શું તમને પણ વોટ્સએપ પર મળ્યો છે ₹8,000 નો દીવાળી ગિફ્ટ મેસેજ? ભૂલથી પણ ના કરતા આ એક ભૂલ!
દીવાળી નજીક આવી રહી છે, અને લોકો જ્યારે તહેવારની તૈયારીઓમાં વ્યસ્ત છે, ત્યારે સાયબર અપરાધીઓ ઉત્સવના આનંદનો ગેરલાભ ઉઠાવવાની નવી રીતો શોધી રહ્યા છે. હાલમાં સમગ્ર દેશમાં વોટ્સએપ (WhatsApp) પર એક કૌભાંડ ખૂબ વાયરલ થઈ રહ્યું છે, જે લોકોને સરકાર તરફથી રૂ. 8,000 ના તહેવાર લાભની લાલચ આપીને છેતરી રહ્યું છે.
જો તમને કે તમારા પરિવારના કોઈ સભ્યને એવો મેસેજ મળ્યો હોય જેમાં એવો દાવો કરવામાં આવ્યો હોય કે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી દીવાળી માટે રોકડ પુરસ્કાર કે નાણાકીય સહાય આપી રહ્યા છે, તો તરત જ રોકાઈ જાઓ. આ સંપૂર્ણપણે એક ફ્રોડ (છેતરપિંડી) છે, જે તમારું બેંક એકાઉન્ટ ખાલી કરવા અને તમારી અંગત માહિતી ચોરવા માટે બનાવવામાં આવ્યું છે.
આ ઉત્સવ કૌભાંડ (Scam) કેવી રીતે કામ કરે છે?
આ કૌભાંડ સામાન્ય રીતે વોટ્સએપ મેસેજ અથવા SMS દ્વારા આવે છે, જે સત્તાવાર સરકારી કલ્યાણકારી યોજનાની જાહેરાત જેવું જ દેખાય છે. તેમાં “દીવાળી કેશ ગિફ્ટ” કે “ફેસ્ટિવ સ્કીમ” જેવા આકર્ષક હેડલાઇન્સ સાથે એક લિંક આપવામાં આવે છે, અને તમારા નાણાં મેળવવા માટે તરત જ લિંક પર ક્લિક કરવાનું કહેવામાં આવે છે.
એકવાર તમે લિંક પર ક્લિક કરો છો, ત્યારે આ રીતે છેતરપિંડી થાય છે:
નકલી વેબસાઇટ્સ: તમને એક નકલી વેબસાઇટ પર રીડાયરેક્ટ કરવામાં આવે છે જે અસલી સરકારી પોર્ટલ જેવી જ દેખાય છે. તે પેજ પર તમારું પૂરું નામ, બેંક એકાઉન્ટ નંબર અને સરકારી ઓળખપત્ર જેવી સંવેદનશીલ માહિતી ભરવા માટે કહેવામાં આવે છે.
હાનિકારક ડાઉનલોડ્સ (Malware): માત્ર લિંક પર ટેપ કરવાથી તમારા સ્માર્ટફોનમાં સ્પાયવેર કે માલવેર ડાઉનલોડ થઈ શકે છે, જેનાથી કૌભાંડીઓને તમારા ડિવાઇસનો રિમોટ એક્સેસ મળી જાય છે.
અનધિકૃત ટ્રાન્ઝેક્શન: એકાઉન્ટ “ચકાસવા” (Verify) ના નામે સાઇટ તમને UPI PIN એન્ટર કરવા અથવા પે (Pay) રિક્વેસ્ટ સ્વીકારવા માટે કહી શકે છે. પૈસા મળવાને બદલે, તમારા એકાઉન્ટમાંથી પૈસા તરત જ કપાઈ જાય છે.
