ચૂંટણી પહેલા જ ખેલાયો ગંદો ખેલ: સુરત પૂર્વમાં હજારો મતદારોના નામ કમી કરવા પાયાવિહોણી અરજીઓ.
સુરત પૂર્વ વિધાનસભા વિસ્તારમાં મતદાર યાદી સુધારણા પ્રક્રિયા દરમિયાન સર્જાયેલ આ વિવાદ અત્યંત ગંભીર વળાંક લઈ રહ્યો છે. લોકશાહીના પાયા સમાન ‘મતાધિકાર’ પર તરાપ મારવાના આક્ષેપો સાથે સ્થાનિક મતદારોમાં ભારે રોષ જોવા મળી રહ્યો છે.
સુરત પૂર્વ વિધાનસભા: મતદાર યાદીમાંથી નામ કમી કરવાનું ‘ષડયંત્ર’?
સુરતના પૂર્વ વિધાનસભા મત વિસ્તારમાં છેલ્લા કેટલાક દિવસોથી મતદાર યાદીના પુનરાવર્તનની કામગીરી ચાલી રહી છે. આ પ્રક્રિયા દરમિયાન સેંકડો મતદારોએ આક્ષેપ કર્યો છે કે એક ચોક્કસ રાજકીય પક્ષના ઈશારે તેમના નામ મતદાર યાદીમાંથી કમી કરવા માટે ‘ફોર્મ નંબર ૭’ (નામ કમી કરવા માટેની વાંધા અરજી) મોટા પાયે ભરાવવામાં આવ્યા છે. મતદારોનો આક્ષેપ છે કે આ કોઈ ટેકનિકલ ભૂલ નથી પરંતુ આગામી ચૂંટણીઓને ધ્યાનમાં રાખીને કરવામાં આવેલું એક પદ્ધતિસરનું રાજકીય ષડયંત્ર છે, જેથી ચોક્કસ વર્ગના મતદારોને મતાધિકારથી વંચિત રાખી શકાય.
જીવિત મતદારોને ‘મૃત’ જાહેર કરાયા: વાંધા અરજીઓનો વિવાદ
આ વિવાદમાં સૌથી ચોંકાવનારી બાબત એ છે કે જે મતદારો વર્ષોથી તે જ વિસ્તારમાં રહે છે અને હયાત છે, તેમને વાંધા અરજીઓમાં ‘મૃત’ અથવા ‘સ્થળાંતરિત’ (બીજે રહેવા ગયેલા) જાહેર કરી દેવામાં આવ્યા છે. અનેક મતદારોએ મીડિયા સમક્ષ આવીને પુરાવા રજૂ કર્યા છે કે તેઓ તે જ સરનામે રહે છે, છતાં રાજકીય એજન્ટો દ્વારા ખોટી સહીઓ અને ખોટા પંચનામા ઉભા કરીને તેમને યાદીમાંથી બહાર કાઢવાના પ્રયાસો થયા છે. લાલગેટ અને આસપાસના વિસ્તારોમાં આવા સેંકડો કિસ્સાઓ પ્રકાશમાં આવ્યા છે જ્યાં આખેઆખા પરિવારના નામ કમી કરવા માટે પાયાવિહોણી અરજીઓ કરવામાં આવી છે.
લાલગેટ પોલીસ સ્ટેશનમાં હંગામો અને પોલીસની ભૂમિકા
જ્યારે મતદારોને આ બાબતની જાણ થઈ ત્યારે મોટી સંખ્યામાં લોકો રોષે ભરાઈને લાલગેટ પોલીસ સ્ટેશન પહોંચ્યા હતા. મતદારોની માંગ હતી કે જેમણે ખોટા સોગંદનામા અને ખોટી માહિતી આપીને ફોર્મ નંબર ૭ ભર્યા છે, તેમની સામે ફોજદારી ગુનો દાખલ કરવામાં આવે. જોકે, પોલીસ દ્વારા આ મામલો ચૂંટણી પંચના અધિકારક્ષેત્રમાં આવતો હોવાનું કહીને અરજી લેવાનો ઇનકાર કરવામાં આવતા સ્થિતિ વધુ વણસી હતી. પોલીસ અને મતદારો વચ્ચે લાંબી દલીલો થઈ હતી, જેના કારણે પોલીસ સ્ટેશનની બહાર લાંબા સમય સુધી હંગામો ચાલ્યો હતો.
ફોર્મ નંબર ૭ ના દુરુપયોગ અંગે કાયદાકીય જોગવાઈઓ
ચૂંટણી કાર્ડના નિયમો મુજબ, ફોર્મ નંબર ૭ નો ઉપયોગ માત્ર ત્યારે જ કરી શકાય જ્યારે કોઈ વ્યક્તિ ખરેખર મૃત્યુ પામી હોય અથવા કાયમી ધોરણે રહેઠાણ બદલી નાખ્યું હોય. જો કોઈ વ્યક્તિ જાણીજોઈને ખોટી માહિતી આપીને કોઈનું નામ કમી કરાવવાનો પ્રયાસ કરે, તો તે લોક પ્રતિનિધિત્વ અધિનિયમ (Representation of the People Act) હેઠળ ગુનો બને છે. સુરત પૂર્વના મતદારોની માંગ છે કે ચૂંટણી પંચે આ તમામ વાંધા અરજીઓની તટસ્થ તપાસ કરવી જોઈએ અને પાયાવિહોણી અરજી કરનાર રાજકીય એજન્ટો સામે કડક પગલાં ભરવા જોઈએ જેથી ભવિષ્યમાં કોઈના મતાધિકાર સાથે ચેડાં ન થાય.
રાજકીય પ્રત્યાઘાતો અને ભાવિ વ્યૂહરચના
આ ઘટનાને પગલે સુરતના રાજકારણમાં ગરમાવો આવી ગયો છે. વિરોધ પક્ષોએ આક્ષેપ કર્યો છે કે સત્તાધારી પક્ષ હારના ડરથી લઘુમતી અને પ્રતિકૂળ મતદારોના નામ કમી કરાવી રહ્યો છે. બીજી તરફ, સામાજિક સંગઠનોએ પણ આ મામલે હાઈકોર્ટમાં જવાની તૈયારી દર્શાવી છે. મતદારોએ ચીમકી આપી છે કે જો વહીવટી તંત્ર દ્વારા યોગ્ય કાર્યવાહી કરવામાં નહીં આવે અને ખોટી વાંધા અરજીઓ રદ કરવામાં નહીં આવે, તો આગામી દિવસોમાં સુરત કલેક્ટર કચેરી ખાતે ઉગ્ર આંદોલન કરવામાં આવશે.
