જૂન મહિનાની શરૂઆત: એક તરફ રાહત તો બીજી તરફ મોંઘવારીનો ડબલ ડોઝ!
જૂન મહિનાની શરૂઆત એવિએશન સેક્ટર માટે અત્યંત સકારાત્મક સમાચાર લઈને આવી છે. લાંબા સમયથી ઈંધણના વધતા ભાવનો સામનો કરી રહેલી આંતરરાષ્ટ્રીય એરલાઈન્સ માટે તેલ વિતરણ કરતી કંપનીઓએ મોટી રાહત આપી છે. તાજેતરના નિર્ણય મુજબ, આંતરરાષ્ટ્રીય ફ્લાઈટ્સ માટે વપરાતા એવિએશન ટર્બાઈન ફ્યુઅલ (ATF) ના ભાવમાં સીધો 27 ટકાનો ઘટાડો કરવામાં આવ્યો છે. આ નિર્ણયથી વિદેશી રૂટ પર સેવા આપતી એરલાઈન્સના સંચાલન ખર્ચમાં મોટો ઘટાડો થવાની સંભાવના છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય એરલાઈન્સને કેમ મળી આ રાહત?
વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતોમાં જોવા મળેલી નરમીને કારણે સરકારી તેલ કંપનીઓએ આ નિર્ણય લીધો છે. છેલ્લા એક મહિનાના આંકડા પર નજર કરીએ તો, જ્યાં મે મહિનામાં ATF ની કિંમત 1511 ડોલર પ્રતિ કિલોલીટરથી વધુ હતી, ત્યાં હવે તે ઘટીને આશરે 1100 ડોલર પ્રતિ કિલોલીટર પર આવી ગઈ છે. આ લગભગ 400 ડોલરનો મોટો ઘટાડો છે, જે એરલાઈન્સ કંપનીઓના નફાના માર્જિનને સુધારવામાં અને મુસાફરો માટે ભાડાને સ્થિર રાખવામાં મદદરૂપ થઈ શકે છે.
ડોમેસ્ટિક એરલાઈન્સ માટે સ્થિતિ યથાવત
જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય ઉડ્ડયન ક્ષેત્રે ભાવમાં ઘટાડો થયો છે, ત્યારે ભારતમાં કામ કરતી ડોમેસ્ટિક એરલાઈન્સ માટે કિંમતો અગાઉની જેમ જ સ્થિર રાખવામાં આવી છે. અત્યારે ડોમેસ્ટિક એરલાઈન્સ માટે ATF ની કિંમત 1,04,927 રૂપિયા પ્રતિ કિલોલીટર પર યથાવત છે. રસપ્રદ વાત એ છે કે, આ કિંમતો એપ્રિલ મહિનાથી લાગુ છે અને તેમાં છેલ્લા બે મહિનાથી કોઈ ફેરફાર કરવામાં આવ્યો નથી.
ગયા મહિને જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે તેલના ભાવમાં વધારો થયો હતો, ત્યારે પણ સરકારી તેલ કંપનીઓએ તેનો બોજ ભારતીય ડોમેસ્ટિક એરલાઈન્સ પર પડવા દીધો ન હતો. તે સમયે કંપનીઓએ વધારાનો ખર્ચ પોતાની રીતે સહન કર્યો હતો. હવે જ્યારે આંતરરાષ્ટ્રીય ભાવ ઘટ્યા છે, ત્યારે પણ ડોમેસ્ટિક દરોમાં રાહત આપવાને બદલે તેને સ્થિર રાખવાનો નિર્ણય લેવામાં આવ્યો છે.
કોમર્શિયલ LPG સિલિન્ડર: નાના વેપારીઓ પર મોંઘવારીનો માર
જૂન મહિનાના આ બદલાવમાં એક બાજુ એરલાઈન્સને રાહત મળી છે, તો બીજી બાજુ નાના વેપારીઓ અને રેસ્ટોરન્ટ માલિકો માટે માઠા સમાચાર છે. તેલ કંપનીઓએ 19 કિલોના કોમર્શિયલ LPG સિલિન્ડરના ભાવમાં 42 રૂપિયાનો વધારો કર્યો છે.
કિંમતોમાં વધારો અને તેની અસર
આ વધારા બાદ દિલ્હી જેવા મહાનગરોમાં કોમર્શિયલ સિલિન્ડરની કિંમત વધીને 3,113.50 રૂપિયા થઈ ગઈ છે. હોટેલ, રેસ્ટોરન્ટ અને અન્ય વ્યવસાયિક સંસ્થાઓ માટે આ એક મોટો આર્થિક ફટકો છે. કોમર્શિયલ ગેસના ભાવમાં આ વધારો સીધો જ બહારના ખાણી-પીણીના ભાવ પર અસર કરી શકે છે.
નાના વેપારીઓ માટે ગેસના ભાવમાં થતો આ વધારો તેમના નફામાં સીધો ઘટાડો કરે છે. સામાન્ય રીતે, જ્યારે પણ કોમર્શિયલ ગેસના ભાવ વધે છે, ત્યારે હોટેલ અને રેસ્ટોરન્ટના માલિકો પાસે મેનુના ભાવ વધારવા સિવાય બીજો કોઈ વિકલ્પ રહેતો નથી, જેનો અંતિમ ભાર તો સામાન્ય ગ્રાહક પર જ આવે છે.
આર્થિક પરિદ્રશ્ય અને ભવિષ્યની અપેક્ષાઓ
જૂન મહિનાના આ આંકડાઓ દેશના અર્થતંત્રમાં રહેલી વિષમતા દર્શાવે છે. એવિએશન સેક્ટરમાં આવેલી આ રાહત એક તરફ પ્રવાસન ઉદ્યોગને પ્રોત્સાહન આપી શકે છે, તો બીજી તરફ કોમર્શિયલ ગેસના ભાવમાં વધારો મધ્યમ વર્ગ અને નાના વ્યવસાયો માટે ચિંતાનું કારણ છે.
-
એરલાઈન્સ માટે તક: ATF માં થયેલો 27 ટકાનો ઘટાડો એરલાઈન્સ માટે જૂના દેવા અને નુકસાનને ભરપાઈ કરવાની સુવર્ણ તક છે.
-
ગ્રાહકો માટે અપેક્ષા: જો આંતરરાષ્ટ્રીય ઈંધણના ભાવમાં ઘટાડો લાંબો સમય ટકી રહે છે, તો શું એરલાઈન્સ તેનો ફાયદો મુસાફરોને ભાડામાં ઘટાડો કરીને આપશે? આ એક મોટો પ્રશ્ન છે જેની રાહ સૌ કોઈ જોઈ રહ્યા છે.
-
વેપારીઓની મૂંઝવણ: કોમર્શિયલ LPG સિલિન્ડરના ભાવમાં સતત થતો વધારો નાના વ્યવસાયો માટે પડકારરૂપ છે. સરકાર આ બાબતે આગામી મહિનાઓમાં શું પગલાં લે છે તે જોવું રહ્યું.
એકંદરે, જૂન મહિનાની આ શરૂઆત મિશ્ર સમાચાર લઈને આવી છે. એક બાજુ મોટા ઉદ્યોગોને રાહત મળી છે, તો બીજી બાજુ નાના વ્યવસાયિક ગ્રાહકોએ મોંઘવારીનો સામનો કરવો પડશે. હવે આગામી દિવસોમાં ક્રૂડ ઓઈલના વૈશ્વિક ભાવ કઈ દિશામાં જાય છે, તેના પર જ આગળના નિર્ણયોનો આધાર રહેશે.
