ભૂલી જાઓ બેરોજગારીનો ડર! AI ના કારણે માર્કેટમાં આવી ગઈ નવી નોકરીઓની ભરમાર
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) અને ઓટોમેશનના કારણે મોટા પાયે નોકરીઓ છીનવાઈ જશે અને બેરોજગારી વધશે, તેવી આશંકા લાંબા સમયથી વ્યક્ત કરવામાં આવી રહી હતી. પરંતુ વૈશ્વિક સ્તરે અને ખાસ કરીને અમેરિકાના લેબર માર્કેટમાંથી સામે આવેલા તાજેતરમાં મળેલા આંકડા આ ડરથી તદ્દન વિપરીત ચિત્ર રજૂ કરે છે. AI ક્ષેત્રે થઈ રહેલા સતત અને મોટા મૂડીરોકાણના કારણે માત્ર સુપર-સ્પેશિયલાઇઝ્ડ ટેકનોલોજી પ્રોફેશનલ્સની માંગ જ નથી વધી, પરંતુ આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ માટેનું મજબૂત ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર ઊભું કરનાર અને તેને સંભાળનાર બ્લુ-કોલર વર્કર્સ માટે પણ કમાણી અને રોજગારીની અઢળક નવી તકો સર્જાઈ રહી છે.
BBVA રિસર્ચના હેડ ઓફ ઇકોનોમિક એનાલિસિસ અને યુનિવર્સિટી ઓફ વેલેન્સિયાના પ્રોફેસર રાફેલ ડોમેનેકના મતે, AI સંબંધિત નોકરીઓમાં અભૂતપૂર્વ ઉછાળો જોવા મળી રહ્યો છે. તેમણે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હાલ પૂરતો ‘જોબ્સ એપોકેલિપ્સ’ (નોકરીઓનો વિનાશ) ટળી ગયો છે અને તેના સ્થાને ‘AI જોબ બૂમ’નો નવો યુગ શરૂ થઈ ચૂક્યો છે.
ટેકનોલોજી અને ડેટા સાયન્સ ક્ષેત્રે નોકરીઓનો મોટો ઉછાળો
આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સના વિસ્તરણની સૌથી ઝડપી અને સીધી અસર સોફ્ટવેર ડેવલપમેન્ટ, મેથેમેટિક્સ, ડેટા સાયન્સ, ઇન્ફોર્મેશન સિક્યોરિટી અને એન્જિનિયરિંગ જેવા ક્ષેત્રોમાં સ્પષ્ટપણે જોઈ શકાય છે. છેલ્લા કેટલાક સમયથી આ તમામ ક્ષેત્રોમાં નવી નોકરીઓની સંખ્યામાં મોટો વધારો થયો છે, જે દર્શાવે છે કે ટેકનોલોજી ક્ષેત્રે નિષ્ણાતોની ભૂમિકા પહેલા કરતાં વધુ મહત્વની બની ગઈ છે.
સોફ્ટવેર ડેવલપર્સ એવા પ્રોફેશનલ્સમાં સામેલ છે જેઓ આ નવી AI ઇકોનોમીથી સૌથી વધુ સકારાત્મક રીતે પ્રભાવિત થયા છે. આ ઉપરાંત ડેટા સાયન્ટિસ્ટ્સ, સાયબર સિક્યોરિટી એક્સપર્ટ્સ અને હાર્ડવેર તથા સોફ્ટવેર એન્જિનિયર્સની માર્કેટમાં ભારે ડિમાન્ડ છે. ગ્લોબલ કંપનીઓ પોતાના AI મોડેલ્સને વધુ સચોટ, સુરક્ષિત અને ઝડપી બનાવવા માટે ઉચ્ચ કૌશલ્ય (Specialized Skills) ધરાવતા પ્રોફેશનલ્સની આક્રમક રીતે ભરતી કરી રહી છે.
માત્ર ટેકનોલોજી જ નહીં, બ્લુ-કોલર ક્ષેત્રે પણ રોજગારીનો સુવર્ણકાળ
AI ક્રાંતિનો સૌથી ઉત્સાહજનક પાસું એ છે કે તેની હકારાત્મક અસર માત્ર વાઇટ-કોલર અથવા ટેકનોલોજી સંબંધિત નોકરીઓ સુધી સીમિત નથી રહી. વિશાળ AI સિસ્ટમ્સ, ચેટબોટ્સ અને મશીન લર્નિંગ મોડેલ્સને ચોવીસે કલાક કાર્યરત રાખવા માટે પ્રચંડ પાવર સપ્લાય ધરાવતા મોટો ડેટા સેન્ટર્સ, એડવાન્સ્ડ કૂલિંગ સિસ્ટમ્સ અને મજબૂત નેટવર્ક ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરની જરૂર પડે છે.
