ખેડૂતો અને કૃષિ ક્ષેત્ર માટે RBIનો મોટો પ્રસ્તાવ! હવે એગ્રીકલ્ચર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર લોન માટે ₹100 કરોડની મર્યાદા, બેંકોને મળશે રાહત
ભારતમાં કૃષિ ક્ષેત્રને વધુ મજબૂત બનાવવા અને ખેડૂતોને આધુનિક સુવિધાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવાના હેતુથી રિઝર્વ બેંક ઓફ ઇન્ડિયા (RBI)એ એક મહત્ત્વપૂર્ણ પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. RBI કૃષિ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે આપવામાં આવતી લોનની પ્રાયોરિટી સેક્ટર લેન્ડિંગ (PSL) મર્યાદામાં મોટો ફેરફાર કરવાની તૈયારી કરી રહી છે. નવા પ્રસ્તાવ અનુસાર, કૃષિ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ માટે પ્રતિ ઋણધારક લોનની મર્યાદા વધારીને ₹100 કરોડ કરવાની વિચારણા કરવામાં આવી છે.
આ નિર્ણયથી ખાસ કરીને કોલ્ડ સ્ટોરેજ, વેરહાઉસ, કૃષિ ઉત્પાદનના સંગ્રહ અને ખેતી સાથે જોડાયેલા માળખાકીય વિકાસના પ્રોજેક્ટ્સને ફાયદો થઈ શકે છે. જો આ પ્રસ્તાવ અમલમાં આવશે તો કૃષિ ક્ષેત્રમાં મોટા પાયે રોકાણને પ્રોત્સાહન મળી શકે છે.
શું છે RBIનો નવો પ્રસ્તાવ?
હાલમાં પ્રાયોરિટી સેક્ટર લેન્ડિંગ હેઠળ કૃષિ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર માટે લોન આપવાની મર્યાદા પ્રતિ ઋણધારક ₹50 કરોડ છે. RBI હવે આ મર્યાદા વધારીને ₹100 કરોડ કરવા માગે છે.
આનો સીધો અર્થ એ છે કે બેંકો કૃષિ ક્ષેત્રમાં ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઊભું કરવા માટે મોટા પ્રોજેક્ટ્સને વધુ ધિરાણ આપી શકશે. ખાસ કરીને એવા પ્રોજેક્ટ્સને ફાયદો થશે, જેમાં મોટા રોકાણની જરૂરિયાત હોય છે.
RBIના આ પ્રસ્તાવનો મુખ્ય હેતુ કૃષિ ક્ષેત્રમાં ધિરાણનો પ્રવાહ વધારવાનો અને જરૂરી માળખાકીય સુવિધાઓના વિકાસને વેગ આપવાનો છે.
કોલ્ડ સ્ટોરેજ અને વેરહાઉસિંગને મળશે પ્રોત્સાહન
ભારતમાં દર વર્ષે મોટી માત્રામાં ફળો, શાકભાજી અને અન્ય કૃષિ પેદાશો યોગ્ય સંગ્રહની સુવિધાના અભાવે બગડી જાય છે. ખેડૂતોને ઘણી વખત ઉત્પાદન તૈયાર થયા બાદ તરત જ ઓછા ભાવે વેચાણ કરવાની ફરજ પડે છે.
જો કોલ્ડ સ્ટોરેજ અને આધુનિક વેરહાઉસની સંખ્યા વધે તો ખેડૂતો પોતાના પાકને લાંબા સમય સુધી સુરક્ષિત રાખી શકશે. બજારમાં સારા ભાવ મળે ત્યારે વેચાણ કરવાની તક પણ મળશે.
RBIના પ્રસ્તાવથી નીચેના ક્ષેત્રોમાં રોકાણ વધવાની શક્યતા છે:
- આધુનિક કોલ્ડ સ્ટોરેજ અને રેફ્રિજરેટેડ વેરહાઉસ.
- કૃષિ પેદાશોના સંગ્રહ અને પરિવહનની સુવિધાઓ.
- અનાજના ગોડાઉન અને વૈજ્ઞાનિક સંગ્રહ વ્યવસ્થા.
- કૃષિ ઉત્પાદનના પ્રોસેસિંગ સાથે જોડાયેલા ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર.
- પાકની ગુણવત્તા જાળવવા માટેની આધુનિક સુવિધાઓ.
ખેડૂતોને કેવી રીતે થશે ફાયદો?
કૃષિ ક્ષેત્રમાં ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરનો વિકાસ થશે તો તેનો સીધો અને આડકતરો લાભ ખેડૂતોને મળી શકે છે. પાકનો બગાડ ઘટશે, સંગ્રહની સુવિધા વધશે અને ખેડૂતોને પોતાની પેદાશના યોગ્ય ભાવ મેળવવાની તક મળશે.
આ ઉપરાંત, ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં નવા પ્રોજેક્ટ્સ શરૂ થવાથી રોજગારીની તકો પણ ઊભી થઈ શકે છે. ટ્રાન્સપોર્ટ, પેકેજિંગ, ગોડાઉન મેનેજમેન્ટ અને ફૂડ પ્રોસેસિંગ જેવા ક્ષેત્રોમાં નવા વ્યવસાયોને પ્રોત્સાહન મળી શકે છે.
બેંકો અને કૃષિ ઉદ્યોગો માટે પણ મહત્ત્વપૂર્ણ પગલું
પ્રાયોરિટી સેક્ટર લેન્ડિંગ હેઠળ બેંકોને કૃષિ સહિતના પ્રાથમિકતા ધરાવતા ક્ષેત્રોમાં નિર્ધારિત પ્રમાણમાં ધિરાણ આપવાનું હોય છે. RBIની આ દરખાસ્તથી બેંકોને મોટા કૃષિ ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સને આ શ્રેણી હેઠળ લોન આપવાની વધુ તક મળી શકે છે.
તેના કારણે કૃષિ ક્ષેત્રમાં ખાનગી રોકાણ વધવાની અને આધુનિક ટેક્નોલોજીનો ઉપયોગ વિસ્તરવાની સંભાવના છે.