સુરક્ષિત રહેવા માટેના મુખ્ય ઉપાયો
સાયબર સુરક્ષા અધિકારીઓ અને ડિજિટલ સેફ્ટી નિષ્ણાતો ભારપૂર્વક જણાવે છે કે સરકાર ક્યારેય પણ અનધિકૃત મેસેજિંગ લિંક્સ દ્વારા રોકડ ગિફ્ટ વહેંચતી નથી. તહેવારોની મોસમમાં તમારી જાતને અને તમારા પરિવારને સુરક્ષિત રાખવા માટે આ બાબતોનું ખાસ ધ્યાન રાખો:
અટકો, વિચારો અને ચકાસો (Pause, Think, Verify): મફત રોકડ, ભેટ કે સબસિડીનું વચન આપતી કોઈપણ લિંક પર ક્લિક કરતા પહેલાં થોભો. સત્તાવાર સરકારી યોજનાઓની જાહેરાત હંમેશા
.gov.inથી અંત થતી સત્તાવાર પોર્ટલ પર જ થાય છે—ક્યારેય ફોરવર્ડ કરાયેલી ચેટ લિંક્સ દ્વારા નહીં.સંવેદનશીલ માહિતી ક્યારેય શેર કરશો નહીં: કોઈ પણ સરકારી એજન્સી નાણાં આપવા માટે તમારા બેંકિંગ પાસવર્ડ, કાર્ડની વિગતો, UPI PIN કે વન-ટાઇમ પાસવર્ડ (OTP) માંગતી નથી.
વગર ચકાસેલા મેસેજ ફોરવર્ડ ના કરો: જો મેસેજ કોઈ ભરોસાપાત્ર મિત્ર કે પરિવારના સભ્ય પાસેથી આવ્યો હોય તો પણ તેને આગળ ફોરવર્ડ કરશો નહીં. કૌભાંડીઓ લોકોના વિશ્વાસનો ગેરલાભ ઉઠાવે છે.
અગાઉથી ફી ચૂકવવાથી બચો: જો કોઈ મેસેજમાં એવું કહેવામાં આવે કે ગિફ્ટ મેળવવા માટે તમારે નાની “પ્રોસેસિંગ ફી” કે “રજીસ્ટ્રેશન ચાર્જ” ચૂકવવો પડશે, તો તે ૧૦૦% સ્કેમ છે.
જો તમે લિંક પર ક્લિક કરી દીધું હોય તો શું કરવું?
જો તમે ભૂલથી કોઈ શંકાસ્પદ લિંક પર ક્લિક કરી દીધું હોય અથવા નકલી પેજ પર તમારી માહિતી દાખલ કરી દીધી હોય, તો નુકસાન ઘટાડવા માટે તરત જ આ પગલાં લો:
ઇન્ટરનેટ તરત જ બંધ કરો: બેકગ્રાઉન્ડ ડેટા ટ્રાન્સમિશન રોકવા માટે બ્રાઉઝર વિન્ડો બંધ કરો અને તમારું મોબાઇલ ડેટા અથવા Wi-Fi બંધ કરી દો.
બેંકિંગ સેવાઓ બ્લોક કરો: તમારા ડેબિટ/ક્રેડિટ કાર્ડ બ્લોક કરવા, નેટ બેંકિંગ પાસવર્ડ બદલવા અને UPI સેવાઓ નિષ્ક્રિય કરવા માટે તરત જ તમારી બેંકનો સંપર્ક કરો.
સિક્યુરિટી સ્કેન કરો: તમારા સ્માર્ટફોનમાં ડાઉનલોડ થયેલા કોઈ પણ માલવેર કે અનધિકૃત ટૂલ્સને તપાસવા માટે વિશ્વાસપાત્ર એન્ટીવાયરસ એપનો ઉપયોગ કરો.
ઘટનાની નોંધ કરાવો: જો તમે પૈસા ગુમાવ્યા હોય, તો વિલંબ કર્યા વગર નેશનલ સાયબર ક્રાઇમ હેલ્પલાઇન નંબર 1930 પર કૉલ કરો અથવા www.cybercrime.gov.in પર ઓનલાઇન ફરિયાદ નોંધાવો. ઝડપથી રિપોર્ટ કરવાથી ફ્રોડ ટ્રાન્ઝેક્શન ફ્રીઝ થવાની અને પૈસા પાછા મળવાની શક્યતા વધી જાય છે.
જાગ્રત રહો, ઓનલાઇન મળતી દરેક ઓફરની ખરાઈ કરો અને આ માહિતી શેર કરીને બીજા લોકોને પણ જાગૃત કરો જેથી સૌ કોઈ સુરક્ષિત અને આનંદદાયક દીવાળી મનાવી શકે!