આ તમામ ભૌતિક સુવિધાઓના નિર્માણ, જાળવણી (Maintenance) અને સંચાલન માટે ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર કામ કરતા કૌશલ્ય ધરાવતા બ્લુ-કોલર વર્કર્સની માંગમાં અણધાર્યો ઉછાળો આવ્યો છે:
ઇલેક્ટ્રિકલ એન્જિનિયર્સ અને કોન્ટ્રાક્ટર્સ: ડેટા સેન્ટર્સ માટે જટિલ વાયરિંગ અને પાવર ગ્રીડ કનેક્ટિવિટી પૂરી પાડવા માટે.
HVAC અને પ્લમ્બિંગ નિષ્ણાતો: સર્વર્સને સતત ઠંડા રાખવા માટે જરૂરી લિક્વિડ કૂલિંગ અને એર કન્ડીશનીંગ સિસ્ટમ્સ ગોઠવવા.
કન્સ્ટ્રક્શન અને યુટિલિટી વર્કર્સ: વિશાળ ડેટા સેન્ટર્સ અને ગ્રીડ સબસ્ટેશન્સના નિર્માણ કાર્ય માટે.
મેન્યુફેક્ચરિંગ સેક્ટર: ભારે ઇલેક્ટ્રિકલ સાધનો અને સર્વર રેક્સ બનાવતી કંપનીઓમાં કારીગરોની વધેલી જરૂરિયાત.
વિવિધ આર્થિક રિપોર્ટ્સ અને આંકડાઓ અનુસાર, માત્ર AI ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચરના નિર્માણ અને સંચાલનના કારણે જ ઊભી થનારી નવી વધારાની નોકરીઓની સંખ્યા લાખો સુધી પહોંચી રહી છે. આ બાબત સાબિત કરે છે કે આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સમાં થઈ રહેલું રોકાણ માત્ર આઇટી ક્ષેત્ર પૂરતું સીમિત ન રહેતાં રિયલ એસ્ટેટ, કન્સ્ટ્રક્શન, એનર્જી અને મેન્યુફેક્ચરિંગ જેવા પરંપરાગત ઉદ્યોગો સુધી વિસ્તરી રહ્યું છે.
દરેક નોકરી સુરક્ષિત નથી: ક્યાં છે સૌથી વધુ જોખમ?
જોકે, આ સમગ્ર ચિત્રનો બીજો પાસો એ પણ છે કે AI ના કારણે તમામ પ્રકારની નોકરીઓ સુરક્ષિત બની ગઈ છે તેવું નથી. રોજિંદા જીવનમાં એક સરખું અને પુનરાવર્તિત (Routine & Repetitive) કામ કરતા જોબ રોલ્સ પર ટેકનોલોજીનું ભારે દબાણ જોવા મળી રહ્યું છે.
વિશ્લેષકોના મતે, ખાસ કરીને બેક-ઓફિસ એડમિનિસ્ટ્રેશન, બેઝિક ડેટા એન્ટ્રી, પ્રાથમિક કસ્ટમર સપોર્ટ અને પ્રોસેસ-આધારિત એકાઉન્ટિંગ જેવા ક્ષેત્રોમાં આગામી સમયમાં માનવબળની જરૂરિયાત ઝડપથી ઘટી શકે છે. કારણ કે આ તમામ કાર્યો AI ટૂલ્સ દ્વારા વધુ ઝડપથી, સસ્તામાં અને ભૂલ વગર પૂરા કરી શકાય છે.
સ્કીલિંગ અને અપસ્કીલિંગ બનશે ભવિષ્યની ચાવી
આઇટી અને નોકરીના બજારમાં આવી રહેલા આ વિશાળ પરિવર્તનનો સામનો કરવા માટે ભવિષ્યમાં કર્મચારીઓ પાસેથી કયા પ્રકારના કૌશલ્યની અપેક્ષા રાખવામાં આવશે, તેમાં મોટો ફેરફાર થઈ રહ્યો છે. હવે માત્ર પરંપરાગત ડિગ્રી કે અનુભવ પૂરતો નથી, પરંતુ:
AI ટૂલ્સ સાથે કામ કરવાની ક્ષમતા: પોતાના રોજિંદા કામમાં આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ ટૂલ્સનો ઉપયોગ કરીને પ્રોડક્ટિવિટી વધારવી.
ડેટા એનાલિસિસ અને વિઝ્યુઅલાઇઝેશન: જટિલ ડેટાને સમજીને તેમાંથી બિઝનેસ માટે યોગ્ય નિર્ણયો લેવાની ક્ષમતા.
ટેકનિકલ અનુકૂળતા: નવી ટેકનોલોજી અને સોફ્ટવેર ઝડપથી શીખી લેવાની ક્ષમતા.
આવા સંજોગોમાં ‘રીસ્કીલિંગ’ (નવા કૌશલ્યો શીખવા) અને ‘અપસ્કીલિંગ’ (હાલના કૌશલ્યોને વધુ ધારદાર બનાવવા) દરેક પ્રોફેશનલ માટે અનિવાર્ય બની ગયું છે. જે કર્મચારીઓના વર્તમાન જોબ રોલ્સ પર ઓટોમેશનનું જોખમ છે, તેમણે સમયસર નવી ટેકનોલોજી શીખીને પોતાની જાતને માર્કેટની જરૂરિયાત મુજબ તૈયાર કરવી પડશે.
