બેંક કરતા વધુ ફાયદો? પોસ્ટ ઓફિસની ૩૬ મહિનાની TD યોજનામાં રોકાણકારોને મળી રહ્યું છે જોરદાર વળતર.
જ્યારે સુરક્ષિત રોકાણ અને ખાતરીપૂર્વકના વળતરની વાત આવે છે, ત્યારે ભારતીય મધ્યમ વર્ગ માટે આજે પણ ‘પોસ્ટ ઓફિસ’ પ્રથમ પસંદગી રહી છે. શેરબજારની અસ્થિરતા વચ્ચે પોસ્ટ ઓફિસની બચત યોજનાઓ રોકાણકારોને માનસિક શાંતિ આપે છે. ખાસ કરીને પોસ્ટ ઓફિસની ‘ટાઈમ ડિપોઝિટ’ (TD), જેને સામાન્ય ભાષામાં આપણે FD કહીએ છીએ, તે બેંકોની સરખામણીએ વધુ લોકપ્રિય બની રહી છે. આજે આપણે વિગતે સમજીશું કે જો તમે ૩ વર્ષ માટે ₹૨,૦૦,૦૦૦ નું રોકાણ કરો છો, તો તમને કેટલો ફાયદો થશે.
પોસ્ટ ઓફિસ TD: શું છે આ યોજના?
પોસ્ટ ઓફિસમાં ટાઈમ ડિપોઝિટ એ ફિક્સ ડિપોઝિટ જેવી જ યોજના છે, જેમાં તમે એક નિશ્ચિત રકમ ચોક્કસ મુદત માટે જમા કરાવો છો. બેંકોમાં ૭ દિવસથી લઈને ૧૦ વર્ષ સુધીના અનેક વિકલ્પો હોય છે, પરંતુ પોસ્ટ ઓફિસમાં માત્ર ૪ વિકલ્પો ઉપલબ્ધ છે: ૧ વર્ષ, ૨ વર્ષ, ૩ વર્ષ અને ૫ વર્ષ. આ મર્યાદિત વિકલ્પો હોવા છતાં, ઊંચા વ્યાજ દરને કારણે તે વધુ આકર્ષક છે.
વ્યાજ દરનું ગણિત: ક્યાં કેટલો ફાયદો?
હાલના આંકડા મુજબ, પોસ્ટ ઓફિસ વિવિધ મુદત માટે નીચે મુજબના વ્યાજ દર ઓફર કરે છે:
-
૧ વર્ષની TD: ૬.૯% વ્યાજ દર
-
૨ વર્ષની TD: ૭.૦% વ્યાજ દર
-
૩ વર્ષની TD: ૭.૧% વ્યાજ દર
-
૫ વર્ષની TD: ૭.૫% વ્યાજ દર
અહીં નોંધવા જેવી બાબત એ છે કે બેંકોમાં ઘણીવાર વરિષ્ઠ નાગરિકોને ૦.૫૦% વધુ વ્યાજ મળે છે, પરંતુ પોસ્ટ ઓફિસમાં તમામ વયના ગ્રાહકો માટે વ્યાજ દર સમાન રહે છે.
₹૨,૦૦,૦૦૦ ના રોકાણ પર વળતરની ગણતરી
જો તમે ૩૬ મહિના એટલે કે ૩ વર્ષ માટે ₹૨ લાખની ફિક્સ ડિપોઝિટ પોસ્ટ ઓફિસમાં કરો છો, તો ૭.૧% ના વાર્ષિક વ્યાજ દર મુજબ ગણતરી નીચે મુજબ રહેશે:
-
કુલ જમા રકમ: ₹૨,૦૦,૦૦૦
-
મુદત: ૩ વર્ષ (૩૬ મહિના)
-
વ્યાજ દર: ૭.૧% (વાર્ષિક ચક્રવૃદ્ધિ ગણતરી મુજબ)
-
કુલ મળવાપાત્ર વ્યાજ: ₹૪૭,૦૧૫
-
મેચ્યોરિટી પર મળતી કુલ રકમ: ₹૨,૪૭,૦૧૫
આમ, ૩ વર્ષના અંતે તમને તમારા રોકાણ પર લગભગ ૨૩.૫% જેટલું કુલ વળતર મળે છે, જે અત્યંત સુરક્ષિત રોકાણ માટે ઉત્તમ ગણાય છે.
