વિપક્ષી એકતાને મોટો ફટકો: DMK અને કોંગ્રેસ વચ્ચેની ખાઈ ઊંડી, રાજ્યસભામાં અલગ બેઠક વ્યવસ્થાની માંગ
ભારતીય રાજકારણના વર્તમાન દ્રશ્યો પર નજર કરીએ તો, વિપક્ષી ગઠબંધન ‘ઈન્ડિયા’ (INDIA) માં હવે બધું સમુંસૂતરું નથી ચાલી રહ્યું. તાજેતરના સમયમાં તમિલનાડુના રાજકારણમાં જે હલચલ જોવા મળી છે, તેની સીધી અસર સંસદના બંને ગૃહો પર પડી છે. દ્રવિડ મુનેત્ર કઝગમ (DMK) એ હવે કોંગ્રેસ સાથેના પોતાના સંબંધો તોડી નાખ્યા હોવાનું સ્પષ્ટ સંકેત આપતા રાજ્યસભામાં પોતાની બેઠક વ્યવસ્થા (Seating Arrangement) બદલવાની માંગ કરી છે. આ પગલાએ માત્ર રાજકીય ગલિયારાઓમાં જ નહીં, પરંતુ સમગ્ર વિપક્ષી છાવણીમાં ભૂકંપ સર્જ્યો છે.
સંસદમાં બદલાતા સમીકરણો
અત્યાર સુધી રાજ્યસભામાં DMK ના સભ્યો કોંગ્રેસના સાંસદોની સાથે જ પ્રથમ બ્લોકમાં બેસતા હતા. પરંતુ, હવે પરિસ્થિતિ બદલાઈ ગઈ છે. DMK નેતા કનિમોળીએ રાજ્યસભાના સભાપતિને પત્ર લખીને એવી માંગ કરી છે કે તેમને કોંગ્રેસથી દૂર, બીજા બ્લોકમાં જગ્યા આપવામાં આવે, જ્યાં અન્ય વિપક્ષી અને તટસ્થ દળના નેતાઓ બિરાજમાન છે. આ કોઈ સામાન્ય વહીવટી પ્રક્રિયા નથી, પરંતુ તે સ્પષ્ટપણે દર્શાવે છે કે બંને પક્ષો વચ્ચે વિશ્વાસનું સ્તર તળિયે પહોંચી ગયું છે. આ પહેલા આવી જ માંગ લોકસભામાં પણ કરવામાં આવી હતી, જેણે ગઠબંધનની તિરાડ પર મહોર મારી દીધી હતી.
શું છે DMK ની નારાજગીનું મૂળ કારણ?
આ આખા વિવાદનું મૂળ કારણ તમિલનાડુ વિધાનસભા ચૂંટણીના પરિણામો અને ત્યારબાદની રાજકીય ઘટનાઓ છે. કોંગ્રેસ અને DMK એ સાથે મળીને ચૂંટણી લડી હતી, પરંતુ પરિણામો આવ્યા બાદ કોંગ્રેસની ભૂમિકાએ DMK ને ચોંકાવી દીધી હતી. DMK ના આક્ષેપ મુજબ, કોંગ્રેસે તમિલનાડુમાં ‘ટીવીકે’ (TVK) પાર્ટીને સમર્થન આપીને સરકાર બનાવવામાં મદદ કરી હતી. DMK ના નેતાઓનું માનવું છે કે આ કોંગ્રેસ તરફથી તેમને આપવામાં આવેલો ‘દગો’ છે.
પક્ષના પ્રવક્તા સરવનન અન્નાદુરાઈએ તીખા શબ્દોમાં કહ્યું છે કે, “કોંગ્રેસે અમારા પીઠમાં ખંજર ભોંક્યું છે. અમારા કાર્યકરો આ ઘટનાથી ખૂબ જ રોષે ભરાયેલા છે અને તેમની લાગણીઓને ધ્યાનમાં રાખીને જ અમે નેતૃત્વએ આ નિર્ણય લીધો છે.”
ગઠબંધનથી સંપૂર્ણ દૂરી: ૮ જૂનની બેઠકનો બહિષ્કાર
વિપક્ષી એકતાના નામે આગામી ૮ જૂને દિલ્હીમાં ‘ઈન્ડિયા’ ગઠબંધનની એક મહત્વપૂર્ણ બેઠક મળવાની છે, જેમાં ભાજપના નેતૃત્વવાળી સરકાર સામે રણનીતિ ઘડવાની ચર્ચાઓ થવાની હતી. પરંતુ, DMK એ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે કે તેઓ આ બેઠકથી સંપૂર્ણપણે દૂર રહેશે. DMK નું કહેવું છે કે તેઓ એવી કોઈ પણ બેઠકનો ભાગ બનવા માંગતા નથી જેમાં કોંગ્રેસ હાજર હોય. આ બહિષ્કાર સાબિત કરે છે કે DMK હવે પોતાની જાતને આ ગઠબંધનનો હિસ્સો ગણતી નથી.
વિપક્ષી એકતા સામે મોટો પડકાર
આ ઘટનાક્રમ લોકસભા ચૂંટણી પછી વિપક્ષી ગઠબંધનની એકતા માટે સૌથી મોટો પડકાર બનીને ઉભર્યો છે. જે વિપક્ષ એક મંચ પર આવવાની વાત કરતું હતું, તેમાં પડેલી આ તિરાડ ભાજપ માટે એક તક સમાન છે. તમિલનાડુ જેવા મહત્વપૂર્ણ રાજ્યમાં DMK જેવી મજબૂત પાર્ટીનું કોંગ્રેસ સાથે છૂટા પડવું, તે આગામી રાજકીય ઘટનાઓમાં ગંભીર ઉલટફેર લાવી શકે છે.
સંસદની અંદરની બેઠક વ્યવસ્થામાં ફેરફારની માંગ એ માત્ર સીટ બદલવા માટે નથી, પરંતુ તે રાજકીય અંતરનું પ્રતિબિંબ છે. જ્યારે એક સાંસદ લોકસભા સ્પીકર કે રાજ્યસભાના સભાપતિને પત્ર લખે છે, ત્યારે તે એક ઔપચારિક ప్రక్రియ છે, પરંતુ તેની પાછળનું કારણ ‘બદલાયેલી રાજકીય પરિસ્થિતિ’ હોવાનો ઉલ્લેખ કરવો, એ એ વાતની ગંભીરતા દર્શાવે છે કે હવે બંને પક્ષો વચ્ચે સમાધાનના દરવાજા લગભગ બંધ થઈ ગયા છે.
રાજકીય વિશ્લેષણ: શું આ ગઠબંધનનો અંત છે?
રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે, આ માત્ર એક રાજકીય અણબનાવ નથી, પરંતુ વિચારધારા અને વિશ્વાસની મોટી ખાઈ છે. કોંગ્રેસ જે રીતે રાષ્ટ્રીય સ્તરે ગઠબંધન જાળવી રાખવાનો પ્રયાસ કરી રહી છે, તેમાં DMK નું આ વલણ મોટું નુકસાન પહોંચાડી શકે છે. તમિલનાડુમાં કોંગ્રેસ અને DMK વચ્ચેના વર્ષો જૂના મૈત્રીપૂર્ણ સંબંધોમાં જે રીતે ‘ગદ્દારી’ જેવા શબ્દોનો પ્રયોગ કરવામાં આવ્યો છે, તે જોતા ફરીથી જોડાણ થવાની શક્યતા નહિવત દેખાય છે.
