શું ગૌતમ અદાણી ફરી બન્યા એશિયાના સૌથી અમીર વ્યક્તિ? જાણો અદાણી શેરમાં 34% ના ઉછાળા પાછળનું મોટું સત્ય!
ભારતીય શેરબજારમાં ઉતાર-ચઢાવ અને તીવ્ર સ્પર્ધા વચ્ચે જો કોઈ એક કંપનીએ તાજેતરના સમયમાં સૌથી વધુ ધ્યાન ખેંચ્યું હોય, તો તે અદાણી ગ્રૂપની ફ્લેગશિપ કંપની અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝિસ લિમિટેડ (Adani Enterprises Ltd.) છે. જાન્યુઆરી 2023માં અમેરિકી શોર્ટ-સેલર ફર્મ હિંડનબર્ગ રિસર્ચના અહેવાલ બાદ અદાણી ગ્રૂપને જે જંગી આંચકો લાગ્યો હતો અને ગ્રૂપની માર્કેટ કેપિટલાઇઝેશનમાં લગભગ 150 બિલિયન ડૉલરથી વધુનું ધોવાણ થયું હતું, તે કપરા સમયમાંથી બહાર આવીને કંપનીએ હવે જબરદસ્ત પુનરુત્થાન (Comeback) સાબિત કરી બતાવ્યું છે.
વર્ષ 2026માં અત્યાર સુધીમાં અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝિસના શેરમાં 34% જેટલો જંગી ઉછાળો નોંધાયો છે. આ મજબૂત તેજી સાથે કંપની NSE Nifty 50 ઇન્ડેક્સમાં વર્ષ 2026નો સૌથી વધુ વળતર આપનારો (Top Performer/Gainer) શેર બનવાની દિશામાં ઝડપથી આગળ વધી રહી છે. નોંધનીય છે કે, અગાઉ વર્ષ 2022ના અંતમાં પણ અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝિસ 126% ના રિટર્ન સાથે નિફ્ટીમાં નંબર-1 પર રહી હતી. ત્રણ વર્ષના વાદળો વિખેરાયા બાદ કંપની ફરી એકવાર તે જ શિખર પર પહોંચવા તરફ અગ્રેસર છે.
વૈશ્વિક અને સ્થાનિક રોકાણકારોનો પુનઃ સ્થાપિત થતો અતૂટ વિશ્વાસ
અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝિસના આ અસાધારણ કમબેક પાછળ માત્ર સટોડિયાઓની તેજી નથી, પરંતુ દિગ્ગજ સંસ્થાકીય રોકાણકારોનો મજબૂત ભરોસો છે. હિંડનબર્ગના અહેવાલ બાદ અને યુએસ સત્તાવાળાઓ દ્વારા લાંચરુશવતના આક્ષેપો તેમજ સ્થાનિક રેગ્યુલેટર SEBI ની તપાસ વચ્ચે પણ મોટા ગ્લોબલ ફંડ્સે અદાણીમાં હિસ્સેદારી વધારી છે.
દિગ્ગજ રોકાણકારોની એન્ટ્રી: ધ કેપિટલ ગ્રૂપ (The Capital Group), ગોલ્ડમેન સૅક્સ (Goldman Sachs Group Inc.), કતાર હોલ્ડિંગ (Qatar Holding) અને ભારતની અગ્રણી મ્યુચ્યુઅલ ફંડ કંપની SBI ફંડ્સ મેનેજમેન્ટ લિમિટેડે બ્લોક ડીલ્સ અને ઓપન માર્કેટ ખરીદી દ્વારા અદાણીના શેરોમાં મોટું રોકાણ કર્યું છે.
મોર્ગન સ્ટેનલીનું બુલિશ વલણ: વિશ્વપ્રસિદ્ધ બ્રોકરેજ ફર્મ મોર્ગન સ્ટેનલીએ જૂન મહિનામાં અદાણી ગ્રૂપના પોર્ટ્સ, એરપોર્ટ્સ અને પાવર બિઝનેસ પર કવરેજ શરૂ કરતા તેને ‘Overweight’ રેટિંગ આપ્યું છે, જે દર્શાવે છે કે આ ક્ષેત્રમાં લાંબા ગાળાના ઉત્કૃષ્ટ રિટર્નની પૂરી શક્યતાઓ છે.
