બરબોધન ગામે જીવામૃત લાઇવ ડેમો સાથે પ્રાકૃતિક ખેતીની વિસ્તૃત માર્ગદર્શન બેઠક
ઓલપાડ તાલુકાના બરબોધન ગામે ખેડૂતોની આવક બમણી કરવાના ઉદ્દેશ્ય સાથે ક્લસ્ટર બેઇઝ પ્રાકૃતિક કૃષિ તાલીમ શિબિર યોજવામાં આવી હતી. આ કાર્યક્રમમાં આસપાસના વિસ્તારના અનેક ખેડૂતોએ ઉત્સાહપૂર્વક ભાગ લીધો હતો. પ્રગતિશીલ ખેડૂત કિરીટભાઈ આંધી અને મનહરભાઈ લાડે ઉપસ્થિત રહીને ધરતીપુત્રોને રાસાયણિક ખેતીનો ત્યાગ કરી ગૌ-આધારિત પ્રાકૃતિક ખેતી તરફ વળવા માટે પ્રેરણા આપી હતી. ખેડૂતોને સ્વાસ્થ્યપ્રદ અનાજ પકવવા અને જમીનનું પોષણ જાળવી રાખવા અંગે વિસ્તૃત સમજ પૂરી પાડવામાં આવી હતી.
પ્રાકૃતિક ખેતીના પાંચ મુખ્ય આયામોની સમજૂતી
તાલીમ દરમિયાન નિષ્ણાતો દ્વારા પ્રાકૃતિક કૃષિના પાંચ પાયાના આયામો એટલે કે બીજામૃત, જીવામૃત, આચ્છાદન, વાફેસા અને જંતુ નિયંત્રણ વિશે ઊંડાણપૂર્વક માહિતી આપવામાં આવી હતી. રવિ પાકોની મોસમમાં પ્રાકૃતિક ખેતી કેવી રીતે ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે અને ઓછા ખર્ચે વધુ ગુણવત્તાયુક્ત ઉત્પાદન કેવી રીતે મેળવી શકાય તે અંગે ખેડૂતોને માહિતગાર કરાયા હતા. આ પદ્ધતિથી ખેતીના ખર્ચમાં ધરખમ ઘટાડો થાય છે અને પાકને જીવાતો સામે લડવાની કુદરતી શક્તિ મળે છે.
જીવામૃત બનાવવાની રીત અને લાઈવ ડેમોન્સ્ટ્રેશન
આ કાર્યક્રમનું મુખ્ય આકર્ષણ જીવામૃત કેમ્પિંગ હેઠળનો લાઈવ ડેમો રહ્યો હતો. જેમાં ખેડૂતોની નજર સામે જ ગાયનું છાણ, ગૌમૂત્ર, ગોળ, ચણાનો લોટ અને વડ નીચેની માટીનો ઉપયોગ કરીને જીવામૃત બનાવવાની પ્રક્રિયા સમજાવવામાં આવી હતી. આ સાથે સુક્ષ્મ પિયત પદ્ધતિ એટલે કે ડ્રિપ અને સ્પ્રિંકલર ઇરિગેશનનો પ્રાકૃતિક ખેતીમાં કેવી રીતે અસરકારક ઉપયોગ કરી શકાય તેની પણ જાણકારી અપાઈ હતી. જીવામૃતના પ્રવાહી ખાતરથી જમીનમાં અળસિયા અને ઉપયોગી બેક્ટેરિયાની સંખ્યામાં મોટો વધારો થાય છે.
કૃષિ નિષ્ણાતો અને અધિકારીઓની પ્રેરક ઉપસ્થિતિ
આ તાલીમ શિબિરમાં ગુજરાત પ્રાકૃતિક કૃષિ વિકાસ બોર્ડના માસ્ટર ટ્રેનર જયેશભાઈ અને એગ્રી આસિસ્ટન્ટ વિપુલભાઈએ ખેડૂતોના પ્રશ્નોનું નિરાકરણ કર્યું હતું. આત્મા પ્રોજેક્ટના બીટીએમ હિરેનભાઈ અને એક્સ્ટેન્શન ઓફિસર દિવ્યેશભાઈ પટેલે સરકારની વિવિધ સહાયકારી યોજનાઓ વિશે સમજણ આપી હતી. અધિકારીઓએ ભાર પૂર્વક જણાવ્યું હતું કે પ્રાકૃતિક ખેતી એ માત્ર ખેતી નથી પણ પર્યાવરણ અને મનુષ્યના સ્વાસ્થ્યને બચાવવાનું એક પવિત્ર અભિયાન છે. ખેડૂતોએ આ તાલીમ બાદ પ્રાકૃતિક ખેતી અપનાવવાનો સંકલ્પ કર્યો હતો.
