કેન્સરના દર્દીઓ માટે રાહતના સમાચાર! 2028 સુધીમાં નવી સારવાર ઉપલબ્ધ કરાવવાનું લક્ષ્ય
ભારતમાં કેન્સર જેવા ગંભીર રોગો સામેની લડાઈને વધુ મજબૂત બનાવવા માટે સ્વાસ્થ્ય ક્ષેત્રે એક અત્યંત આશાસ્પદ અને રાહતજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. બ્લડ કેન્સરની સારવારને વધુ અસરકારક અને આધુનિક બનાવવાના હેતુથી દેશની જાણીતી બાયોટેકનોલોજી કંપની ભારત બાયોટેક (Bharat Biotech) ની સહાયક કંપની ન્યૂસેલિયન થેરાપ્યુટિક્સ (Nucelian Therapeutics) અને હૈદરાબાદ સ્થિત વેજેન બાયો (Vegen Bio) એ એકબીજા સાથે હાથ મિલાવ્યા છે.
આ બંને અગ્રણી સંસ્થાઓ મળીને ‘મલ્ટિપલ માયલોમા’ (Multiple Myeloma) નામના બ્લડ કેન્સરના એક જટિલ પ્રકાર માટે એક વિશેષ અને આધુનિક થેરાપી વિકસાવવા પર સાથે મળીને કામ કરશે. આ નવી થેરાપીને ‘VL-2511’ નામ આપવામાં આવ્યું છે. બંને કંપનીઓનું લક્ષ્ય આ આધુનિક ઈલાજ પર જરૂરી તમામ સંશોધનો અને ટ્રાયલ્સ પૂર્ણ કરીને તેને વર્ષ ૨૦૨૮ સુધીમાં બજારમાં ઉપલબ્ધ કરાવવાનું છે, જેથી કેન્સરના દર્દીઓને એક નવું જીવનદાન મળી શકે.
શું છે મલ્ટિપલ માયલોમા રોગ?
મલ્ટિપલ માયલોમા એ બ્લડ કેન્સરનો એક ગંભીર અને વિશિષ્ટ પ્રકાર છે, જે માનવ શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ સાથે સીધો સંબંધ ધરાવે છે.
અસામાન્ય કોષોનો વધારો: આ બીમારીમાં શરીરની સફેદ રક્ત કોશિકાઓ (White Blood Cells – પ્લાઝ્મા સેલ્સ) અસામાન્ય અને અનિયંત્રિત રીતે વધવા લાગે છે.
હાડકાં અને લોહી પર અસર: આ અસામાન્ય કોષો મુખ્યત્વે બોન મેરો (Bone Marrow) એટલે કે આપણા હાડકાંની અંદર આવેલા એ ભાગમાં એકઠા થાય છે જ્યાં નવું લોહી બનવાની પ્રક્રિયા થાય છે.
મુખ્ય લક્ષણો: આ રોગથી પીડાતા દર્દીઓમાં અસહ્ય હાડકાંનો દુખાવો, સતત થાક લાગવો, શારીરિક નબળાઈ, શરીરમાં વારંવાર ચેપ (ઈન્ફેક્શન) લાગવો અને કિડની સંબંધિત ગંભીર સમસ્યાઓ જોવા મળે છે.
હાલમાં ઉપલબ્ધ કેટલીક પરંપરાગત સારવાર પદ્ધતિઓથી તમામ દર્દીઓમાં આ બીમારી સંપૂર્ણપણે નિયંત્રિત થઈ શકતી નથી. તેથી જ વિશ્વભરમાં અને ભારતમાં આ કેન્સર સામે લડવા માટે નવી દવાઓ, આધુનિક ટેકનોલોજી અને નવીન સારવાર પદ્ધતિઓ પર સતત સંશોધનો થઈ રહ્યા છે.
કેવી રીતે કામ કરે છે સીઆર-ટી (CAR-T) થેરાપી?
આ ભાગીદારી હેઠળ જે રોગનિવારક પદ્ધતિ પર કામ થઈ રહ્યું છે તે CAR-T (ચિમેરિક એન્ટિજેન રિસેપ્ટર ટી-સેલ) થેરાપી તરીકે ઓળખાય છે. આ તબીબી વિજ્ઞાન ક્ષેત્રે કેન્સરની સારવારમાં એક ક્રાંતિકારી ગણાતી ઈમ્યુનોથેરાપી પદ્ધતિ છે.
