“નોકરી અમારી, યુવાનો તમારા!” જર્મનીએ ભારત સામે કેમ ચાલી સૌથી મોટી ચાલ?
આજના સમયમાં જ્યાં દુનિયાના અનેક દેશોમાં બેરોજગારી એક મોટી સમસ્યા બની ગઈ છે, ત્યાં યુરોપના સૌથી મજબૂત દેશોમાં ગણાતા જર્મનીમાં બિલકુલ વિપરીત પરિસ્થિતિ જોવા મળી રહી છે. જર્મની આ સમયે ભયંકર લેબર શોર્ટેજ એટલે કે કુશળ કામદારોની ભારે અછતનો સામનો કરી રહ્યો છે. જર્મન ઇકોનોમિક ઇન્સ્ટિટ્યુટ (IW)ના તાજા આંકડા જણાવે છે કે દેશમાં લગભગ 3,70,000 થી વધુ કુશળ જગ્યાઓ એવી છે, જે યોગ્ય ઉમેદવારો ન મળવાને કારણે ખાલી પડી છે.
આ ગંભીર સમસ્યાનો સામનો કરવા માટે હવે જર્મનીએ ભારત સહિત એશિયા અને દુનિયાના અન્ય દેશોના યુવાનો તરફ નજર દોડાવવાનું શરૂ કર્યું છે. ચાલો જાણીએ કે જર્મનીમાં અચાનક કેમ નોકરીઓનો ભંડાર ઉભો થયો છે અને ભારતીય યુવાનો માટે ત્યાં કેવા સુવર્ણ અવસરો બની રહ્યા છે.
બેરોજગારી છતાં કેમ નથી મળી રહ્યા કર્મચારીઓ?
આ સવાલ સૌના મનમાં આવે છે કે જ્યારે જર્મનીમાં લોકો બેરોજગાર છે, તો પછી કંપનીઓને કર્મચારીઓ કેમ નથી મળી રહ્યા? વાસ્તવમાં, આનું સૌથી મોટું કારણ ‘સ્કીલ્સ ગેપ’ એટલે કે લાયકાત અને નોકરીની જરૂરિયાતો વચ્ચેનું મોટું અંતર છે.
ઉદાહરણ તરીકે, જો કોઈ ક્ષેત્રમાં મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટરના લોકો બેરોજગાર બેઠા છે, તો બીજી તરફ હોસ્પિટલોમાં નર્સો, ટેકનિકલ સેક્ટરમાં ઇલેક્ટ્રિશિયન અને કન્સ્ટ્રક્શનમાં હીટિંગ એન્જિનિયરોની ભારે માંગ છે. દરેક બેરોજગાર વ્યક્તિ દરેક કામ માટે ફિટ બેસતો નથી. આંકડાઓ અનુસાર, વર્ષ 2025માં જર્મનીમાં લગભગ 157 એવા વ્યવસાયો હતા, જ્યાં કુશળ કર્મચારીઓની સખત અછત નોંધાઈ હતી.
ભારત પર કેમ આશા રાખી રહ્યું છે જર્મની?
પોતાની આ અછતને પૂરી કરવા માટે જર્મની હવે ચોક્કસ દેશો સાથે મળીને કામ કરી રહ્યું છે. આનું એક શ્રેષ્ઠ ઉદાહરણ ભારતના તમિલનાડુમાં જોવા મળે છે, જ્યાં સંભવિત નર્સોને ખાસ કરીને જર્મન ભાષાની તાલીમ આપવામાં આવી રહી છે. ત્યારબાદ ત્યાંની હોસ્પિટલો અને રિક્રુટમેન્ટ એજન્સીઓ યોગ્ય ઉમેદવારોને સીધી જર્મનીમાં નોકરી અપાવવામાં મદદ કરી રહી છે.
