UIDAIની નવી ડિજિટલ સુવિધા, આધાર ધારકોને મળશે મોટી રાહત
હોટેલમાં ચેક-ઇન કરવાનું હોય, હોસ્પિટલમાં દાખલ થવાનું હોય કે પછી કોઈ નવી જગ્યાએ પોતાની ઓળખ સાબિત કરવાની હોય, દરેક જગ્યાએ આધાર કાર્ડની ફોટોકોપી આપવાની મજબૂરી હવે ભૂતકાળ બનવા જઈ રહી છે. ભારતીય વિશિષ્ટ ઓળખUIDAIએ દેશમાં ડિજિટલ અને પેપરલેસ વેરિફિકેશનને પ્રોત્સાહન આપવા માટે એક ખૂબ જ મોટું પગલું ભર્યું છે. UIDAIએ તાજેતરમાં 300થી વધુ નવી સંસ્થાઓ અને કંપનીઓને પોતાની ઓફલાઇન વેરિફિકેશન સિસ્ટમ સાથે જોડી છે.
આ નવા બદલાવથી સામાન્ય જનતાને કાગળની કાર્યવાહીથી રાહત મળવાની સાથે-સાથે પ્રાઇવસી અને ડેટા સુરક્ષાના મોરચે પણ મોટી મજબૂતી મળશે. ચાલો ખૂબ જ સરળ ભાષામાં સમજીએ કે આ નવી સિસ્ટમ કેવી રીતે કામ કરશે અને તેનાથી સામાન્ય લોકોને શું-શું ફાયદા થશે.
300થી વધુ સંસ્થાઓ જોડાઈ, હવે કાગળની ફોટોકોપીની રજા
UIDAIએ હોસ્પિટાલિટી (હોટેલ), હેલ્થકેર (હોસ્પિટલ), એજ્યુકેશન (શાળા-કોલેજ) અને ગিগ ઇકોનોમી (ડિલિવરી અને રાઈડ-શેરિંગ સર્વિસિસ) સાથે જોડાયેલી લગભગ 300 સંસ્થાઓને ‘ઓફલાઇન વેરિફિકેશન સીકિંગ એન્ટિટીઝ’ (OVSEs) તરીકે રજીસ્ટર કરી છે.
આનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય એ છે કે લોકો જગ્યા-જગ્યે પોતાના આધારની ફિઝિકલ ફોટોકોપી કે કાગળ જમા ન કરાવે. હવે વેરિફિકેશન સંપૂર્ણપણે ડિજિટલ અને સહમતિ (Consent-Based) પર આધારિત હશે. આનાથી ન માત્ર તમારો સમય બચશે, પરંતુ સૌથી મોટો ફાયદો એ થશે કે તમારી આધાર કૉપીના ખોટા ઉપયોગ કે લીક થવાનું જોખમ હંમેશા માટે સમાપ્ત થઈ જશે.
આ નવી પેપરલેસ વેરિફિકેશન સિસ્ટમ કેવી રીતે કામ કરશે?
આ સમગ્ર પ્રોસેસ અત્યંત સુરક્ષિત અને યુઝર-ફ્રેન્ડલી છે, જે આધાર એપ દ્વારા કામ કરે છે:
પ્રાઇવસી પર પૂરો કંટ્રોલ: સેવા લેતી વખતે તમે જાતે જ નક્કી કરી શકશો કે સામેવાળી કંપની કે હોટેલને તમારે કઈ માહિતી આપવી છે. તમે ઈચ્છો તો માત્ર જરૂરી વિગતો (જેમ કે માત્ર નામ અને ફોટો) જ શેર કરી શકો છો.
અસલી નંબર સુરક્ષિત રહેશે: સૌથી મોટી સુરક્ષા એ છે કે વેરિફિકેશન દરમિયાન તમારો 12 અંકનો અસલી આધાર નંબર સામેવાળી સંસ્થા કે હોટેલ સુધી પહોંચશે નહીં.
ડેટા ચોરીનું જોખમ ઘટશે: વેરિફિકેશન કરતી કંપનીઓને સીધા UIDAIના સેન્ટ્રલ ડેટાબેઝ સાથે જોડાવવાની પણ જરૂર નહીં પડે, જેનાથી ડેટા ચોરીનું જોખમ ખૂબ જ ઓછું થઈ જાય છે.
એપની વધતી લોકપ્રિયતા અને બાયોમેટ્રિક સિક્યોરિટી
એપની વધતી લોકપ્રિયતા અને બાયોમેટ્રિક સિક્યોરિટીUIDAIની આ મોબાઈલ એપ સામાન્ય જનતા વચ્ચે ખૂબ જ ઝડપથી લોકપ્રિય થઈ રહી છે. આ એપના અત્યાર સુધીમાં 7.5 કરોડથી વધુ ડાઉનલોડ થઈ ચૂક્યા છે. લોકો કોઈપણ આધાર કેન્દ્રના ચક્કર કાપ્યા વગર સીધા એપના માધ્યમથી જ પોતાનો રજીસ્ટર્ડ મોબાઈલ નંબર પણ અપડેટ કરી રહ્યા છે.
આ ઉપરાંત, પ્રાઇવસીને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે યૂઝર્સે અત્યાર સુધીમાં 4.6 કરોડ વખત બાયોમેટ્રિક લોક/અનલોક ફીચરનો ઉપયોગ કર્યો છે. આનાથી કોઈ પણ તમારા ફિંગરપ્રિન્ટ કે આઇરિસ (આંખના સ્કેન)નો દુરુપયોગ કરી શકશે નહીં.
ડેટા પ્રોટેક્શન કાયદાને સંપૂર્ણપણે અનુરૂપ
UIDAIએ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે આ ફેરફારો દેશના ‘ડિજિટલ પર્સનલ ડેટા પ્રોટેક્શન (DPDP) એક્ટ’ (ડિજિટલ વ્યક્તિગત ડેટા સુરક્ષા કાયદો) સાથે સંપૂર્ણ સુસંગત છે. આ કાયદો ફરજિયાત બનાવે છે કે નાગરિકનો ડેટા માત્ર તેમની સ્પષ્ટ સંમતિથી જ એકત્રિત કરી શકાય, અને તે પણ માત્ર એટલો જ ડેટા લેવો જોઈએ જે ચોક્કસ હેતુ માટે અત્યંત આવશ્યક હોય.
UIDAIનું આ પગલું સામાન્ય માણસના રોજિંદા જીવનને સરળ તો બનાવશે જ, સાથે જ ડિજિટલ ઇન્ડિયાની દિશામાં ડેટા પ્રાઇવસી અને સુરક્ષાને એક નવા સ્તરે લઈ જશે.