આ થેરાપીનું કામકાજ નીચે મુજબના તબક્કામાં થાય છે:
૧. કોષો મેળવવા: સૌપ્રથમ દર્દીના પોતાના શરીરમાંથી રોગો સામે લડતી મુખ્ય કોશિકાઓ એટલે કે ટી-સેલ્સ (T-Cells) ને લોહીમાંથી બહાર કાઢવામાં આવે છે.
૨. લેબોરેટરીમાં પ્રોગ્રામિંગ: ત્યારબાદ અત્યાધુનિક પ્રયોગશાળામાં જનીનિક ફેરફાર (Genetic Modification) કરીને આ ટી-સેલ્સને એવી રીતે રી-પ્રોગ્રામ કરવામાં આવે છે કે તે કેન્સરના કોષોને સરળતાથી ઓળખી શકે.
૩. શરીરમાં પુનઃપ્રવેશ: લેબમાં સુધારેલા અને કેન્સર સામે લડવા સક્ષમ બનેલા આ સ્પેશિયલ કોષોને ફરીથી દર્દીના શરીરમાં ઈન્જેક્શન કે ડ્રિપ દ્વારા દાખલ કરવામાં આવે છે.
૪. કેન્સર કોષો પર હુમલો: શરીરમાં પાછા ફર્યા બાદ આ સુધારેલા કોષો કેન્સરના દુશ્મન કોષોને શોધી શોધીને તેમના પર સચોટ હુમલો કરી તેમને નષ્ટ કરે છે.
વેજેન બાયો દ્વારા વિકસાવવામાં આવી રહેલી VL-2511 થેરાપીની ખાસિયત એ છે કે તે કેન્સર કોષોમાં હાજર BCMA અને CD19 નામના બે પ્રોટીનને એકસાથે નિશાન બનાવે છે, જેથી કેન્સરના કોષો બચીને ભાગી ન શકે. હાલમાં આ થેરાપી સંશોધન અને વૈજ્ઞાનિક તપાસના તબક્કામાં છે.
૨૦૨૮ સુધીમાં ભારતીય બજારમાં લાવવાનો લક્ષ્યાંક
આ મહત્વપૂર્ણ વૈજ્ઞાનિક ભાગીદારીમાં બંને કંપનીઓએ પોતાની કુશળતા મુજબ જવાબદારીઓ વહેંચી છે:
વેજેન બાયો (Vegen Bio): થેરાપી સાથે જોડાયેલી મૂળભૂત ટેકનોલોજી અને વૈજ્ઞાનિક મોડેલ પૂરૂં પાડશે.
ન્યૂસેલિયન થેરાપ્યુટિક્સ (Nucelian Therapeutics): આ થેરાપીને મોટા પાયે બનાવવાની પ્રોસેસ વિકસાવશે અને ઉત્પાદનનું કામ સંભાળશે.
કંપની હૈદરાબાદ સ્થિત પોતાની ખાસ અને અત્યાધુનિક બાયો-ફેસિલિટીમાં આ થેરાપી તૈયાર કરવાની અને ભવિષ્યમાં મોટા પાયે તેનું ઉત્પાદન કરવાની યોજના પર ઝડપથી કામ કરી રહી છે.
નોંધનીય છે કે આ VL-2511 થેરાપી પર ચીનમાં ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સ અને વિકાસનું કામ સફળતાપૂર્વક થઈ ચૂક્યું છે, જ્યારે અમેરિકામાં પણ તેના પર સંશોધન ચાલી રહ્યું છે. હવે ભારતમાં તેને આગળની વૈજ્ઞાનિક તપાસ અને ક્લિનિકલ ટ્રાયલ્સ (Clinical Trials) માટે તૈયાર કરવામાં આવી રહી છે.
બંને કંપનીઓનો મુખ્ય ધ્યેય વર્ષ ૨૦૨૮ સુધીમાં આ સારવારને ભારતના બજારમાં દર્દીઓ માટે ઉપલબ્ધ કરાવવાનો છે. સૌથી મહત્વની બાબત એ છે કે આ વિદેશોમાં અતિશય મોંઘી મળતી થેરાપીને ભારતમાં સામાન્ય દર્દીઓ માટે પણ પરવડે તેવી અને સસ્તી બનાવવાનો પૂરો પ્રયાસ કરવામાં આવશે.