આ ઉપરાંત, વિયેતનામ અને અન્ય દેશોમાંથી પણ કુશળ કામદારોની ભરતીના પ્રયાસો થઈ રહ્યા છે. જર્મનીએ આ દિશામાં એક પગલું આગળ વધારતા આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે યોગ્ય ભરતી અને કર્મચારીઓને તાલીમ આપવાને પ્રોત્સાહન આપવા માટે ‘WE-Fair Alliance’ ની શરૂઆત પણ કરી છે.
દર વર્ષે લાખો વિદેશી કર્મચારીઓની જરૂર
જર્મનીની વસ્તી ઝડપથી વૃદ્ધ થઈ રહી છે અને કામકાજ કરનારા લોકોની સંખ્યા સતત ઘટી રહી છે. ઇન્સ્ટિટ્યુટ ફોર એમ્પ્લોયમેન્ટ રિસર્ચ (IAB)ના અનુમાન મુજબ, જર્મનીને પોતાના વર્કફોર્સને જાળવી રાખવા માટે દર વર્ષે લગભગ 3 થી 4 લાખ વધારાના કુશળ કર્મચારીઓની જરૂર છે.
જો મુખ્ય ક્ષેત્રોની વાત કરીએ, તો જર્મનીમાં આ ક્ષેત્રોના લોકોની સૌથી વધુ માંગ છે:
ઇલેક્ટ્રિશિયન અને વીજળીના નિષ્ણાતો
હીટિંગ અને એર કન્ડિશનિંગ ટેકનિશિયન
બાંધકામ (Construction) ક્ષેત્રના નિષ્ણાતો
મેકાટ્રોનિક્સ કર્મચારીઓ
નર્સો અને હેલ્થકેર પ્રોફેશનલ્સ
પરિસ્થિતિ એ છે કે વર્ષ 2025માં જર્મનીમાં માત્ર કુશળ ટ્રેડ્સ સાથે જોડાયેલા પદોને ભરવામાં સરેરાશ 242 દિવસનો લાંબો સમય લાગ્યો હતો.
જર્મની સામે એક મોટો પડકાર: કર્મચારીઓને રોકી રાખવા
માત્ર બહારથી લોકોને બોલાવી લેવા જ જર્મની માટે પૂરતું નથી, પરંતુ તેમને લાંબા સમય સુધી પોતાના દેશમાં રોકી રાખવા પણ એક મોટો પડકાર છે. ભાષાની સમસ્યા, રહેવા માટે ઘર મેળવવામાં મુશ્કેલી, સરકારી પ્રક્રિયાઓમાં વિલંબ અને ભેદભાવ જેવા કારણોસર ઘણા વિદેશી કર્મચારીઓ થોડા સમય પછી જર્મની છોડીને પાછા જતા રહે છે.
આ સમસ્યાને દૂર કરવા માટે હવે જર્મની સરકાર એક નવી ‘Work-and-Stay Agency’ બનાવવાની યોજના પર કામ કરી રહી છે. તેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય ઇમિગ્રેશન પ્રક્રિયાને સરળ બનાવવાનો અને ડિજિટલ અરજીઓની સુવિધા આપવાનો છે જેથી બહારથી આવતા લોકોને કોઈ મુશ્કેલી ન પડે.
વર્ષ 2035 સુધીમાં વધશે વરિષ્ઠ નાગરિકોની વસ્તી
જર્મનીના ફેડરલ સ્ટેટિસ્ટિકલ ઓફિસના અનુમાન મુજબ, વર્ષ 2035 સુધીમાં દેશની લગભગ એક ચોਥાઈ વસ્તી 67 વર્ષ કે તેથી વધુ ઉંમરની થઈ શકે છે. જેમ જેમ વ્રદ્ધોની વસ્તી વધશે, તેમ તેમ કામ કરનાર વસ્તીની અછત પણ વધુ ઊંડી બનશે. આ જ કારણ છે કે ભારત જેવા યુવા દેશ માટે જર્મનીમાં સ્કિલ્ડ વર્કર તરીકે કરિયર બનાવવાની તકો ઝડપથી ખુલી રહી છે.
