રોકાણકારો માટે ડબલ જેકપોટ! સોનાની આયાત ડ્યુટી વધતા BSE ના શેરમાં કેમ આવી 4% ની તોફાની તેજી?
ભારત સરકાર દ્વારા સોના અને ચાંદી જેવી કિંમતી ધાતુઓ પર ઇમ્પોર્ટ ડ્યુટી (આયાત વેરો) વધારવાના નિર્ણયની અસર માત્ર ઝવેરી બજાર સુધી મર્યાદિત નથી રહી, પરંતુ તેની સીધી અસર શેરબજાર પર પણ જોવા મળી છે. ખાસ કરીને એશિયાના સૌથી જૂના સ્ટોક એક્સચેન્જ BSE ના શેરમાં આ નિર્ણય બાદ જે ઉછાળો આવ્યો છે, તેણે રોકાણકારોને આશ્ચર્યમાં મૂકી દીધા છે.
સોના-ચાંદી પર ટેક્સનો બોજ: શું છે નવો નિયમ?
સરકારે સોના અને ચાંદીની આયાતની વિવિધ શ્રેણીઓ પર બેઝિક કસ્ટમ ડ્યુટી 5% થી વધારીને 10% કરી દીધી છે. આ ઉપરાંત, એગ્રીકલ્ચર ઇન્ફ્રાસ્ટ્રક્ચર એન્ડ ડેવલપમેન્ટ સેસ (AIDC) માં પણ 5% નો વધારો કરવામાં આવ્યો છે. પરિણામે, સોના-ચાંદી પરનો કુલ અસરકારક આયાત વેરો હવે વધીને 15% થઈ ગયો છે.
સરકારના આ કડક કદમ પાછળના મુખ્ય હેતુઓ આ મુજબ છે:
-
કીમતી ધાતુઓની આયાત ઘટાડવી.
-
દેશની વેપાર ખાધ (Trade Deficit) માં ઘટાડો કરવો.
-
વૈશ્વિક બજારમાં ભારતીય રૂપિયાને મજબૂતી આપવી.
કોમોડિટી માર્કેટમાં તેજી અને અસ્થિરતા
સરકારનો આ નવો ટેક્સ 13 મે થી અમલમાં આવતાની સાથે જ MCX (મલ્ટી કોમોડિટી એક્સચેન્જ) પર સોનાના જૂન વાયદામાં 6% અને ચાંદીના જુલાઈ વાયદામાં 7% ની તેજી જોવા મળી હતી. જોકે, ઊંચા ભાવને કારણે રિટેલ ગ્રાહકોની માંગ ઘટવાની ચિંતા પણ સેવાઈ રહી છે. આજે એટલે કે 14 મે ના રોજ માર્કેટમાં નફા વસૂલી (Profit Booking) ને કારણે કિંમતોમાં થોડો ઘટાડો પણ નોંધાયો હતો.
BSE ના શેરમાં કેમ આવ્યો ઉછાળો?
હવે મુખ્ય સવાલ એ થાય કે જો ટેક્સ સોના પર વધ્યો હોય, તો BSE ના શેર કેમ ભાગી રહ્યા છે? NSE પર BSE ના શેર 4% વધીને ₹4,000 ના ઓલ-ટાઇમ હાઈ (રેકોર્ડ સ્તર) પર પહોંચી ગયા છે. આ તેજી પાછળના મુખ્ય કારણો નીચે મુજબ છે:
૧. ટ્રેડિંગ વોલ્યુમમાં વધારો
જ્યારે પણ સરકાર ઇમ્પોર્ટ ડ્યુટી વધારે છે, ત્યારે સ્થાનિક બજારમાં સોના-ચાંદીના ભાવમાં ભારે ઉતાર-ચઢાવ આવે છે. આ પ્રકારની અસ્થિરતા (Volatility) ટ્રેડર્સ અને રોકાણકારો માટે કમાણીની તક ઉભી કરે છે. પરિણામે, કોમોડિટી અને ડેરિવેટિવ્ઝ માર્કેટમાં લોકોની ભાગીદારી અને ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ વધી જાય છે.
૨. એક્સચેન્જની આવક અને લેવડ-દેવડ શુલ્ક
કોઈપણ એક્સચેન્જ (જેમ કે BSE કે MCX) ની કમાણી સીધી રીતે ટ્રેડિંગ વોલ્યુમ પર નિર્ભર હોય છે. જેટલા વધારે સોદા થશે, એટલી વધારે ટ્રાન્ઝેક્શન ફી એક્સચેન્જને મળશે. રોકાણકારો જાણે છે કે બજારમાં વધતી જતી આ હલચલને કારણે એક્સચેન્જ સાથે જોડાયેલી કંપનીઓની આવકમાં વધારો થશે, તેથી તેઓ BSE જેવા શેરોમાં ખરીદી કરી રહ્યા છે.
૩. રોકાણકારોનો પોઝિટિવ અભિગમ
જોકે MCX ને કોમોડિટી માર્કેટમાં પ્રભુત્વ હોવાને કારણે સીધો ફાયદો થાય છે, પરંતુ એકંદરે કેપિટલ માર્કેટમાં વધતી સક્રિયતાને કારણે BSE ના શેર પ્રત્યે પણ રોકાણકારોનો અભિગમ હકારાત્મક બન્યો છે. માર્કેટમાં વધતી લિક્વિડિટી અને રોકાણકારોનો ઉત્સાહ BSE ના શેરને નવી ઊંચાઈ પર લઈ જઈ રહ્યો છે.
