શું મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં SIP ની તારીખ બદલવાથી વધુ વળતર મળે છે? જાણો ક્યારે થાય છે સૌથી મોટો નફો
આજના આધુનિક યુગમાં પોતાના ભવિષ્યને આર્થિક રીતે સુરક્ષિત બનાવવું એ દરેક વ્યક્તિ માટે અત્યંત અનિવાર્ય બની ગયું છે. આજકાલ પરંપરાગત બચત યોજનાઓ કરતા મ્યુચ્યુઅલ ફંડમાં એસઆઈપી (SIP – Systematic Investment Plan) દ્વારા રોકાણ કરવું એ સામાન્ય અને મધ્યમ વર્ગના લોકો માટે સૌથી સરળ, સુરક્ષિત અને લોકપ્રિય માર્ગ બની ગયો છે. લાંબા ગાળાના રોકાણકારો માટે SIP એ કમ્પાઉન્ડિંગ (વ્યાજ પર વ્યાજ) નો લાભ મેળવવાનું અદ્ભુત સાધન છે. જો કે, આ લોકપ્રિયતાની સાથે-સાથે આજે પણ રોકાણકારોના મનમાં SIP ને લઈને અનેક પ્રકારની મૂંઝવણો અને આશંકાઓ પ્રવર્તે છે. તેમાંથી સૌથી મોટી મૂંઝવણ એ છે કે, “શું મહિનાની કોઈ ચોક્કસ કે યોગ્ય તારીખ પસંદ કરવાથી અથવા SIP ની તારીખ બદલવાથી વળતરમાં મોટો વધારો થઈ શકે છે?” ચાલો, આજે આંકડાઓની મદદથી આ સામાન્ય પ્રશ્નનું સંપૂર્ણ તાર્કિક નિરાકરણ કરીએ.
બજારના ઉતાર-ચઢાવ અને રોકાણકારોની માનસિકતા
જ્યારે પણ શેરબજારમાં ભારે ઉતાર-ચઢાવ અથવા મંદીનો માહોલ જોવા મળે છે, ત્યારે ઘણા રોકાણકારો ગભરાઈ જાય છે. આવા સમયે કેટલાક લોકો પોતાના રોકાણને અસ્થાયી રૂપે સ્થગિત (Suspend) કરવાનું વિચારે છે, તો વળી કેટલાક સ્માર્ટ બનવાનો પ્રયાસ કરીને મહિનાની એવી તારીખ શોધે છે જ્યારે બજાર સૌથી નીચલા સ્તરે (Market Bottom) હોય. લોકો માને છે કે નબળી બજાર સ્થિતિ દરમિયાન રોકાણ ટાળવાથી કે તારીખ બદલવાથી લાંબા ગાળાના વળતરમાં મોટો નફો મેળવી શકાય છે. પરંતુ નાણાકીય નિષ્ણાતો આ માનસિકતાને બિલકુલ ખોટી ગણાવે છે.
વ્હાઇટઓક મ્યુચ્યુઅલ ફંડનો ૩૦ વર્ષનો ઐતિહાસિક અભ્યાસ (BSE Sensex TRI Study)
યોગ્ય રોકાણ અને સમયના મહત્વને તથ્યો સાથે સમજવા માટે, ‘વ્હાઇટઓક મ્યુચ્યુઅલ ફંડ’ (WhiteOak Mutual Fund) દ્વારા એક વ્યાપક અને ઐતિહાસિક અભ્યાસ હાથ ધરવામાં આવ્યો હતો. આ રિપોર્ટમાં ઓગસ્ટ ૧૯૯૬ થી લઈને એપ્રિલ ૨૦૨૬ સુધીના (આશરે ૩૦ વર્ષ) ‘BSE સેન્સેક્સ TRI’ ના આંકડાઓનું ઊંડું વિશ્લેષણ કરવામાં આવ્યું હતું.
આ રસપ્રદ અભ્યાસમાં ત્રણ પ્રકારના રોકાણકારોના વળતર (XIRR) ની સરખામણી કરવામાં આવી હતી:
૧. જે રોકાણકારે દર મહિનાના સૌથી શ્રેષ્ઠ દિવસે (જ્યારે બજાર નીચું હોય) SIP કરી.
૨. જે રોકાણકારે મહિનાના સૌથી ખરાબ દિવસે (જ્યારે બજાર ખૂબ ઊંચું હોય) રોકાણ કર્યું.
૩. જે વ્યક્તિએ બજારની ચાલ જોયા વગર દર મહિને માત્ર એક નિશ્ચિત તારીખે નિયમિત SIP ચાલુ રાખી.
