હવે નહીં આવે ‘90% ડેટા વપરાઈ ગયો’નો મેસેજ! જાણો ડેટા બચાવવાની 7 જાદુઈ રીતો
આજના યુગમાં રોટલી, કપડાં અને મકાનની સાથે ‘ઈન્ટરનેટ’ પણ જીવનની પાયાની જરૂરિયાતોમાં સામેલ થઈ ગયું છે. સવારથી રાત સુધી આપણે સોશિયલ મીડિયા, વિડિયો સ્ટ્રીમિંગ અને કામ માટે સંપૂર્ણપણે ડેટા પર નિર્ભર છીએ. પરંતુ શું તમારી સાથે પણ એવું બને છે કે હજુ અડધો દિવસ પણ નથી થયો અને ફોન પર મેસેજ આવી જાય છે— “તમે તમારા દૈનિક ડેટા ક્વોટાનો 50% અથવા 90% ઉપયોગ કરી લીધો છે”?
આ મેસેજ કોઈ આંચકાથી ઓછો નથી લાગતો, ખાસ કરીને જ્યારે તમારે સાંજે કોઈ મહત્વની ફિલ્મ જોવી હોય કે ઓફિસનું કામ કરવું હોય. જો તમે પણ આ ‘ઝડપથી ખતમ’ થઈ જતા ડેટાથી પરેશાન છો, તો ચિંતા કરશો નહીં. તમે Android યુઝર હોવ કે iPhone ના શોખીન, કેટલીક નાની પણ સ્માર્ટ સેટિંગ્સ બદલીને તમે તમારા ડેટાની આવરદા વધારી શકો છો.
આવો જાણીએ એવી 7 રીતો જેનાથી તમે તમારા ઈન્ટરનેટને ‘કંજૂસ’ની જેમ નહીં, પણ ‘સ્માર્ટ’ રીતે બચાવી શકશો.
1. વાઈ-ફાઈને બનાવો તમારો પાકો મિત્ર
આ સૌથી પાયાની છતાં સૌથી અસરકારક રીત છે. આપણે ઘણીવાર આળસમાં ઘર કે ઓફિસના વાઈ-ફાઈને કનેક્ટ નથી કરતા અને મોબાઈલ ડેટા પર જ બધું ચાલવા દઈએ છીએ.
-
વ્યૂહરચના: જ્યારે પણ તમે એવી જગ્યાએ હોવ જ્યાં સુરક્ષિત વાઈ-ફાઈ ઉપલબ્ધ હોય (ઘર, ઓફિસ કે કોઈ વિશ્વાસુ કેફે), તો તરત જ તેના પર સ્વિચ કરો.
-
પ્રો ટિપ: સિસ્ટમ અપડેટ, મોટી એપ્સ ડાઉનલોડ કરવી કે નેટફ્લિક્સ પર સિરીઝ જોવી જેવા મોટા કામો ફક્ત અને ફક્ત વાઈ-ફાઈ પર જ કરો.
2. ‘ડેટા સેવર મોડ’ હંમેશા ઓન રાખો
સ્માર્ટફોન બનાવતી કંપનીઓને ખબર છે કે ડેટાની કિંમત શું છે, તેથી તેઓ ફોનમાં ‘ડેટા સેવર’નો વિકલ્પ આપે છે. આ મોડ બેકગ્રાઉન્ડમાં ચાલતી એવી એપ્સ પર રોક લગાવે છે જેની તમને તે સમયે જરૂર નથી હોતી.
-
Android માટે: સેટિંગ્સ > નેટવર્ક અને ઈન્ટરનેટ > ડેટા વપરાશ > અહીં તમને ‘Data Saver’ મળશે, તેને ઓન કરી દો.
-
iPhone માટે: સેટિંગ્સ > સેલ્યુલર (અથવા મોબાઈલ ડેટા) > સેલ્યુલર ડેટા ઓપ્શન્સ > અહીં ‘Low Data Mode’ ને ઈનેબલ કરો.
આ મોડ ઓન થતા જ તમારો ફોન સમજી જાય છે કે હવે તેણે ઓછામાં ઓછો ઈન્ટરનેટ ખર્ચ કરવાનો છે.
3. બેકગ્રાઉન્ડ એપ્સની ‘િજયાફત’ બંધ કરો
કેટલીક એપ્સ ઘણી ‘લાલચુ’ હોય છે. તમે તેનો ઉપયોગ ન કરતા હોવ તો પણ તે બેકગ્રાઉન્ડમાં ડેટા ‘ચાવતી’ રહે છે. Instagram અને YouTube જેવી એપ્સ આનું સૌથી મોટું ઉદાહરણ છે.
-
શું કરવું: તમારા ફોનના સેટિંગ્સમાં જઈને ‘Data Usage’ ચેક કરો. ત્યાં તમને ખબર પડશે કે કઈ એપ સૌથી વધુ ડેટા વાપરે છે. જે એપ જરૂરી નથી, તેનું ‘Background Data’ સ્વિચ ઓફ કરી દો. આનાથી તે એપ્સ ત્યારે જ ડેટા વાપરશે જ્યારે તમે તેને ખોલશો.
