ભારત-કેનેડા સંબંધોમાં ‘નવા મિત્ર’ માર્ક કાર્નીનો પ્રવેશ: સંબંધો સુધારા તરફ!
ભારત અને કેનેડાના સંબંધોમાં છેલ્લા કેટલાક સમયથી આવેલી ખટાશ હવે દૂર થવાના સંકેતો મળી રહ્યા છે. ખાસ કરીને, કેનેડાના પૂર્વ વડા પ્રધાન જસ્ટિન ટ્રુડોના સ્થાને માર્ક કાર્ની એ પદભાર સંભાળ્યા પછી દ્વિપક્ષીય સંબંધો ફરીથી પાટા પર આવવાની શરૂઆત થઈ છે.
હાલમાં જ દક્ષિણ આફ્રિકાના જોહાનિસબર્ગમાં યોજાયેલા G-20 શિખર સંમેલનમાં વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને કેનેડિયન સમકક્ષ માર્ક કાર્ની વચ્ચે ખૂબ જ ગરમજોશીપૂર્ણ મુલાકાત થઈ હતી, જેને બંને દેશોના રાજદ્વારી સંબંધોમાં સુધારાની દિશામાં એક મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું માનવામાં આવી રહ્યું છે.
જસ્ટિન ટ્રુડોનો યુગ સમાપ્ત: સંબંધોમાં સુધારો
જસ્ટિન ટ્રુડોના કાર્યકાળ દરમિયાન ભારત અને કેનેડાના સંબંધોમાં અનેક મુદ્દે તણાવ જોવા મળ્યો હતો, ખાસ કરીને ભારત વિરોધી અલગતાવાદી તત્વોની કેનેડાની ધરતી પરની પ્રવૃત્તિઓને લઈને. જોકે, માર્ક કાર્નીના વડા પ્રધાન બન્યા પછી, પરિસ્થિતિ બદલાતી જોવા મળી રહી છે.
વડા પ્રધાન મોદી અને વડા પ્રધાન કાર્નીની G-20 માં થયેલી મુલાકાતે બંને દેશો વચ્ચેની કમ્યુનિકેશન ચેનલોને પુનઃસ્થાપિત કરી છે. આ મુલાકાત એ સંકેત આપે છે કે કેનેડાની નવી સરકાર ભારત સાથેના પોતાના ભૂતકાળના તણાવપૂર્ણ સંબંધોને ભૂલીને, એક નવા અને રચનાત્મક તબક્કા તરફ આગળ વધવા માગે છે.
સંસદીય સ્તરે પણ પહેલ
માત્ર ટોચના નેતાઓ જ નહીં, પરંતુ સંસદીય સ્તરે પણ સંબંધોને મજબૂત કરવાની દિશામાં પ્રયાસો શરૂ થયા છે.
- મહત્વપૂર્ણ બેઠક: ભારતીય હાઇ કમિશનર દિનેશ કે. પટનાયકે તાજેતરમાં કેનેડાની હાઉસ ઓફ કોમન્સ (House of Commons) ના સ્પીકર ફ્રાન્સિસ સ્કારપાલેગિયા સાથે મુલાકાત કરી હતી.
- મુખ્ય ચર્ચા: આ મુલાકાત દરમિયાન, બંને દેશો વચ્ચેના સંસદીય સંબંધોને આગળ વધારવા, સાંઝા લોકશાહી મૂલ્યો અને ભવિષ્યમાં સહકારની તકો પર ઉપયોગી ચર્ચા કરવામાં આવી હતી.
આ પ્રકારની ઉચ્ચ-સ્તરીય બેઠકો એ વાતનો પુરાવો છે કે બંને પક્ષો દ્વિપક્ષીય સંબંધોને ફરીથી ગાઢ બનાવવા માટે ગંભીર છે. ભારત અને કેનેડા બંને વિશાળ અને જીવંત લોકશાહી દેશો છે, અને તેમના સહકારથી વૈશ્વિક મંચ પર સકારાત્મક અસર પડી શકે છે.
માર્ક કાર્ની: એક મજબૂત અર્થશાસ્ત્રી
વડા પ્રધાન માર્ક કાર્ની એક આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે જાણીતા અર્થશાસ્ત્રી છે. તેઓ અગાઉ બેન્ક ઓફ કેનેડાના ગવર્નર અને બેન્ક ઓફ ઇંગ્લેન્ડના ગવર્નર તરીકે પણ સેવા આપી ચૂક્યા છે. તેમની આર્થિક દૂરંદેશી અને વૈશ્વિક અનુભવ ભારત જેવા ઝડપથી વિકસતા અર્થતંત્ર સાથેના સંબંધોને મજબૂત કરવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
બંને દેશો વચ્ચે વેપાર, રોકાણ અને લોકો વચ્ચેના સંબંધો (People-to-People Ties) ને પ્રોત્સાહન આપવા માટેની વિશાળ સંભાવનાઓ છે. માર્ક કાર્નીની સરકારનો આર્થિક વિકાસ પર ભાર, ભારતની આર્થિક મહત્વાકાંક્ષાઓ સાથે તાલ મિલાવી શકે છે.
નિષ્ણાતો માની રહ્યા છે કે, ટ્રુડોના કાર્યકાળમાં ઉભા થયેલા રાજકીય વિવાદોને પાછળ છોડીને, હવે આર્થિક અને રાજદ્વારી સહકાર પર ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવશે. વડાપ્રધાન મોદી અને વડાપ્રધાન કાર્નીની નવી મિત્રતાથી બંને દેશો આર્થિક અને ભૌગોલિક-રાજકીય ક્ષેત્રોમાં મજબૂત ભાગીદાર બનીને ઉભરી શકે છે.

