મોટી રાહત: હવે કાર માલિકોએ FASTag માટે વારંવાર KYV નહીં કરાવવું પડે, NHAI એ બદલ્યો નિયમ
નેશનલ હાઈવે ઓથોરિટી ઓફ ઈન્ડિયા (NHAI) એ દેશના લાખો કાર માલિકોને નવા વર્ષની ભેટ આપતા ‘નો યોર વ્હિકલ’ (KYV) પ્રક્રિયા અંગે મોટો નિર્ણય લીધો છે. 1 ફેબ્રુઆરી 2026 થી, કાર, જીપ અને વાન શ્રેણીના તમામ નવા FASTag ઇશ્યૂ કરતી વખતે KYV ની જરૂરિયાત નાબૂદ કરવામાં આવી છે. હાઈવે વપરાશકર્તાઓને FASTag એક્ટિવેશન પછી વારંવાર થતી કાગળની કાર્યવાહી અને હાલાકીથી બચાવવા માટે આ પગલું ભરવામાં આવ્યું છે.
શું છે નવો નિયમ અને કોને મળશે રાહત?
માર્ગ પરિવહન અને હાઈવે મંત્રાલયના જણાવ્યા અનુસાર, હવે કાર માટે KYV એ નિયમિત જરૂરિયાત રહેશે નહીં. આ નિયમ માત્ર ખાનગી કાર, જીપ અને વાન પર જ લાગુ થશે; ટ્રક અને અન્ય કોમર્શિયલ વાહનો માટે જોખમી પરિબળોને ધ્યાનમાં રાખીને જૂની પ્રક્રિયા ચાલુ રહેશે.
અગાઉ, ઓક્ટોબર 2024 થી FASTag નો દુરુપયોગ રોકવા માટે KYV ફરજિયાત કરવામાં આવ્યું હતું, જેમાં વાહનનો ફોટો અને RC અપલોડ કરવાનો સમાવેશ થતો હતો. પરંતુ નવા સુધારા પછી, હવે હાલના FASTag વપરાશકર્તાઓને પણ ત્યાં સુધી કોઈ વેરિફિકેશનની જરૂર પડશે નહીં જ્યાં સુધી તેમના ટેગના દુરુપયોગ અથવા ખોટી રીતે ઇશ્યૂ થયાની કોઈ ખાસ ફરિયાદ ન મળે.
એક્ટિવેશન પ્રક્રિયામાં મોટો ફેરફાર
NHAI એ હવે વેરિફિકેશનની સંપૂર્ણ જવાબદારી ઇશ્યુઅર બેંકો (Issuer Banks) પર નાખી દીધી છે. નવા નિયમો હેઠળ:
- VAHAN ડેટાબેઝ સાથે ફરજિયાત મેચિંગ: FASTag ત્યારે જ એક્ટિવેટ થશે જ્યારે વાહનની વિગતો સરકારી ‘વાહન’ (VAHAN) ડેટાબેઝ દ્વારા ચકાસવામાં આવશે.
- એક્ટિવેશન પછી વેરિફિકેશન બંધ: અગાઉ બેંકો ટેગ એક્ટિવેટ કર્યા પછી વેરિફિકેશન કરતી હતી, જે હવે સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દેવામાં આવ્યું છે.
- ઓનલાઇન વેચાણ પર પણ કડકાઈ: ઓનલાઇન ખરીદેલા FASTag પણ હવે બેંકો દ્વારા સંપૂર્ણ વેરિફિકેશન પછી જ સક્રિય કરવામાં આવશે.
- RC આધારિત વેરિફિકેશન: જો વાહનની વિગત VAHAN પોર્ટલ પર ન હોય, તો બેંકે એક્ટિવેશન પહેલાં વાહનના રજિસ્ટ્રેશન સર્ટિફિકેટ (RC) ના આધારે વેરિફિકેશન કરવાનું રહેશે.
ભવિષ્યની તૈયારી: સેટેલાઇટ આધારિત ટોલિંગ (GNSS)
જ્યાં એક તરફ FASTag ના નિયમો સરળ બનાવવામાં આવી રહ્યા છે, ત્યાં બીજી તરફ સરકાર GNSS (Global Navigation Satellite System) આધારિત નવી ટોલિંગ સિસ્ટમ લાવવાની તૈયારી પણ કરી રહી છે, જે એપ્રિલ 2025 સુધીમાં લાગુ થઈ શકે છે.
- 20 કિમી સુધી મફત મુસાફરી: GNSS થી સજ્જ વાહનોને નેશનલ હાઈવે પર દરરોજ બંને દિશામાં 20 કિમી સુધીની મુસાફરી મફત મળશે.
- અંતરના આધારે ચુકવણી: આ સિસ્ટમમાં ટોલ બૂથ પર રોકાવાની જરૂર રહેશે નહીં અને મુસાફરોએ માત્ર તેટલા જ અંતરના પૈસા આપવા પડશે જેટલું અંતર તેમણે કાપ્યું છે.
- FASTag નો વિકલ્પ: શરૂઆતમાં આ વ્યવસ્થા FASTag ની સાથે ચાલશે, પરંતુ ભવિષ્યમાં તે FASTag ની જગ્યા લઈ શકે છે.
NHAI ના આ સુધારાઓ FASTag ઇકોસિસ્ટમને વધુ નાગરિક-મૈત્રીપૂર્ણ, પારદર્શક અને ટેકનોલોજી આધારિત બનાવવાની પ્રતિબદ્ધતા દર્શાવે છે. આનાથી માત્ર ટોલ પ્લાઝા પર લાગતી લાંબી કતારોમાંથી મુક્તિ જ નહીં મળે, પરંતુ ડિજિટલ ઓટોમેશન દ્વારા ગ્રાહકોની ફરિયાદોમાં પણ ઘટાડો થશે.