4. ઓટો-અપડેટ: ડેટાનો સાયલન્ટ કિલર
Play Store અને App Store અવારનવાર એપ્સને અપડેટ કરવા માટે પોતાની મેળે જ ડેટાનો ઉપયોગ શરૂ કરી દે છે. એક-એક એપનું અપડેટ 100MB થી 500MB સુધીનું હોઈ શકે છે.
-
સમાધાન: સ્ટોરના સેટિંગ્સમાં જાઓ અને ‘Auto-update apps’ ને બદલીને “Over Wi-Fi only” કરી દો. તેવી જ રીતે, iPhone યુઝર્સ ‘Background App Refresh’ ને પણ વાઈ-ફાઈ પર સેટ કરી શકે છે. માનો કે ના માનો, આનાથી તમારા ડેટાની ઘણી મોટી બચત થશે.
5. વિડિયો અને મીડિયાની ક્વોલિટી સાથે થોડું સમાધાન
આજે આપણે બધું જ HD કે 4K માં જોવા માંગીએ છીએ, પરંતુ મોબાઈલની નાની સ્ક્રીન પર 480p કે 720p માં બહુ મોટો તફાવત ખબર નથી પડતો, જ્યારે ડેટાના વપરાશમાં જમીન-આસમાનનો ફરક હોય છે.
-
સેટિંગ્સ બદલો: YouTube ના સેટિંગ્સમાં જઈને ‘Data Saving’ મોડ પસંદ કરો. સોશિયલ મીડિયા એપ્સ જેમ કે Instagram અને Facebook પર ‘Data Saver’ ઓન કરો જેથી વિડિયો આપોઆપ હાઈ ક્વોલિટીમાં ન ચાલે.
-
WhatsApp અને Telegram: આના સેટિંગ્સમાં જઈને ‘Media Auto-download’ ને બંધ કરી દો. જ્યાં સુધી તમે કોઈ ફોટો કે વિડિયો પર ક્લિક ન કરો, ત્યાં સુધી તે ડાઉનલોડ ન થવો જોઈએ.
6. ‘ઓફલાઈન’ દુનિયાનો સહારો લો
ઈન્ટરનેટ બચાવવાની એક સ્માર્ટ રીત એ છે કે તમે કન્ટેન્ટને પહેલાથી જ ડાઉનલોડ કરી લો.
-
ડાઉનલોડ ફીચર: જો તમને ખબર હોય કે તમે મુસાફરી કરવાના છો, તો તમારા મનપસંદ ગીતો (Spotify/Wynk) કે ફિલ્મો (Netflix/YouTube) ઘરના વાઈ-ફાઈ પર પહેલાથી જ ‘Offline’ મોડમાં સેવ કરી લો.
-
Google Maps: શું તમે જાણો છો કે તમે કોઈ ખાસ શહેર કે વિસ્તારનો મેપ ડાઉનલોડ કરી શકો છો? આનાથી ઈન્ટરનેટ વગર પણ તમે રસ્તો જોઈ શકશો અને ડેટા પણ ખર્ચ નહીં થાય.
7. ડેટા લિમિટ અને એલર્ટ સેટ કરવા
ક્યારેક આપણને ખબર જ નથી પડતી કે ડેટા ક્યારે ખતમ થઈ ગયો. આ માટે ફોનમાં ‘ચેતવણી’ (Alert) સેટ કરવી જરૂરી છે.
-
લિમિટ લગાવો: Android ફોનમાં તમે એક ડેઈલી લિમિટ સેટ કરી શકો છો (જેમ કે 1GB). જેવું તમે તે સીમા સુધી પહોંચશો, ફોન ડેટા બંધ કરી દેશે અથવા તમને વોર્નિંગ આપશે. આનાથી તમને ખબર રહેશે કે હવે હાથ થોડો ખેંચીને ચાલવાનું છે.
-
ક્લાઉડ બેકઅપ: Google Photos કે iCloud બેકઅપને હંમેશા “Wi-Fi Only” પર રાખો. નહિતર જેવો તમે કોઈ ફોટો પાડશો, ફોન તેને તરત જ ઈન્ટરનેટ પર અપલોડ કરવા લાગશે.
-
બિનજરૂરી એપ્સ હટાવો: જે એપ્સ તમે વાપરતા નથી, તેને કાઢી નાખો. તે વગર કારણે અપડેટ અને બેકગ્રાઉન્ડ રિફ્રેશ દ્વારા ડેટા ચોરે છે.
-
બ્રાઉઝર સેટિંગ: જો તમે Chrome વાપરો છો, તો તેમાં ડેટા સેવિંગ ફીચરનો ઉપયોગ કરો.
મોબાઈલ ડેટા બચાવવો એ કોઈ અઘરું કામ નથી, બસ થોડી સાવધાની રાખવાની જરૂર છે. આ 7 રીતો અપનાવ્યા પછી તમે જોશો કે તમારો ડેટા પહેલા કરતા 30% થી 50% વધુ ચાલી રહ્યો છે. આનાથી માત્ર તમારા પૈસા જ નહીં બચે, પરંતુ વારંવાર ડેટા પેક રિચાર્જ કરવાની માથાકૂટ પણ ખતમ થશે. સાથે જ, ઓછો ડેટા ખર્ચ થવાથી તમારા ફોનની બેટરી લાઈફ પણ સુધરશે.

5. વિડિયો અને મીડિયાની ક્વોલિટી સાથે થોડું સમાધાન