લાંબા સમય સુધી AC ચલાવવાથી કોમ્પ્રેસર પર પડે છે ખતરનાક લોડ, જાણી લો એક્સપર્ટ્સની સલાહ
ઉનાળાની ઋતુ હોય કે પછી ભેજવાળું ચોમાસુ, એર કંડિશનર (AC) આજના સમયમાં દરેક ઘરની સૌથી મોટી જરૂરિયાત બની ચૂક્યું છે. એપ્રિલની કાળઝાળ ગરમીથી લઈને ઓક્ટોબર સુધીની ઉકળાટ ભરેલી ગરમીમાં ઘણા લોકો એવા હોય છે જે રાહત મેળવવા માટે દિવસ-રાત, ચોવીસ કલાક AC ચાલુ રાખે છે. આપણને એવું લાગે છે કે ઘરને ઠંડુ રાખવાનો આ એકમાત્ર રસ્તો છે. પરંતુ શું તમે ક્યારેય એ વિચાર્યું છે કે જે મશીનને તમે એક પણ પળ રોક્યા વગર સતત ચલાવી રહ્યા છો, તેના પર કેટલું દબાણ પડી રહ્યું છે? જો તમે પણ એવા લોકોમાં સામેલ છો જે વગર વિચારે AC ને કલાકો સુધી ઓન રાખે છે, તો તમારે તુરંત સાવધ થઈ જવાની જરૂર છે. આજે અમે તમને એર કંડિશનરના ઉપયોગ સાથે જોડાયેલા કેટલાક એવા જરૂરી અને કામના નિયમો જણાવવા જઈ રહ્યા છીએ, જેને જાણવા દરેક AC યુઝર માટે અત્યંત જરૂરી છે.
શું ટેક્નિકલ દ્રષ્ટિએ ACને 24 કલાક ચલાવી શકાય?
જો ટેક્નિકલ પાસાઓ અને મશીનની બનાવટની વાત કરીએ, તો આજના આધુનિક ઇન્વર્ટર AC આ રીતે ડિઝાઇન કરવામાં આવે છે કે તે લાંબા સમય સુધી કામ કરી શકે. કાગળ પર જોવામાં આવે તો તમે ઈચ્છો તો AC ને વગર રોક્યે 24 કલાક પણ ચલાવી શકો છો. પરંતુ, તેને સંભવ માની લેવું અને વ્યવહારિક રીતે સાચું હોવું બંનેમાં બહુ મોટો તફાવત છે.
જો તમે AC ને દિવસ-રાત વગર કોઈ બ્રેક લીધે સતત ચલાવતા રહેશો, તો તેની સીધી અસર બે બાબતો પર પડશે—પહેલું તમારા મહિનાનું વીજળીનું બિલ, જે આસમાને પહોંચી જશે અને બીજું તમારા પાકીટ પર ભારે પડનાર AC ની રિપેરિંગનો ખર્ચ. સતત મશીન ચાલવાથી તેના પાર્ટ્સ જલદી ઘસાઈ જાય છે અને કુલિંગ ક્ષમતા પણ નબળી પડવા લાગે છે.
આખરે સતત કેટલા કલાક AC ચલાવવું સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે?
હવે સૌથી મોટો સવાલ એ ઉદ્ભવે છે કે જો 24 કલાક ચલાવવું યોગ્ય નથી, તો પછી AC ને સતત કેટલી વાર સુધી ઓન રાખવું જોઈએ? જાણકારો અને AC એક્સપર્ટ્સના મતે, કોઈપણ સામાન્ય સ્પ્લિટ અથવા વિન્ડો AC ને સતત 8 થી 10 કલાક સુધી ચલાવવું બિલકુલ સુરક્ષિત માનવામાં આવે છે.
જો તમે તમારા ઘર કે ઓફિસમાં AC ને સતત 8 થી 10 કલાક સુધી ચલાવી લીધું છે, તો આના પછી વધુ સારું એ રહેશે કે તેને 1 થી 2 કલાક માટે બંધ કરી દો. આવું કરવાથી AC ના કોમ્પ્રેસર અને અન્ય ભાગોને થોડો ‘રેસ્ટ’ મળી જાય છે, જેનાથી મશીનનું તાપમાન નિયંત્રિત રહે છે અને તેનું પરફોર્મન્સ હંમેશા ઉત્તમ બનેલું રહે છે.
જો 8-10 કલાક બંધ કરવું શક્ય ન હોય, તો શું કરવું?