SIP વળતરનું સરખામણી કોષ્ટક
| રોકાણકારનો પ્રકાર (Investor Category) | રોકાણની વ્યુહરચના (Strategy) | અંદાજિત વળતર (XIRR) | ૩૦ વર્ષનો ચોખ્ખો તફાવત |
| લકી રોકાણકાર (Best Day) | દર મહિનાના સૌથી શ્રેષ્ઠ બજાર દિવસે SIP | ૧૩.૮૦% | બેન્ચમાર્ક રેફરન્સ |
| અનલકી રોકાણકાર (Worst Day) | મહિનાના સૌથી ખરાબ (ઊંચા) બજાર દિવસે SIP | ૧૩.૩૨% | માત્ર ૦.૪૮% ઓછું વળતર |
| સામાન્ય/નિયમિત રોકાણકાર | કોઈ પણ ટાઈમિંગ વગર દર મહિને ફિક્સ તારીખે SIP | ૧૩.૫૮% | શ્રેષ્ઠ દિવસની તદ્દન નજીક |
આ અભ્યાસના મુખ્ય તારણો અને વિશ્લેષણ:
૧. માત્ર ૦.૪૮% નો નજીવો તફાવત: આ અભ્યાસમાં જાણવા મળ્યું કે જે ભાગ્યશાળી રોકાણકારે સતત ૩૦ વર્ષ સુધી દર મહિનાના સૌથી શ્રેષ્ઠ દિવસે રોકાણ કર્યું, તેને ૧૩.૮૦% વળતર મળ્યું. તેની સામે, જેણે સૌથી ખરાબ દિવસે રોકાણ કર્યું તેને ૧૩.૩૨% વળતર મળ્યું. એટલે કે ૩૦ વર્ષના લાંબા ગાળામાં પણ બંને વચ્ચે માત્ર ૦.૪૮% નો જ તફાવત રહ્યો, જે લાંબા ગાળાની સંપત્તિ નિર્માણમાં બહુ મોટી અસર કરતો નથી.
૨. નિયમિતતા એ જ વિજેતા (Discipline Wins): સૌથી મહત્વની વાત એ છે કે, જે ગ્રાહકોએ બજારનો સમય નક્કી કરવાની ઝંઝટમાં પડ્યા વિના, દર મહિને કોઈ એક નિશ્ચિત તારીખે પોતાની SIP ચાલુ રાખી હતી, તેમને ૧૩.૫૮% XIRR મળ્યો હતો. આ વળતર દર મહિનાના શ્રેષ્ઠ દિવસે રોકાણ કરનારા લકી રોકાણકારના વળતરની તદ્દન નજીક જ છે.
૩. કાગળ પરની ગણતરી વ્યવહારમાં અશક્ય: વાસ્તવિક જીવનમાં કોઈ પણ વ્યક્તિ માટે દર મહિને બજારનો સૌથી શ્રેષ્ઠ કે સૌથી ખરાબ દિવસ કયો રહેશે, તેની અગાઉથી આગાહી કરવી અશક્ય છે. તેથી તારીખો બદલવા પાછળ સમય બગાડવો એ તદ્દન નિરર્થક છે.
૪. કોસ્ટ એવરેજિંગનો જાદુ (Rupee Cost Averaging): SIP નો મૂળ સિદ્ધાંત જ એ છે કે જ્યારે બજાર ઊંચું હોય ત્યારે તમને મ્યુચ્યુઅલ ફંડના ઓછા યુનિટ્સ મળે છે અને જ્યારે બજાર ઘટે છે ત્યારે તે જ રકમમાં વધુ યુનિટ્સ મળે છે. આ પ્રક્રિયા આપોઆપ તમારા રોકાણની કિંમતને સરેરાશ (એવરેજ) કરી નાખે છે. આથી, લાંબા ગાળાના રોકાણમાં તારીખનું કોઈ મહત્વ રહેતું નથી.
આ ઐતિહાસિક રિપોર્ટ સ્પષ્ટપણે સાબિત કરે છે કે SIP માં ‘બજારના સમય’ (Timing the Market) કરતાં ‘બજારમાં વિતાવેલો સમય’ (Time in the Market) વધુ મહત્વનો છે. જો તમે પણ મ્યુચ્યુઅલ ફંડ દ્વારા મોટું ભંડોળ એકઠું કરવા માંગો છો, તો તારીખ બદલવાની ચિંતા છોડી દો. તમારા બેંક ખાતામાં જે દિવસે પગાર અથવા આવક જમા થતી હોય, તેના એક-બે દિવસ પછીની કોઈ પણ તારીખ પસંદ કરી લો અને બજારના ઉતાર-ચઢાવ વચ્ચે પણ લાંબા ગાળા માટે ડિસિપ્લિન સાથે રોકાણ ચાલુ રાખો.
