આસામમાં ‘જનસાંખ્યિકીય’ ફેરફાર પર રાજકીય સંગ્રામ: BJPનો AI વીડિયો અને CMના નિવેદનોથી માહોલ ગરમાયો
આસામમાં આગામી વર્ષે (2026) યોજાનારી વિધાનસભા ચૂંટણી પહેલા રાજ્યના રાજકારણમાં વસ્તી અને જનસાંખ્યિકીય (Demographic) ફેરફારનો મુદ્દો ફરી એકવાર કેન્દ્રસ્થાને આવ્યો છે. ભારતીય જનતા પાર્ટી (BJP) દ્વારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવામાં આવેલા એક AI વીડિયો “આસામ વિધાઉટ બીજેપી” એ રાજ્યમાં મોટો વિવાદ ઊભો કર્યો છે. આ વીડિયોમાં દાવો કરવામાં આવ્યો છે કે જો ભાજપ સત્તામાં નહીં રહે, તો રાજ્યમાં મુસ્લિમ વસ્તી 90 ટકા સુધી પહોંચી જશે અને ઘૂસણખોરી સરળ બની જશે.
રાજકીય નિવેદનબાજી અને ઓવૈસીનો પલટવાર
આ વીડિયો દ્વારા નફરત ફેલાવવાના આરોપો પર પ્રતિક્રિયા આપતા, AIMIM પ્રમુખ અસદુદ્દીન ઓવૈસીએ તેને ‘હિંદુત્વની ઘૃણાસ્પદ વિચારધારા’ ગણાવી છે. તેમણે કહ્યું કે ભાજપ પાસે કોઈ વિઝન નથી. બીજી તરફ, આસામ ભાજપના પ્રવક્તા રૂપમ ગોસ્વામીએ વીડિયોનો બચાવ કરતા કહ્યું કે રાજ્યના 14 જિલ્લાઓમાં થયેલો જનસાંખ્યિકીય ફેરફાર ચિંતાજનક છે અને અસલી જોખમ ગેરકાયદે પ્રવાસીઓથી છે.
મુખ્યમંત્રીનું ‘3 બાળકો’ વાળું સૂચન
મુખ્યમંત્રી હિમંતા બિસ્વા સરમાએ તાજેતરમાં હિંદુઓને સલાહ આપી હતી કે તેઓ મુસ્લિમોની સરખામણીમાં ઘટતા વસ્તી વૃદ્ધિ દરને રોકવા માટે ઓછામાં ઓછા 3 બાળકો પેદા કરે. મુખ્યમંત્રીએ દાવો કર્યો હતો કે 2027ની વસ્તી ગણતરી સુધીમાં બંગાળી મૂળના મુસ્લિમો (જેમને ઘણીવાર ‘મિયાં’ કહેવામાં આવે છે) આસામની વસ્તીનો લગભગ 40% હિસ્સો હશે. તેમણે એ પણ જાહેરાત કરી કે સરકાર આગામી એપ્રિલ-મે સુધીમાં રાજ્યમાં જનસાંખ્યિકીય ફેરફારો પર એક ‘શ્વેત પત્ર’ (White Paper) બહાર પાડશે.
સ્વદેશી વિરુદ્ધ પ્રવાસી મુસ્લિમ
આસામમાં મુસ્લિમો વચ્ચે પણ વિભાજન સ્પષ્ટ છે. રાજ્યના સ્વદેશી મુસ્લિમ (જેમ કે ગોરિયા, મોરિયા અને દેશી) પોતાને પૂર્વ બંગાળ કે બાંગ્લાદેશથી આવેલા પ્રવાસી મુસ્લિમો (મિયાં) થી અલગ કરવાની માંગ કરી રહ્યા છે. તેમનો તર્ક છે કે પ્રવાસી મુસ્લિમોની મોટી સંખ્યાને કારણે તેમની વિશિષ્ટ સંસ્કૃતિ જોખમમાં છે. સરકારે તાજેતરમાં પાંચ મુસ્લિમ જૂથોને ‘સ્વદેશી’ નો દરજ્જો આપ્યો છે.
વસ્તી નિયંત્રણ માટે સરકારના કડક પગલાં
આંકડા મુજબ, આસામમાં મુસ્લિમ વસ્તી 2001માં 30.92% હતી, જે 2011માં વધીને 34.22% થઈ ગઈ છે. વસ્તી નિયંત્રણ માટે સરકારે કેટલાક મહત્વના નિર્ણયો લીધા છે:
- બે બાળકોની નીતિ: સરકારી નોકરીઓ અને યોજનાઓનો લાભ લેવા માટે ‘બે બાળકોનો માપદંડ’ કડક રીતે લાગુ કરવામાં આવી રહ્યો છે.
- અપવાદ: અનુસૂચિત જનજાતિ (ST), અનુસૂચિત જાતિ (SC) અને ચાના બગીચાની જનજાતિઓ માટે આ મર્યાદા ત્રણ બાળકો સુધી રાખવામાં આવી છે.
- ચૂંટણી પાત્રતા: સરકાર પંચાયત અને નગરપાલિકાની ચૂંટણીમાં બેથી વધુ બાળકો ધરાવતા વ્યક્તિઓને અયોગ્ય જાહેર કરવા પર વિચાર કરી રહી છે.
શિક્ષણ અને ફર્ટિલિટીનો સંબંધ
સ્ત્રોતો અનુસાર, શિક્ષણનું સ્તર પ્રજનન દર (TFR) ને પ્રભાવિત કરતું મુખ્ય પરિબળ છે. આસામમાં મુસ્લિમ મહિલાઓમાં સાક્ષરતા દર 50.1% ની આસપાસ છે, જે રાષ્ટ્રીય સરેરાશ કરતા ઓછો છે. અભ્યાસો દર્શાવે છે કે ઉચ્ચ શિક્ષણ મેળવનાર મહિલાઓમાં પ્રજનન દર ઘણો ઓછો હોય છે.
આસામની આ જટિલ સ્થિતિને એક એવા બગીચા તરીકે જોઈ શકાય છે જ્યાં નવા છોડ (પ્રવાસી) ની ઝડપથી વધતી સંખ્યા જૂના, સ્થાનિક છોડ (સ્વદેશી) ના અસ્તિત્વ માટે પડકાર બની ગઈ છે, અને હવે માળી (સરકાર) નવા નિયમો દ્વારા આ બગીચાનું સંતુલન ફરીથી સ્થાપિત કરવાનો પ્રયાસ કરી રહ્યો છે.
