પુતિનને મોટો ઝટકો! 2027ની G20 સમિટમાં સામેલ થવા નહીં મળે આમંત્રણ, બ્રિટિશ PM એન્ડી બર્નહામનો મોટો નિર્ણય
રશિયા અને પશ્ચિમી દેશો વચ્ચે ચાલી રહેલો તણાવ હવે આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર પણ જોવા મળી રહ્યો છે. યુક્રેન યુદ્ધને કારણે રશિયાના રાષ્ટ્રપતિ વ્લાદિમીર પુતિન સામે અનેક દેશોએ પ્રતિબંધો લગાવ્યા છે. હવે બ્રિટને પણ પુતિનને લઈને મોટો નિર્ણય લીધો છે. બ્રિટનના વડાપ્રધાન એન્ડી બર્નહામે સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે વર્ષ 2027માં બ્રિટનના માન્ચેસ્ટર શહેરમાં યોજાનારી G20 સમિટમાં પુતિનને આમંત્રણ આપવામાં આવશે નહીં. આ નિવેદન બાદ આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં નવી ચર્ચા શરૂ થઈ છે.
પુતિનને સમિટમાં નહીં મળે પ્રવેશ
બ્રિટિશ વડાપ્રધાન એન્ડી બર્નહામે ‘ધ ઇકોનોમિસ્ટ’ સાથેની વાતચીત દરમિયાન પુતિનના G20 સમિટમાં સામેલ થવા અંગે પૂછાયેલા સવાલના જવાબમાં સ્પષ્ટ શબ્દોમાં ‘ના’ કહ્યું હતું.
તેમણે જણાવ્યું કે રશિયાના ઉચ્ચ અધિકારીઓ અને નેતૃત્વ સાથે જોડાયેલા લોકો પર બ્રિટનના પ્રતિબંધો લાગુ છે. આ પ્રતિબંધોને ધ્યાનમાં રાખતાં પુતિન બ્રિટનમાં યોજાનારી આગામી સમિટમાં હાજરી આપી શકશે નહીં.
જોકે, આ મામલે એક મહત્ત્વની ટેકનિકલ બાબત પણ છે. રશિયા હજુ પણ G20નું સભ્ય છે. તેથી તેને સંગઠનમાંથી બહાર કરી દેવાનો નિર્ણય માત્ર બ્રિટન એકલું લઈ શકે તેમ નથી. આમંત્રણ આપવાની પ્રક્રિયા પણ G20ના નિયમો હેઠળ ચાલે છે. તેમ છતાં બર્નહામે સ્પષ્ટ સંકેત આપ્યો છે કે વર્તમાન પ્રતિબંધોને કારણે પુતિન બ્રિટન નહીં આવે.
2027માં માન્ચેસ્ટરમાં યોજાશે G20 સમિટ
વર્ષ 2027ની G20 સમિટ બ્રિટનના માન્ચેસ્ટર શહેરમાં યોજાવાની છે. આ બેઠક 27 અને 28 નવેમ્બર, 2027ના રોજ યોજાશે. તેમાં વિશ્વની મોટી અર્થવ્યવસ્થાઓના નેતાઓ, રાજદ્વારીઓ અને આંતરરાષ્ટ્રીય સંગઠનોના પ્રતિનિધિઓ ભાગ લેશે.
બ્રિટન આ સમિટનો ઉપયોગ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર, વેપાર, સુરક્ષા અને ટેક્નોલોજી જેવા મહત્ત્વના મુદ્દાઓ પર ચર્ચા કરવા માટે કરવા માગે છે.
G20માં 19 દેશો ઉપરાંત યુરોપિયન યુનિયન અને આફ્રિકન યુનિયનનો સમાવેશ થાય છે. વૈશ્વિક GDPમાં આ સમૂહનો હિસ્સો આશરે 85 ટકા છે. આથી G20ની બેઠકને આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણ અને અર્થતંત્ર માટે અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ માનવામાં આવે છે.
પુતિનને લઈને અમેરિકા અને બ્રિટનના વલણમાં તફાવત
આ સમગ્ર ઘટનામાં સૌથી રસપ્રદ બાબત અમેરિકા અને બ્રિટનના અભિગમમાં જોવા મળી રહી છે. અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ડિસેમ્બર 2026માં મિયામી ખાતે યોજાનારી G20 બેઠક માટે પુતિનને આમંત્રણ આપ્યું હોવાના અહેવાલો સામે આવ્યા છે.
અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોએ પણ સપ્ટેમ્બરમાં જણાવ્યું હતું કે પુતિનને બેઠકમાં ભાગ લેવાની તક આપવામાં આવી છે. તેના દ્વારા તેઓ ટ્રમ્પ અને અન્ય વિશ્વ નેતાઓ સાથે સીધી વાતચીત કરી શકશે.
બીજી તરફ, બ્રિટનનું વલણ રશિયા પ્રત્યે કડક રહ્યું છે. યુક્રેન પર રશિયાના હુમલા બાદ બ્રિટને રશિયા સામે અનેક પ્રતિબંધો લગાવ્યા છે અને રશિયન સરકાર સાથે સીધી દ્વિપક્ષીય વાતચીત અંગે પણ કડક નીતિ અપનાવી છે.
ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગને આવકારવાની તૈયારી
પુતિનને આમંત્રણ નહીં આપવાની વાત કરનારા બર્નહામે ચીન સાથેના સંબંધો સુધારવાની ઇચ્છા પણ વ્યક્ત કરી છે. તેમણે ચીનના રાષ્ટ્રપતિ શી જિનપિંગના માન્ચેસ્ટર સમિટમાં સામેલ થવાની આશા વ્યક્ત કરી છે.
બર્નહામના મતે, G20 બેઠક અમેરિકા અને ચીન વચ્ચેના સંબંધો સુધારવા માટે પણ મહત્ત્વપૂર્ણ તક બની શકે છે. ખાસ કરીને આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI)ના વૈશ્વિક નિયમો અને સુરક્ષા અંગે બંને દેશો વચ્ચે સહમતી બનાવવાનો પ્રયાસ બ્રિટન કરવા માગે છે.
2027ની G20 સમિટ પહેલાં આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં અનેક નવા સમીકરણો ઊભાં થઈ શકે છે. રશિયા G20નું સભ્ય હોવા છતાં તેના રાષ્ટ્રપતિને બ્રિટનમાં આવકારવામાં નહીં આવે તે બાબત રાજદ્વારી ચર્ચાનો વિષય બની શકે છે. હવે જોવાનું એ રહેશે કે રશિયા આ નિર્ણય સામે શું વલણ અપનાવે છે અને અમેરિકા તથા અન્ય G20 દેશો આ મુદ્દે કેવી પ્રતિક્રિયા આપે છે.