ઘણીવાર એવી પરિસ્થિતિઓ હોય છે જ્યારે ઘરમાં મહેમાનો આવ્યા હોય અથવા બહાર એટલી ભયંકર ગરમી હોય કે AC ને વચ્ચે બંધ કરવું મુશ્કેલ હોય. આવા સંજોગોમાં તમે એક સ્માર્ટ રીત અપનાવી શકો છો—
-
તાપમાન (Temperature) વધારી દો: જો તમે AC ને સતત ચલાવવા માંગતા હોવ, તો તેનું ટેમ્પરેચર 18 કે 20 ડિગ્રી પર સેટ કરવાના બદલે થોડું વધારીને 24 કે 25 ડિગ્રી કરી દો.
-
આવું કરવાથી AC ના કોમ્પ્રેસર પર પડતું વધારાનું દબાણ (Extra Load) ઓછું થઈ જાય છે અને તે વગર કોઈ એક્સ્ટ્રા પ્રેશરના સરળતાથી કુલિંગ કરતું રહે છે.
સતત AC ચલાવવાના શું છે ખતરનાક ગેરફાયદા?
જો તમે AC ને વગર રોક્યે સતત ઘણા દિવસો સુધી ચલાવતા રહેશો, તો તેના ગંભીર પરિણામો ભોગવવા પડી શકે છે—
-
કોમ્પ્રેસર પર ભારે લોડ: AC નો જીવ તેનું કોમ્પ્રેસર હોય છે. સતત વગર રોક્યે ચાલવાથી કોમ્પ્રેસર ખૂબ જ ગરમ (Overheat) થઈ જાય છે. આવી સ્થિતિમાં કોમ્પ્રેસરના બળી જવાની કે ખરાબ થવાની શક્યતા અનેકગણી વધી જાય છે, જેનો રિપેરિંગ ખર્ચ નવું AC ખરીદવા જેટલો આવી શકે છે.
-
કુલિંગમાં ઘટાડો: મશીન જ્યારે હદથી વધારે ગરમ થઈ જાય છે, ત્યારે તેની ગેસ અને કુલિંગ કોઈલ સરખી રીતે કામ નથી કરી શકતી. પરિણામ એ આવે છે કે રૂમ ઠંડો થવાના બદલે માત્ર હવા ફેંકતો રહે છે.
-
વીજળીનું ભારે બિલ: સતત લોડ પર ચાલવાના કારણે કોમ્પ્રેસર વીજળીનો વપરાશ ખૂબ જ વધારી દે છે, જેનાથી મહિનાના અંતે તમારું વીજળીનું બિલ જોઈને હોશ ઉડી શકે છે.
ચોમાસા અને ઉનાળામાં AC ચલાવવાની સાચી રીત કઈ છે?
અવારનવાર લોકો ઋતુના હિસાબે AC ની સેટીંગ બદલવાનું ભૂલી જાય છે. જો તમે ઉનાળામાં AC ચલાવી રહ્યા છો, તો સૌથી શ્રેષ્ઠ અને સંતુલિત તાપમાન 23 થી 24 ડિગ્રી સેલ્સિયસ ની વચ્ચે માનવામાં આવે છે. આ તાપમાન શરીર માટે પણ આરામદાયક હોય છે અને મશીન પર પણ લોડ નથી નાખતું.
જ્યારે, જો તમે વરસાદ કે ચોમાસાના દિવસોમાં AC નો ઉપયોગ કરી રહ્યા છો, તો સામાન્ય કુલિંગ મોડના બદલે ‘ડ્રાય મોડ’ (Dry Mode) નો ઉપયોગ કરવો વધુ સમજદારી ભરેલું છે. ચોમાસાની ચીકણી ઉકળાટ અને ભેજ (Humidity) ને ખેંચવા માટે ડ્રાય મોડ સૌથી બેસ્ટ હોય છે. આનાથી ઘરનું વાતાવરણ પણ આહલાદક રહે છે અને AC પણ વગર કોઈ વધારાના દબાણના આરામથી પોતાનું કામ કરતું રહે છે.
AC એક મશીન છે અને તેને પણ આરામની જરૂર હોય છે. થોડી સાવધાની અને સમજદારી અપનાવીને તમે ન માત્ર તમારા AC ની આયુષ્ય લંબાવી શકો છો, પરંતુ વીજળીના બિલને પણ ભારે-ભરખમ થવાથી બચાવી શકો છો. એટલા માટે આજથી જ તમારી આદત બદલો અને AC ને યોગ્ય સમયે વિરામ આપવાનું શરૂ કરો.