જંગી ફંડિંગ અને ધિરાણકર્તાઓનો સાથ: વૈશ્વિક બૅંકો અને ધિરાણકર્તાઓ હવે અદાણી ગ્રૂપને ધિરાણ આપવા માટે વધુ ઉત્સાહ બતાવી રહ્યા છે. અદાણી ગ્રૂપ અને એજકનેક્ટ્સ (EdgeConneX) ના ડેટા સેન્ટર જોઈન્ટ વેન્ચર ‘અદાણી કનેક્ટ્સ’ (AdaniConneX Pvt.) એ તેના ફાસ્ટ-ટ્રેક વિસ્તરણ માટે તાજેતરમાં જ $800 મિલિયન (આશરે ₹6,600 કરોડ) ની કન્સોર્ટિયમ લોન સફળતાપૂર્વક મેળવી છે.
Adani Enterprises, the flagship of Asia’s richest man Gautam Adani, is back to where it stood just before the conglomerate’s crisis began more than three years ago: the best-performing stock on India’s equity benchmark https://t.co/7ncYPgoqWc
— Bloomberg (@business) August 18, 2026
કાનૂની મોરચે મોટી રાહત અને MSCI ઇન્ડેક્સમાં વજન વધારો
અદાણી ગ્રૂપ સામે છેલ્લાં કેટલાક વર્ષોથી કાનૂની અને રેગ્યુલેટરી અનિશ્ચિતતાઓનો જે મોટો પડછાયો હતો, તે હવે ધીમે ધીમે દૂર થઈ રહ્યો છે. આ કાનૂની સ્પષ્ટતાઓએ રોકાણકારોના જોખમ (Risk Factor)ને નોંધપાત્ર રીતે ઘટાડી દીધું છે.
અમેરિકી કોર્ટ તરફથી ક્લીનચીટ: તાજેતરમાં યુએસ ડિસ્ટ્રિક્ટ જજે અદાણી પરિવાર સામેના સિક્યોરિટીઝ ફ્રોડના તમામ આરોપોને કાયમી ધોરણે (Permanently Dismissed) રદબાતલ કરી દીધા છે. આ નિર્ણયથી 2024થી ચાલી આવતા મોટા વિવાદનો અંત આવ્યો છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે ગ્રૂપની છબી વધુ સ્વચ્છ બની છે.
MSCI ફ્રી-ફ્લોટ રિવ્યૂ: વૈશ્વિક ઇન્ડેક્સ પ્રોવાઇડર MSCI Inc. એ તેના તાજેતરના રિવ્યૂમાં અદાણી ગ્રૂપની વિવિધ કંપનીઓના ‘ફ્રી-ફ્લોટ ફેક્ટર્સ’ (Free-float factors)માં વધારો કર્યો છે. આ ફેરફારના કારણે વૈશ્વિક પેસિવ ફંડ્સ (Passive Funds) જે ઇન્ડેક્સને ટ્રેક કરે છે, તેમના તરફથી અદાણીના શેરોમાં નવું ઇનફ્લો (રોકાણ) આવવાનો માર્ગ સુગમ બન્યો છે.
ભારતના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ગ્રોથનું મુખ્ય ચાલકબળ (Proxy for India’s Growth)
વેન્ચુરા સિક્યોરિટીઝના રિસર્ચ હેડ વિનીત બોલિંજકરના જણાવ્યા અનુસાર, “અદાણી મૂળભૂત રીતે પોતાના ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પોર્ટફોલિયો દ્વારા ભારતની વિકાસગાથા (India Growth Story) પર દાવ લગાવી રહ્યું છે. અદાણી જે પ્રકારની 20 થી 30 વર્ષની સ્પષ્ટ બિઝનેસ વિઝિબિલિટી આપે છે, તેવી ક્ષમતા ખૂબ જ ઓછી ભારતીય કંપનીઓમાં જોવા મળે છે.”
અદાણી ગ્રૂપ આજે દેશના મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રોમાં વ્યાપકપણે પથરાયેલું છે:
બંદરો અને લોજિસ્ટિક્સ (Ports & Logistics): ભારત સમુદ્રી વેપારનો મોટો હિસ્સો અદાણી પોર્ટ્સ દ્વારા હેન્ડલ થાય છે.
