પણ કોઈ એપ અથવા અજાણ્યા પોર્ટલ દ્વારા ચલણ ન ભરો. હંમેશા સત્તાવાર સરકારી પોર્ટલનો જ ઉપયોગ કરો.
નિષ્કર્ષ
સાયબર ગુનેગારો તમારી ‘ઉતાવળ’ અને ‘ડર’ નો ફાયદો ઉઠાવે છે. ટ્રાફિક ચલણનો મેસેજ મળતા જ તરત ગભરાશો નહીં. શાંત મગજથી લિંકનો સ્પેલિંગ અને વેબસાઇટનું સરનામું તપાસો. યાદ રાખો, સરકાર ક્યારેય તમારી પાસેથી બેંકિંગ વિગતો માંગશે નહીં કે કોઈ ખાનગી લિંક દ્વારા ચુકવણી કરવા માટે કહેશે નહીં.

૪. સાચા ચલણની ઓળખ કેવી રીતે કરવી?