25 વર્ષ બાદ રાષ્ટ્રીય મંચ પર એકઠા થશે રાજ્ય ચૂંટણી કમિશનરો, ચૂંટણી પંચ કરશે સંમેલનની યજમાની
ભારત નિર્વાચન આયોગ (Election Commission of India) આગામી ૨૪ ફેબ્રુઆરી ૨૦૨૬ ના રોજ રાજ્ય ચૂંટણી કમિશનરોના રાષ્ટ્રીય સંમેલનનું આયોજન કરવા જઈ રહ્યું છે. આ મહત્વપૂર્ણ સંમેલન નવી દિલ્હીના ભારત મંડપમ ખાતે યોજાશે, જેમાં દેશના તમામ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના રાજ્ય ચૂંટણી કમિશનરો સહભાગી થાય તેવી શક્યતા છે.
આ સંમેલન એટલા માટે પણ ખાસ માનવામાં આવે છે કારણ કે તે લગભગ અઢી દાયકા બાદ યોજાઈ રહ્યું છે. આ અગાઉ આવું રાષ્ટ્રીય સંમેલન વર્ષ ૧૯૯૯માં યોજાયું હતું.
ભારત મંડપમમાં ઐતિહાસિક આયોજન
ચૂંટણી પંચના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર, લાંબા અંતરાલ બાદ થઈ રહેલા આ આયોજનને કેન્દ્ર અને રાજ્યો વચ્ચે ચૂંટણીલક્ષી સંકલનને નવી દિશા આપનારું પગલું માનવામાં આવે છે.
મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર કરશે સંમેલનની આગેવાની
આ રાષ્ટ્રીય સંમેલનની અધ્યક્ષતા મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર જ્ઞાનેશ કુમાર કરશે. તેમની સાથે ચૂંટણી કમિશનર ડૉ. સુખબીર સિંહ સંધૂ અને ડૉ. વિવેક જોશી પણ મંચ પર ઉપસ્થિત રહેશે. ઉદ્ઘાટન સત્રમાં આ ત્રણેય વરિષ્ઠ અધિકારીઓ રાજ્ય ચૂંટણી કમિશનરોને સંબોધિત કરશે અને ચૂંટણી વ્યવસ્થા સાથે જોડાયેલા મહત્વના વિષયો પર પોતાના વિચારો રજૂ કરશે.
સંકલન અને સહયોગ વધારવા પર રહેશે ધ્યાન
સંમેલનમાં રાજ્ય ચૂંટણી કમિશનરો તેમના કાનૂની અને તકનીકી સલાહકારો સાથે ભાગ લેશે. આ ઉપરાંત તમામ ૩૬ રાજ્યો અને કેન્દ્રશાસિત પ્રદેશોના મુખ્ય નિર્વાચન અધિકારીઓ (CEO) પણ ચર્ચા પ્રક્રિયાનો હિસ્સો બનશે. આ આયોજનનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ચૂંટણી સંચાલન અને વહીવટી વ્યવસ્થામાં ભારત નિર્વાચન આયોગ અને રાજ્ય ચૂંટણી આયોગો વચ્ચે બહેતર તાલમેલ સ્થાપિત કરવાનો છે.
ટેકનોલોજી અને ચૂંટણી કાયદાઓ પર મંથન
સંમેલન દરમિયાન વિવિધ વિષયો પર સત્રો યોજાશે, જેમાં નીચે મુજબના મુદ્દાઓ પ્રમુખ રહેશે:
- મતદાર પાત્રતા અંગેના કાયદા અને નિયમો.
- ચૂંટણી પંચ દ્વારા અપનાવવામાં આવેલી નવી તકનીકી પહેલ.
- ECINET ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ અને ઈલેક્ટ્રોનિક વોટિંગ મશીન (EVM) નો ઉપયોગ.
- ચૂંટણી વહીવટમાં તકનીકી નવાચારો અને પડકારો.
રાજ્યોને મળશે ચૂંટણી પંચના અનુભવનો લાભ
ભારત નિર્વાચન આયોગ આ તકે મતદાર યાદી તૈયાર કરવા અને બંધારણીય રીતે ચૂંટણી કરાવવાના પોતાના લાંબા ગાળાના અનુભવો રાજ્ય ચૂંટણી આયોગો સાથે વહેંચશે. જેનો ઉદ્દેશ્ય રાજ્ય સ્તરે ચૂંટણી પ્રક્રિયાઓને વધુ પારદર્શક અને મજબૂત બનાવવાનો છે.
રાજ્ય ચૂંટણી આયોગોની ભૂમિકા
રાજ્ય ચૂંટણી આયોગોની રચના ૭૩મા અને ૭૪મા બંધારણીય સુધારા હેઠળ કરવામાં આવી છે. આ આયોગો પંચાયતો અને નગરપાલિકાઓની ચૂંટણી માટે મતદાર યાદી તૈયાર કરવા અને ચૂંટણી પ્રક્રિયાના નિરીક્ષણ, નિર્દેશન અને નિયંત્રણ માટે જવાબદાર છે. આ રાષ્ટ્રીય સંમેલન સ્થાનિક સ્વરાજ્યની ચૂંટણીઓની પ્રક્રિયાને વધુ સુદ્રઢ બનાવવાની દિશામાં એક મહત્વનું કદમ સાબિત થશે.