પોસ્ટ ઓફિસ TD ના મુખ્ય ફાયદાઓ
૧. સરકારી ગેરંટી: પોસ્ટ ઓફિસ કેન્દ્ર સરકાર હેઠળ આવે છે, તેથી તમારા પૈસા ૧૦૦% સુરક્ષિત છે.
૨. સરળ ખાતું ખોલવાની પ્રક્રિયા: તમે નજીકની કોઈપણ પોસ્ટ ઓફિસમાં જઈને માત્ર ₹૧૦૦૦ થી આ ખાતું ખોલાવી શકો છો. મહત્તમ રોકાણની કોઈ મર્યાદા નથી.
૩. નોમિનેશન સુવિધા: ખાતું ખોલાવતી વખતે કે પછીથી પણ તમે વારસદારની નિમણૂક કરી શકો છો.
૪. એકાઉન્ટ ટ્રાન્સફર: જો તમે શહેર બદલો છો, તો તમે તમારા TD ખાતાને દેશની કોઈપણ પોસ્ટ ઓફિસમાં ટ્રાન્સફર કરી શકો છો.
૫. જોઈન્ટ એકાઉન્ટ: આ યોજનામાં ત્રણ પુખ્ત વ્યક્તિઓ મળીને જોઈન્ટ એકાઉન્ટ પણ ખોલાવી શકે છે.
કર રાહત (Tax Benefits)
જો તમે ૫ વર્ષની મુદત માટે TD માં રોકાણ કરો છો, તો આવકવેરાની કલમ 80C હેઠળ ₹૧.૫ લાખ સુધીની કર મુક્તિનો લાભ મળે છે. જોકે, ૧, ૨ કે ૩ વર્ષની મુદત પર આ ટેક્સ બેનિફિટ મળતો નથી. વ્યાજની આવક પર લાગુ પડતા નિયમો મુજબ ટેક્સ ચૂકવવો પડી શકે છે.
બેંક FD અને પોસ્ટ ઓફિસ TD વચ્ચેનો તફાવત
મોટી સરકારી કે ખાનગી બેંકો ઘણીવાર ૩ વર્ષની FD પર ૬.૫% થી ૭.૦% ની આસપાસ વ્યાજ આપે છે, જ્યારે પોસ્ટ ઓફિસમાં તે ૭.૧% છે. વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે બેંકો સારો વિકલ્પ હોઈ શકે છે, પરંતુ સામાન્ય નાગરિકો અને ખાસ કરીને ગ્રામીણ વિસ્તારોમાં રહેતા લોકો માટે પોસ્ટ ઓફિસ સૌથી શ્રેષ્ઠ વળતર આપનારી સંસ્થા સાબિત થઈ છે.
જો તમે લાંબા ગાળા માટે જોખમ વગરનું રોકાણ કરવા માંગતા હોવ અને તમારી પાસે ₹૨ લાખ જેવી રકમ ફાજલ પડી હોય, તો પોસ્ટ ઓફિસની ૩ વર્ષની ટાઈમ ડિપોઝિટ એક શાનદાર વિકલ્પ છે. ₹૪૭,૦૧૫ નું નિશ્ચિત વ્યાજ તમારી બચતને વેગ આપશે. રોકાણ કરતા પહેલા તમારા નજીકના પોસ્ટ માસ્ટરનો સંપર્ક કરી વર્તમાન દરોની ખાતરી કરી લેવી હિતાવહ છે.