એરપોર્ટ્સ (Airports): દેશના અગ્રણી વિમાનમથકોનું સંચાલન અને આધુનિકીકરણ.
ગ્રીન એનર્જી અને પાવર (Green Energy & Power): રિન્યૂએબલ એનર્જી અને પાવર ટ્રાન્સમિશનમાં દેશનું નેતૃત્વ.
ડેટા સેન્ટર્સ અને ડિજિટલ ઇન્ફ્રા (Data Centres): આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને ડિજિટલ રિવોલ્યુશન માટે જરૂરી ડેટા સેન્ટર હબનું નિર્માણ.
આ તમામ ક્ષેત્રો ભારતના આગામી દાયકાઓના આર્થિક વિકાસના પાયાના પથ્થર છે, જેના કારણે રોકાણકારો આ ગ્રૂપને ‘ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર બૂમ’ નો સૌથી મોટો લાભાર્થી ગણે છે.
માર્કેટ કેપમાં ₹4 ટ્રિલિયનનો ઉછાળો અને ગૌતમ અદાણી ફરી એશિયાના ધનિક
રોકાણકારોના પુનઃઆગમન અને શેરના ભાવોમાં સતત વધારાને કારણે ચાલુ વર્ષ 2026માં અદાણી ગ્રૂપની તમામ લિસ્ટેડ કંપનીઓના કુલ માર્કેટ વેલ્યુએશનમાં 4 ટ્રિલિયન રૂપિયા (₹4,000,000 કરોડ) થી પણ વધુનો જંગી વધારો થયો છે. આ રેલીના પરિણામે ગ્રૂપના ચેરમેન ગૌતમ અદાણી ફરી એકવાર એશિયાના સૌથી ધનિક વ્યક્તિ (Asia’s Richest Person) નું સ્થાન મેળવવામાં સફળ રહ્યા છે.
દુબઈ સ્થિત આર્કેવિયમ કેપિટલના ચીફ ઇન્વેસ્ટમેન્ટ ઓફિસર મેક્સેન્સ વિસેઉના અનુસાર, “ભારતનું ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર સાયકલ કંપનીને કમાણીની મજબૂત કાનૂની લાઇન આપે છે. પરંતુ રોકાણકારો જે અદાણીમાં પાછા ફરી રહ્યા છે, તે કાનૂની સામાન્યીકરણ (Legal Normalization), ફંડિંગ એકસેસ અને કામગીરી પૂર્ણ કરવાની ક્ષમતા (Execution Strength) પર સક્રિય વિશ્વાસ વ્યક્ત કરી રહ્યા છે.”
ભવિષ્યના પડકારો અને સંભવિત જોખમો
જોકે, આ તેજી વચ્ચે નિષ્ણાતો અને વિશ્લેષકો કેટલાક લાંબા ગાળાના જોખમો પ્રત્યે પણ ધ્યાન દોરે છે:
ઓછું કવરેજ: બ્લૂમબર્ગના ડેટા અનુસાર, ₹4 ટ્રિલિયનથી વધુનું મૂલ્યાંકન ધરાવતી કંપનીઓમાં અદાણી એન્ટરપ્રાઇઝિસ એવી કંપની છે જેને સૌથી ઓછી (માત્ર 4) બ્રોકરેજ ફર્મ્સ કવર કરે છે.
એક્ઝિક્યુશન અને રીફાઇનાન્સિંગ રિસ્ક: ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર પ્રોજેક્ટ્સ ખૂબ મોટો સમય અને મૂડી માગી લે છે. પ્રોજેક્ટ પૂરા થવામાં કે વળતર મળવામાં વિલંબ થાય તો રીફાઇનાન્સિંગ અને સરકારી નીતિઓમાં બદલાવનું જોખમ રહેલું છે.
વિદેશી રોકાણ (FII): ચાલુ વર્ષની શરૂઆતમાં ભારતીય બજારમાંથી ગ્લોબલ ફંડ્સના પાછા ખેંચાવાને કારણે અદાણીમાં વિદેશી શેરહોલ્ડિંગમાં ઘટાડો થયો હતો, જેને પૂર્વવત આવવામાં થોડો સમય લાગી શકે છે.
