કેન્દ્રીય સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનરો માટે આગામી ૮મા પગાર પંચ (8th Pay Commission) ને લઈને ખુબ જ મહત્વપૂર્ણ અને આશાસ્પદ અહેવાલો સામે આવી રહ્યા છે. ૮મા પગાર પંચની ઉચ્ચસ્તરીય ટીમ હાલમાં બેંગલુરુ ખાતે સરકારી કર્મચારીઓના સંગઠનો, પેન્શનર એસોસિએશનના પ્રતિનિધિઓ અને વિવિધ નાણાકીય હિસ્સેદારો સાથે બે દિવસીય વિસ્તૃત બેઠક યોજી રહી છે. આ બેઠકમાં કર્મચારીઓના મૂળ પગાર (Basic Pay), મોંઘવારી ભથ્થાં (Dearness Allowance – DA), પેન્શન માળખું અને વિવિધ ભથ્થાંઓમાં સુધારા અંગે ગંભીર ચર્ચાઓ કરવામાં આવી રહી છે.
દેશભરના લાખો કેન્દ્રીય અને રાજ્ય કક્ષાના કર્મચારીઓ આ ૮મા પગાર પંચની ભલામણો અને તેના અમલીકરણની આતુરતાપૂર્વક રાહ જોઈ રહ્યા છે. આ પરિષદમાં મુખ્યત્વે ૨.૧૫ ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટર અને મોંઘવારી ભથ્થાના મૂળ પગારમાં વિલીનીકરણ (DA Merger) જેવા સંવેદનશીલ મુદ્દાઓ પર મુખ્ય ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવી રહ્યું છે.
૨.૧૫ ફિટમેન્ટ ફેક્ટરનું ગણિત અને પગાર વધારાની શક્યતાઓ
પગાર પંચની સમીક્ષામાં સૌથી મહત્વનો મુદ્દો ‘ફિટમેન્ટ ફેક્ટર’ (Fitment Factor) માનવામાં આવે છે, જે કર્મચારીઓના જૂના બેસિક પેને નવા વેતન માળખામાં રૂપાંતરિત કરવાનું કામ કરે છે. જો ૮મા પગાર પંચ હેઠળ ૨.૧૫ નું ફિટમેન્ટ ફેક્ટર મંજૂર કરવામાં આવે છે, તો તેનાથી તમામ વર્ગના કર્મચારીઓના મૂળ પગારમાં નોંધપાત્ર ઉછાળો જોવા મળશે.
ઉદાહરણ તરીકે, જો હાલમાં કોઈ કર્મચારીનો ન્યૂનતમ મૂળ પગાર ₹૧૮,૦૦૦ છે, તો ૨.૧૫ ના ફિટમેન્ટ ફેક્ટરના આધારે તેમનો નવો મૂળ પગાર વધીને આશરે ₹૩૮,૭૦૦ સુધી પહોંચી શકે છે. આનાથી માત્ર બેસિક પે જ નહીં પરંતુ તેના આધારે ગણાતા અન્ય ભથ્થાં જેવા કે ઘરભાડું ભથ્થું (HRA), મુસાફરી ભથ્થું (TA) અને ગ્રેચ્યુઈટીમાં પણ સીધો મજબૂત વધારો થશે, જેનાથી કર્મચારીઓના હાથમાં આવતો ચોખ્ખો પગાર (Take-home salary) વધી જશે.
ડીએ મર્જર અને પેન્શનરોના અધિકારો પર મંથન
બેંગલુરુમાં ચાલી રહેલી આ બે દિવસીય ચર્ચા દરમિયાન મોંઘવારી ભથ્થાના વિલીનીકરણ (DA Merger) પર પણ ભાર મૂકવામાં આવ્યો છે. નિયમ મુજબ જ્યારે ડીએ ૫૦ ટકાના આંકડાને સ્પર્શી જાય કે તેને પાર કરે, ત્યારે તેને મૂળ પગારમાં ભેળવી દેવાની માંગ કર્મચારી મંડળો દ્વારા કરવામાં આવતી હોય છે. જો ડીએ ને મૂળ પગાર સાથે મર્જ કરવામાં આવે તો તેનાથી કર્મચારીઓનું નવું બેસિક પે માળખું ઊંચું આવશે અને આગળ જતાં મોંઘવારી ભથ્થાની નવી ગણતરી શૂન્ય ટકાથી શરૂ થશે.
આ ઉપરાંત, નિવૃત્ત સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનરોના પ્રતિનિધિઓએ પણ પેન્શનમાં સુધારો કરવા અને વધતી જતી મોંઘવારી તથા તબીબી ખર્ચાઓને ધ્યાનમાં રાખીને તબીબી ભથ્થાં (Medical Allowance) માં વધારો કરવાની ઉગ્ર રજૂઆત કરી છે. નિવૃત્ત કર્મચારીઓ માટે ઓલ્ડ પેન્શન સ્કીમ (OPS) અને ન્યૂ પેન્શન સ્કીમ (NPS) ના તુલનાત્મક પાસાઓ પર પણ આ બેઠકમાં ચર્ચા વિમેર્શ થઈ રહ્યો છે.
હિસ્સેદારોની માંગ અને આગળનો રોડમેપ
બેંગલુરુ ખાતે ચાલી રહેલી આ બેઠક બાદ ૮મા પગાર પંચની સમિતિ દેશના અન્ય મુખ્ય શહેરોમાં પણ આ પ્રકારની પ્રાદેશિક સમીક્ષા બેઠકો યોજવાની યોજના બનાવી રહી છે, જેથી તમામ ઝોન અને વિભાગોના કર્મચારીઓના સૂચનો એકત્રિત કરી શકાય. કર્મચારી સંગઠનોનું માનવું છે કે ૭મા પગાર પંચની સરખામણીએ વર્તમાન આર્થિક પરિસ્થિતિ અને ફુગાવાના દરને જોતાં નવું વેતન માળખું વધુ વ્યવહારિક અને કર્મચારીહિતમાં હોવું જોઈએ.
સરકારી કર્મચારીઓ અને પેન્શનર સંગઠનો દ્વારા રજૂ કરવામાં આવેલી આ માંગણીઓ પર કેન્દ્ર સરકાર અને પગાર પંચનું આખરી વલણ શું રહે છે તેના પર સૌની નજર ટકેલી છે. જો તમામ ભલામણો સમયસર સ્વીકારવામાં આવશે, તો દેશના અંદાજે પચાસ લાખથી વધુ કેન્દ્રીય કર્મચારીઓ અને પંસઠ લાખથી વધુ પેન્શનરોના આર્થિક સ્તરમાં ખૂબ મોટો અને સકારાત્મક સુધારો જોવા મળશે.
